Khi mang thai, việc nhận biết dấu hiệu cổ tử cung mở là một phần quan trọng giúp mẹ bầu chuẩn bị tinh thần và thể chất cho quá trình chuyển dạ. Cổ tử cung mở là một trong những dấu hiệu rõ ràng cho thấy cơ thể đã sẵn sàng để sinh con, nhưng nhiều mẹ bầu lần đầu có thể cảm thấy bối rối, không biết làm sao để nhận diện chính xác.
Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện về các dấu hiệu cổ tử cung mở, các giai đoạn mở cổ tử cung, cũng như những điều cần lưu ý để đảm bảo quá trình sinh nở diễn ra thuận lợi, an toàn cho cả mẹ và bé.
Dấu hiệu nhận biết cổ tử cung mở
Cổ tử cung mở là một quá trình tự nhiên, báo hiệu rằng cơ thể mẹ bầu đã chuẩn bị sẵn sàng để sinh con. Tuy nhiên, tốc độ mở cổ tử cung nhanh hay chậm, mất bao lâu sẽ phụ thuộc vào cơ địa, lần sinh con và các yếu tố khác của từng người.
Dưới đây là những dấu hiệu cổ tử cung mở thường gặp mà mẹ bầu cần lưu ý:
1. Bung nút nhầy và tăng dịch tiết âm đạo
Khi mang thai, cơ thể sẽ hình thành một nút dịch nhầy đặc biệt lấp đầy ống cổ tử cung. Nút nhầy này được tạo thành từ protein kháng khuẩn, hormone (estrogen, progesterone) và các peptide, có tác dụng bảo vệ thai nhi khỏi vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng.
Vào giai đoạn cuối thai kỳ, đặc biệt là khi gần chuyển dạ, nút nhầy có thể bung ra. Lúc này, mẹ bầu có thể nhận thấy dịch tiết âm đạo ra nhiều hơn, dạng đặc, có màu nâu, hồng hoặc đỏ. Đây là một trong những dấu hiệu cổ tử cung mở sớm mà mẹ nên để ý.
2. Xuất hiện cơn gò tử cung
Từ tuần 36 đến tuần 40 của thai kỳ, mẹ bầu có thể nhận thấy các cơn gò tử cung xuất hiện rõ rệt hơn. Các cơn gò có xu hướng ngày càng dài hơn, mạnh hơn và thường xuyên hơn khi cổ tử cung bắt đầu mở và mẹ sẵn sàng để chuyển dạ.
Trong quá trình co thắt, các cơ tử cung sẽ thắt chặt, khiến bụng cứng hơn. Một số người còn miêu tả cơn đau này giống như đau bụng kinh. Đây là tín hiệu đáng tin cậy cho thấy cổ tử cung đang dần mở ra.
3. Vỡ ối, chảy máu nhẹ
Một trong những dấu hiệu cổ tử cung mở quan trọng là vỡ nước ối. Khi màng ối vỡ, mẹ bầu sẽ cảm thấy một dòng nước nhỏ giọt, chầm chậm chảy xuống chân hoặc một luồng nước nhiều, tuôn ra đột ngột từ âm đạo. Nước ối thường trong và nhạt màu, đôi khi mẹ bầu có thể nhầm lẫn với nước tiểu.
Bên cạnh đó, mẹ cũng có thể chảy máu nhẹ khi tử cung mở ra. Điều này là do các mạch máu trong mao mạch cổ tử cung bị vỡ, khiến dịch tiết âm đạo và chất nhầy có màu máu. Tuy nhiên, nếu chảy máu quá nhiều, mẹ bầu nên đến bệnh viện hoặc tìm bác sĩ càng sớm càng tốt.
4. Cảm giác thai nhi tụt thấp xuống khung chậu
Một dấu hiệu khác cho thấy cổ tử cung sắp mở là cảm giác nặng trịch ở vùng chậu, như thể em bé đang tụt xuống thấp hơn. Trạng thái này gây áp lực lên cổ tử cung, khiến nó căng và mở ra, đồng thời là dấu hiệu cho thấy em bé sắp chào đời.
5. Đau vùng chậu, đau âm đạo
Cùng với cảm giác thai nhi tụt xuống, mẹ bầu cũng có thể cảm thấy đau nhói ở vùng chậu hoặc âm đạo khi cổ tử cung bắt đầu mở. Điều này là do thai nhi tụt xuống, tạo áp lực lên các dây thần kinh và cơ ở khu vực này.
