Sữa đậu nành là một thức uống quen thuộc, giàu dinh dưỡng và được nhiều gia đình Việt ưa chuộng. Không chỉ là nguồn cung cấp protein thực vật dồi dào, sữa đậu nành còn chứa nhiều vitamin, khoáng chất và các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe. Đặc biệt, với các mẹ bầu, mẹ sau sinh và trẻ nhỏ, sữa đậu nành là lựa chọn tuyệt vời để bổ sung năng lượng, hỗ trợ phát triển chiều cao và trí não. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách làm sữa đậu nành tại nhà một cách chi tiết, đơn giản, đảm bảo an toàn vệ sinh và giữ trọn hương vị tự nhiên.
Tóm tắt nhanh thông minh
Quy trình làm sữa đậu nành tại nhà
- Chuẩn bị nguyên liệu: Chọn đậu nành sạch, ngâm đậu (nếu làm theo cách truyền thống) và chuẩn bị nước lọc.
- Xay nhuyễn: Xay đậu với nước để tạo thành hỗn hợp mịn.
- Lọc bã: Sử dụng rây lọc hoặc khăn xô để lọc lấy nước cốt, loại bỏ bã đậu.
- Nấu chín: Đun sôi nước cốt đậu nành, khuấy đều để tránh bị cháy. Đây là bước quan trọng nhất để đảm bảo an toàn.
- Nêm nếm và thưởng thức: Cho đường, muối hoặc lá dứa tùy khẩu vị, sau đó dùng nóng hoặc để nguội.
Nguyên liệu và dụng cụ cần thiết
Nguyên liệu chính
- Đậu nành: 200g đậu nành khô (tốt nhất nên chọn đậu nành hữu cơ, không biến đổi gen). Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng đậu nành tươi nếu có sẵn.
- Nước lọc: 1 lít nước sạch, tốt nhất là nước đã đun sôi để nguội hoặc nước lọc qua máy.
- Đường phèn hoặc đường trắng: Tùy theo khẩu vị của gia đình, có thể dùng từ 30-50g. Đối với trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, không nên thêm đường.
- Lá dứa (lá nếp): 2-3 lá, rửa sạch, cắt khúc. Tạo hương thơm tự nhiên, giúp sữa thơm ngon hơn.
- Muối: Một nhúm nhỏ (khoảng 1/4 thìa cà phê), giúp làm dịu vị tanh của đậu nành và làm nổi bật vị ngọt tự nhiên.
Dụng cụ cần chuẩn bị
- Tô lớn để ngâm đậu: Chọn tô inox hoặc thủy tinh.
- Máy xay sinh tố công suất cao hoặc máy xay thực phẩm: Để xay nhuyễn đậu đã ngâm.
- Khăn xô sạch hoặc túi lọc sữa hạt: Dùng để lọc bã đậu, lấy nước cốt. Khăn xô sẽ cho sữa có độ béo tự nhiên hơn.
- Nồi inox hoặc nồi dày đáy: Dùng để nấu sữa, tránh dùng nồi nhôm vì có thể gây phản ứng với đậu nành, làm đổi màu và ảnh hưởng đến hương vị.
- Muỗng khuấy (thìa to): Để khuấy đều sữa trong quá trình nấu.
- Ly, chai, lọ để đựng sữa: Nếu không dùng hết, có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh.
Lưu ý quan trọng khi chọn mua đậu nành
- Chọn đậu nành có nguồn gốc rõ ràng: Ưu tiên các sản phẩm có tem kiểm định chất lượng, không có dấu hiệu mốc meo, sâu mọt.
- Quan sát màu sắc: Đậu nành ngon thường có màu vàng sáng, đều màu, không bị ố đen.
- Ngửi thử: Đậu nành tươi sẽ có mùi thơm nhẹ đặc trưng. Nếu có mùi chua, mùi lạ hoặc mùi mốc thì không nên mua.
- Bảo quản: Đậu nành sau khi mua về nên bảo quản trong hộp kín, để ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp.
Hướng dẫn làm sữa đậu nành theo cách truyền thống
Bước 1: Ngâm đậu nành
Ngâm đậu là bước không thể thiếu khi làm sữa đậu nành theo phương pháp truyền thống. Việc ngâm đậu giúp:
- Làm mềm lớp vỏ, dễ xay nhuyễn hơn.
- Giúp tăng hàm lượng dinh dưỡng và enzyme có lợi.
- Làm giảm vị tanh, giúp sữa thơm ngon hơn.
Cách thực hiện:
- Làm sạch đậu: Cho đậu nành vào rổ, đãi sạch bụi bẩn, loại bỏ đậu sâu, đậu lép.
- Ngâm đậu: Cho đậu vào tô lớn, đổ nước ngập mặt đậu khoảng 3-4cm.
- Thời gian ngâm: Ngâm từ 6-8 tiếng hoặc qua đêm. Nếu thời tiết nóng, bạn có thể cho tô đậu vào ngăn mát tủ lạnh để tránh bị lên men.
- Thay nước: Trong quá trình ngâm, nên thay nước 1-2 lần để loại bỏ các chất gây tanh.
- Kiểm tra: Sau khi ngâm đủ thời gian, đậu sẽ nở to gấp 2-3 lần so với ban đầu, dễ bẻ gãy.
Bước 2: Xay nhuyễn đậu
Sau khi đậu đã ngâm đủ thời gian, tiến hành xay nhuyễn.
- Chia đậu: Chia đậu đã ngâm thành 2-3 phần để xay cho dễ.
- Tỷ lệ nước: Với 200g đậu nành, bạn dùng khoảng 800ml nước lọc để xay. Tỷ lệ này sẽ tạo ra sữa có độ đặc vừa phải.
- Xay: Cho đậu và nước vào máy xay, xay ở tốc độ cao từ 1-2 phút cho đến khi hỗn hợp thật mịn, không còn thấy hạt đậu.
- Lặp lại: Xay hết các phần đậu còn lại.
Bước 3: Lọc bã đậu
Lọc bã là bước quan trọng để có được ly sữa mịn, không bị lợn cợn.
- Chuẩn bị dụng cụ: Chuẩn bị một cái tô lớn, đặt khăn xô (đã giặt sạch và để khô) lên trên, hoặc dùng túi lọc chuyên dụng.
- Lọc: Đổ hỗn hợp đậu vừa xay vào khăn xô/túi lọc. Dùng tay vắt nhẹ nhàng, đều tay để lấy hết nước cốt. Không nên vắt quá mạnh tay vì có thể làm vỡ bã, khiến sữa bị đục.
- Tận dụng bã: Bã đậu sau khi lọc có thể dùng để làm bánh, trộn vào bột chiên, hoặc làm mặt nạ dưỡng da rất tốt.
Bước 4: Nấu sữa đậu nành
Đây là bước quan trọng nhất để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Sữa đậu nành phải được nấu chín kỹ để phá hủy chất ức chế Trypsin và Lectin, những chất có thể gây ngộ độc thực phẩm nếu ăn phải.
Các bước nấu sữa:
- Đổ sữa vào nồi: Đổ phần nước cốt vừa lọc vào nồi inox hoặc nồi dày đáy.
- Đun với lửa nhỏ: Đặt nồi lên bếp, đun với lửa nhỏ. Tuyệt đối không đậy nắp nồi vì sữa rất dễ trào.
- Khuấy đều tay: Dùng muỗng khuấy đều liên tục theo một chiều, từ đáy nồi lên để tránh sữa bị cháy và tạo lớp váng.
- Theo dõi quá trình sôi: Khi sữa bắt đầu xuất hiện bọt lớn, giảm lửa xuống mức thấp nhất. Tiếp tục khuấy trong khoảng 10-15 phút.