Cơn đau có thể lan đến:
- Một hoặc cả hai bên lưng dưới
- Xương mu ở chính giữa phía trước
- Khu vực giữa âm đạo và hậu môn (đáy chậu)
- Đùi
6. Đau lưng, chuột rút
Theo thống kê của Đại học Y khoa Trung Quốc, có tới 75,3% phụ nữ bị đau lưng dưới trong quá trình chuyển dạ. Nguyên nhân là do tử cung ngày càng to, tăng áp lực lên các mạch máu chính và dây thần kinh từ tủy sống đến chân, gây ra tình trạng chuột rút và đau lưng.
Ngoài ra, vị trí nằm của thai nhi cũng góp phần gây đau lưng cho mẹ ở giai đoạn gần chuyển dạ. Phần sau đầu của thai nhi đè vào cột sống dưới và xương cụt của mẹ, vì thế gây nên tình trạng đau lưng và chuột rút.
Các giai đoạn mở của cổ tử cung
Việc nhận biết các dấu hiệu mở cổ tử cung là chưa đủ. Mẹ bầu cũng nên hiểu rõ các giai đoạn mở cổ tử cung để dự đoán thời gian chuyển dạ và chuẩn bị tâm lý tốt hơn.
Cổ tử cung mở được khoảng 1 – 4 cm (Giai đoạn tiềm tàng)
Giai đoạn này được gọi là giai đoạn chuyển dạ tiềm tàng. Mẹ sẽ cảm thấy những cơn co thắt nhẹ, cách nhau từ 5 – 30 phút, mỗi cơn kéo dài khoảng 45 giây.
- Mẹ bầu lần đầu sinh con có thể mất từ 6 – 10 tiếng trước khi chuyển dạ thật sự.
- Mẹ đã từng sinh con trước đó có thể mất khoảng 2 – 5 tiếng.
Đây là giai đoạn kéo dài nhất, vì vậy mẹ bầu có thể dành thời gian nghỉ ngơi và dưỡng sức ở nhà trước khi đến bệnh viện.
Cổ tử cung mở được khoảng 4 – 7 cm (Giai đoạn tích cực)
Khi cổ tử cung mở đến 7 cm, mẹ đã bước vào giai đoạn chuyển dạ tích cực. Cổ tử cung có thể giãn nở đều đặn mỗi giờ. Các cơn co thắt lúc này kéo dài hơn, dữ dội hơn và đều đặn hơn (cách nhau từ 3 đến 5 phút).
- Mẹ chưa từng sinh con có thể mất từ 3 đến 6 tiếng cho giai đoạn này.
- Mẹ đã từng sinh con có thể mất khoảng 1 đến 3 tiếng.
Theo khuyến nghị của UC San Diego Health, khi cổ tử cung mở hơn 4 cm, mẹ bầu nên đến bệnh viện để được theo dõi và chăm sóc kịp thời.
Cổ tử cung mở khoảng 7 – 9 cm (Giai đoạn chuyển tiếp)
Giai đoạn này là lúc các cơn co thắt dữ dội nhất, có thể gây buồn nôn, đau vùng chậu, run rẩy và mệt mỏi. Đây là giai đoạn mẹ bầu cần được động viên, hỗ trợ tinh thần nhiều nhất.
Cổ tử cung mở được 10 cm (Giai đoạn chuyển dạ thật sự)
Khi cổ tử cung đạt 10 cm, tức là đã giãn nở hoàn toàn. Em bé đang đi xuống ống sinh và sẵn sàng chào đời. Các cơn co thắt lúc này vẫn tiếp tục, trở nên mãnh liệt hơn để thúc đẩy mẹ rặn đẻ.
Cách làm tử cung mở nhanh
Việc thúc cổ tử cung mở nhanh không chỉ giúp em bé chào đời thuận lợi mà còn rút ngắn thời gian chịu đựng các cơn co thắt cho mẹ. Dưới đây là một số phương pháp được khuyến nghị:
Vận động nhẹ nhàng
Đứng lên, ngồi xuống hoặc đi dạo nhẹ nhàng giúp em bé dễ dàng di chuyển xuống ống sinh, đồng thời hỗ trợ máu huyết lưu thông, kích thích cổ tử cung mở rộng. Nếu có bóng yoga, mẹ bầu có thể ngồi lên để xoay nhẹ phần thân dưới, giúp làm mềm cổ tử cung và thư giãn cơ thể.
Tắm nước ấm
Tâm trí và thân thể bị căng thẳng quá mức trước khi chuyển dạ sẽ gây căng cơ, ảnh hưởng đến quá trình sinh nở. Một số mẹ bầu lựa chọn tắm nước ấm dưới vòi hoa sen để cơ thể sạch sẽ trước khi đi sinh, đồng thời hỗ trợ cổ tử cung mở nhanh hơn.