- Nấu kỹ: Sau khi sữa sôi, tiếp tục đun thêm 5-10 phút nữa để đảm bảo sữa chín hoàn toàn. Dấu hiệu nhận biết sữa đã chín kỹ là bọt nhỏ li ti xuất hiện và tan nhanh, mùi đậu thơm đậm.
- Nêm nếm: Khi sữa gần tắt bếp, cho đường, muối và lá dứa đã chuẩn bị vào, khuấy đều cho tan. Nêm nếm lại cho vừa khẩu vị.
Bước 5: Thành phẩm và bảo quản
- Thưởng thức: Sữa đậu nành có thể dùng nóng ngay sau khi nấu hoặc để nguội, cho vào chai và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Uống sữa trong ngày là tốt nhất.
- Bảo quản: Nếu không dùng hết, đổ sữa vào chai thủy tinh sạch, đậy kín nắp và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Sữa đậu nành tự làm chỉ nên bảo quản từ 1-2 ngày để đảm bảo an toàn và giữ được hương vị thơm ngon. Trước khi dùng, nên hâm nóng lại.
Làm sữa đậu nành bằng máy làm sữa hạt: Tiện lợi và nhanh chóng
Với sự phát triển của các thiết bị nhà bếp hiện đại, việc làm sữa đậu nành trở nên đơn giản và nhanh chóng hơn bao giờ hết. Máy làm sữa hạt tích hợp chức năng xay và nấu trong một, giúp bạn tiết kiệm thời gian và công sức.
Ưu điểm của việc sử dụng máy làm sữa hạt
- Tiết kiệm thời gian: Không cần ngâm đậu, chỉ cần cho đậu và nước vào máy, chọn chương trình phù hợp.
- Tiện lợi: Máy tự động hoàn toàn từ xay đến nấu, không cần canh chừng.
- Sữa mịn hơn: Lưỡi dao sắc bén của máy giúp xay nhuyễn đậu, không cần lọc bã (tùy loại máy).
- An toàn: Máy có chế độ tự ngắt khi sữa sôi, tránh trào và cháy.
Hướng dẫn sử dụng máy làm sữa hạt
- Rửa sạch đậu: Đậu nành khô rửa sạch, loại bỏ tạp chất. Lưu ý: Với một số loại máy làm sữa hạt cao cấp, bạn có thể không cần ngâm đậu.
- Cho nguyên liệu vào máy: Cho đậu nành và nước vào cối máy theo tỷ lệ hướng dẫn của nhà sản xuất (thường là 1 phần đậu : 4-5 phần nước).
- Chọn chương trình: Chọn chương trình làm sữa đậu nành, hoặc chương trình “Sữa hạt” nếu máy không có chế độ riêng cho đậu nành.
- Chờ máy hoạt động: Máy sẽ tự động xay nhuyễn và nấu chín sữa trong khoảng 20-30 phút.
- Thêm gia vị: Sau khi máy báo hoàn thành, đổ sữa ra ly, thêm đường, muối và khuấy đều. Có thể cho lá dứa vào máy từ ban đầu để tạo mùi thơm.
- Thưởng thức: Sữa có thể dùng nóng ngay sau khi nấu hoặc để nguội, bảo quản trong tủ lạnh.
Một số lưu ý khi sử dụng máy làm sữa hạt
- Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng: Mỗi loại máy có công suất, dung tích và chương trình khác nhau. Hãy đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng.
- Không đổ quá mức: Đổ nguyên liệu vào máy không quá vạch mức quy định để tránh trào khi nấu.
- Vệ sinh máy sạch sẽ: Sau khi sử dụng, tháo cối và lưỡi dao ra, rửa sạch với nước ấm và xà phòng chuyên dụng. Lau khô trước khi cất.