Lưu ý: Không nên ngâm bồn nước nóng vì có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể, ảnh hưởng xấu đến thai nhi và gây nhiễm trùng cho cả mẹ và bé.
Kích thích núm vú
Theo nghiên cứu của Đại học Quốc tế St. Luke’s (Nhật Bản), kích thích núm vú giúp giải phóng oxytocin trong cơ thể mẹ bầu. Oxytocin có tác dụng gây co thắt cơ tử cung, thúc đẩy mở cổ tử cung và khởi phát chuyển dạ.
Mẹ bầu có thể nhẹ nhàng xoa bóp ngực hoặc chườm ấm lên ngực trong một giờ, thực hiện ba lần một ngày. Tuy nhiên, phương pháp này nên được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc nữ hộ sinh để đảm bảo an toàn.
Quan hệ tình dục
Một số nghiên cứu cho rằng quan hệ tình dục có thể giúp khởi phát chuyển dạ vì tinh dịch chứa prostaglandin, có thể giúp mềm cổ tử cung. Tuy nhiên, các nghiên cứu này vẫn chưa có kết luận rõ ràng, vì vậy mẹ bầu nên tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi thực hiện.
Về việc ăn dứa để mở cổ tử cung nhanh hơn
Nhiều mẹ bầu truyền tai nhau về việc ăn dứa có thể đẩy nhanh quá trình mở cổ tử cung. Enzyme bromelain trong dứa đúng là có thể hỗ trợ co thắt tử cung, nhưng lượng enzym này có trong một quả dứa rất ít. Để có tác dụng, mẹ bầu cần ăn từ 7 – 10 quả dứa, điều này có thể gây đau dạ dày, tiêu chảy và tăng đường huyết.
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu mở cổ tử cung nguy hiểm là gì?
Tình trạng cổ tử cung mở trước 37 tuần được gọi là cổ tử cung mở sớm, rất nguy hiểm vì có thể gây sảy thai hoặc sinh non. Các dấu hiệu cần lưu ý:
- Chảy máu nhẹ
- Cơn gò nhẹ
- Đau lưng nhiều
- Cảm giác nặng nề ở vùng chậu
- Dịch âm đạo ra nhiều, loãng
Phân biệt hiện tượng cổ tử cung mỏng đi và giãn mở?
Có thể bạn quan tâm: Trẻ Khó Ngủ Thiếu Chất Gì? Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Khắc Phục Hiệu Quả
- Cổ tử cung mỏng đi (Cervical effacement): Xảy ra khi cổ tử cung chuyển từ cứng, dài sang mềm, ngắn lại.
- Cổ tử cung giãn mở (Cervical dilation): Xảy ra sau khi cổ tử cung đã mỏng đi, bắt đầu mở ra để em bé di chuyển qua.
Cổ tử cung mở bao giờ thì sinh?
- 1-3cm: Thời gian mở cổ tử cung khác nhau, có thể vài giờ đến vài tuần.
- 7cm: Thường mất 4 – 8 giờ trước khi mở hoàn toàn.
- 10cm: Tức cổ tử cung đã mở hoàn toàn, có thể sinh trong 20 phút đến vài giờ.
Cổ tử cung mở nhưng không đau bụng có sao?
Tình trạng này không hiếm gặp. Một số mẹ bầu không nhận thấy cơn co thắt ban đầu, chỉ nhận ra khi bước vào giai đoạn sau. Điều này hoàn toàn bình thường, tùy thuộc vào ngưỡng chịu đau của mỗi người.
Kết luận
Nhận biết dấu hiệu cổ tử cung mở là một phần quan trọng giúp mẹ bầu chuẩn bị tốt cho quá trình chuyển dạ. Việc hiểu rõ các giai đoạn mở cổ tử cung, các dấu hiệu nhận biết và những điều cần lưu ý sẽ giúp mẹ bầu tự tin, an tâm hơn khi bước vào hành trình vượt cạn.
Nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về các dấu hiệu cổ tử cung mở, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
vihema.com – Nơi chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khỏe và đời sống toàn diện cho mọi gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Top 7 Các Loại Sữa Non Tốt Nhất Hiện Nay Cho Trẻ Sơ Sinh & Trẻ Nhỏ
Có thể bạn quan tâm: Men Vi Sinh Trị Táo Bón: Công Dụng, Cơ Chế Và Cách Dùng Hiệu Quả
Có thể bạn quan tâm: Chiều Cao Chuẩn Của Bé Trai 12 Tuổi Và Cách Hỗ Trợ Tăng Trưởng Hiệu Quả
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Vihema