- Kiểm tra lưỡi dao: Định kỳ kiểm tra lưỡi dao xem có bị cùn hoặc nứt không, vì điều này ảnh hưởng đến chất lượng xay.
So sánh cách làm sữa đậu nành truyền thống và bằng máy
| Tiêu chí | Cách làm truyền thống | Làm bằng máy làm sữa hạt |
|---|---|---|
| Thời gian chuẩn bị | 6-8 tiếng (ngâm đậu) | 5-10 phút (rửa sạch) |
| Thời gian thực hiện | 40-50 phút | 20-30 phút |
| Công đoạn | Nhiều bước: ngâm, xay, lọc, nấu | Ít bước: cho nguyên liệu, chọn chương trình |
| Cần canh chừng | Có, phải khuấy đều, tránh cháy | Không cần, máy tự động |
| Chất lượng sữa | Mịn, thơm, độ béo cao (nếu lọc bằng khăn xô) | Mịn, tiện lợi, có thể không cần lọc |
| Vệ sinh | Nhiều dụng cụ cần rửa | Ít dụng cụ, dễ vệ sinh |
| Chi phí đầu tư | Thấp | Cao (phụ thuộc vào loại máy) |
Một số câu hỏi thường gặp khi làm sữa đậu nành
1. Sữa đậu nành có tốt cho bà bầu không?
Có. Sữa đậu nành là nguồn cung cấp protein thực vật dồi dào, giúp bà bầu bổ sung dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Ngoài ra, đậu nành còn chứa isoflavone, một loại phytoestrogen có cấu trúc tương tự estrogen, có thể giúp làm dịu các triệu chứng khó chịu trong thai kỳ. Tuy nhiên, bà bầu nên uống với lượng vừa phải (khoảng 1-2 ly 250ml mỗi ngày) và nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có tiền sử các vấn đề về tuyến giáp hoặc buồng trứng.
2. Trẻ nhỏ có thể uống sữa đậu nành không?
Có thể bạn quan tâm: Strepsils Cool Có Dùng Được Cho Bà Bầu: Thông Tin Chi Tiết Và Lưu Ý Quan Trọng
- Trẻ dưới 1 tuổi: Không nên uống sữa đậu nành vì hệ tiêu hóa của bé chưa đủ trưởng thành để tiêu hóa protein từ đậu nành, dễ gây dị ứng và rối loạn tiêu hóa.
- Trẻ từ 1 tuổi trở lên: Có thể uống sữa đậu nành đã được nấu chín kỹ, với lượng vừa phải. Nên chọn loại không đường hoặc ít đường để tốt cho răng và hệ tiêu hóa của bé.
- Lưu ý: Khi cho trẻ uống sữa đậu nành, nên theo dõi các dấu hiệu dị ứng như phát ban, ngứa, khó thở… Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, nên ngừng cho uống và đưa trẻ đến gặp bác sĩ.
3. Sữa đậu nành có giúp tăng chiều cao không?
Sữa đậu nành chứa nhiều protein, canxi (nếu được bổ sung), magie và các vitamin nhóm B, đây đều là những dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển xương và chiều cao. Tuy nhiên, không có thực phẩm nào có thể “đảm bảo” giúp tăng chiều cao một cách thần kỳ. Để hỗ trợ tăng chiều cao hiệu quả, cần kết hợp uống sữa đậu nành với chế độ ăn uống cân bằng, giàu dinh dưỡng, vận động thể chất thường xuyên và ngủ đủ giấc.
4. Uống sữa đậu nành có làm tăng vòng một không?
Đây là một quan niệm phổ biến nhưng chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng nào chứng minh rằng uống sữa đậu nành có thể làm tăng kích thước vòng một một cách đáng kể. Isoflavone trong đậu nành có cấu trúc tương tự estrogen, nhưng tác dụng của nó lên cơ thể người còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như liều lượng, cơ địa và chế độ ăn uống tổng thể. Việc tăng kích thước vòng một chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như di truyền, cân nặng, tập luyện…
5. Làm sao để sữa đậu nành không bị tanh?
- Ngâm đậu đủ thời gian và thay nước thường xuyên.
- Nấu sữa chín kỹ, không để sữa sôi quá nhanh hoặc quá chậm.
- Thêm một nhúm muối nhỏ khi nấu, giúp khử mùi tanh hiệu quả.
- Cho lá dứa hoặc một lát gừng vào khi nấu để tạo mùi thơm tự nhiên.
- Không đậy nắp nồi khi nấu vì sẽ làm sữa bị ứ hơi, dễ tanh.
6. Bã đậu nành sau khi lọc có thể làm gì?
Bã đậu nành là nguồn thực phẩm giàu chất xơ và protein, có thể tận dụng để:
- Làm bánh: Bánh bã đậu, bánh nướng…
- Làm mặt nạ dưỡng da: Trộn bã đậu với sữa chua, mật ong để đắp mặt, giúp da trắng sáng, mịn màng.
- Làm phân bón: Bã đậu có thể dùng để bón cây, giúp cây phát triển tốt.
Bí quyết để có ly sữa đậu nành thơm ngon, bổ dưỡng
- Chọn nguyên liệu tốt: Đậu nành tươi, sạch, nước lọc tinh khiết là yếu tố then chốt quyết định hương vị của sữa.
- Tỷ lệ pha chế hợp lý: Tùy theo khẩu vị, bạn có thể điều chỉnh lượng nước để có được độ đặc-loãng như ý. Tỷ lệ 1 phần đậu : 4 phần nước là phổ biến nhất.
- Nấu chín kỹ: Đây là yếu tố bắt buộc để đảm bảo an toàn. Sữa đậu nành phải được nấu sôi kỹ ít nhất 10 phút sau khi sôi.
- Khuấy đều tay: Trong quá trình nấu, khuấy đều để tránh sữa bị cháy đáy nồi và tạo lớp váng.
- Bảo quản đúng cách: Đựng sữa trong chai lọ sạch, đậy kín nắp và bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh. Ưu tiên dùng hết trong ngày.
- Thử nghiệm hương vị: Bạn có thể thêm các loại hạt khác như óc chó, hạnh nhân, hoặc ngũ cốc như gạo lứt, yến mạch vào cùng đậu nành để tạo ra các loại sữa hạt thơm ngon, giàu dinh dưỡng hơn.
Kết luận
Làm sữa đậu nành tại nhà không chỉ đơn giản, tiết kiệm mà còn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, kiểm soát được chất lượng nguyên liệu và điều chỉnh hương vị theo sở thích của gia đình. Dù bạn chọn cách làm truyền thống hay sử dụng máy làm sữa hạt hiện đại, quan trọng nhất là phải nấu chín kỹ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe, đặc biệt là với các mẹ bầu và trẻ nhỏ.
Hy vọng rằng với hướng dẫn chi tiết trên, bạn có thể tự tin vào bếp và làm ra những ly sữa đậu nành thơm ngon, bổ dưỡng cho cả gia đình. Hãy chia sẻ công thức này với người thân và bạn bè để mọi người cùng có thêm một lựa chọn đồ uống healthy, tốt cho sức khỏe mỗi ngày nhé!
Có thể bạn quan tâm: Siro Ho Cho Trẻ Sơ Sinh 1 Tháng Tuổi: Hướng Dẫn Lựa Chọn Và Sử Dụng An Toàn
Có thể bạn quan tâm: Sữa Chua Đông Đá Đắp Mặt Có Thực Sự Tốt Cho Da Không? Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Có thể bạn quan tâm: Kem Dưỡng Da Ban Ngày Vichy: Đánh Giá Chi Tiết Cho Mẹ Bầu & Mẹ Bỉm Sữa
Cập Nhật Lúc Tháng mười một 30, 2025 by Đội Ngũ Vihema
