Khi trẻ bước vào giai đoạn ăn dặm, việc xây dựng một thực đơn ăn dặm kiểu Nhật phù hợp không chỉ giúp bé ăn ngon miệng, tiêu hóa tốt mà còn hỗ trợ quá trình phát triển toàn diện. Phương pháp ăn dặm kiểu Nhật hiện nay đang được rất nhiều bà mẹ Việt quan tâm vì những ưu điểm vượt trội trong việc chăm sóc trẻ nhỏ. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về phương pháp này và cung cấp thực đơn ăn dặm kiểu Nhật chi tiết cho bé từ 5 đến 18 tháng tuổi.
Có thể bạn quan tâm: Bảng Chiều Cao Cân Nặng Theo Tuổi: Hướng Dẫn Đầy Đủ Cho Bố Mẹ
Tổng quan về phương pháp ăn dặm kiểu Nhật
Ăn dặm kiểu Nhật là gì?
Ăn dặm kiểu Nhật là một phương pháp cho trẻ ăn dặm có nguồn gốc từ Nhật Bản, được thiết kế nhằm kích thích bé ăn ngon miệng, giúp bé tiêu hóa tốt và tìm được niềm vui trong ăn uống. Phương pháp này khuyến khích mẹ rèn cho bé thói quen tự lập ăn uống sớm và ăn theo nhu cầu của bé.
Phương pháp ăn dặm kiểu Nhật được chia làm 4 giai đoạn chính theo độ tuổi của bé:
- Giai đoạn 1: 5-6 tháng tuổi
- Giai đoạn 2: 7-8 tháng tuổi
- Giai đoạn 3: 9-11 tháng tuổi
- Giai đoạn 4: 12-18 tháng tuổi
Mỗi giai đoạn có những đặc điểm phát triển riêng và nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, vì vậy thực đơn cũng cần được điều chỉnh cho phù hợp.
Những lợi ích cốt lõi của phương pháp ăn dặm kiểu Nhật
Phương pháp ăn dặm kiểu Nhật mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sự phát triển của trẻ:
Trẻ cảm nhận được hương vị và tính chất của món ăn
Thức ăn được chế biến theo phương pháp này không sử dụng máy xay mà dùng cối giã và rây để làm mịn. Cách làm này giúp bé dễ nuốt nhưng vẫn cảm nhận được đầy đủ hương vị, tính chất của món ăn, đồng thời giúp các bà mẹ dễ dàng điều chỉnh độ lỏng, đặc, độ thô của món ăn theo từng giai đoạn phát triển của bé.
Trẻ dần học được kỹ năng nhai nuốt tốt
Việc cho bé ăn từ lỏng đến đặc, từ mịn tới thô, từ ít tới nhiều giúp bé dần tự học được kỹ năng nhai, nuốt tốt. Đây là nền tảng quan trọng cho việc phát triển hệ tiêu hóa và kỹ năng ăn uống sau này.
Kích thích vị giác
Cho bé ăn riêng từng loại thức ăn giúp con nhận biết được mùi vị của từng loại thực phẩm. Điều này không chỉ giúp bé phát triển vị giác mà còn giảm nguy cơ biếng ăn do quen với vị ngọt hoặc mặn.
Hạn chế tình trạng thừa cân, béo phì
Người Nhật không dùng xương, thịt để nấu nước dùng chế biến thức ăn dặm cho trẻ mà dùng cá khô bào và rong biển (những thực phẩm có hàm lượng canxi cao, ít chất béo). Loại nước dùng này gọi là dashi, giúp trẻ khỏe mạnh và không bị béo phì.
Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé từ 5 – 18 tháng tuổi
Giai đoạn 1: Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé 5 – 6 tháng tuổi
Đặc điểm phát triển và nhu cầu
Giai đoạn này là thời điểm bé bắt đầu tập ăn dặm. Thông thường khi được 5-6 tháng tuổi, bé có thể ngồi được nếu có sự hỗ trợ. Đây là giai đoạn thích hợp để tập cho bé bắt đầu ăn dặm.
Hướng dẫn thực hiện nhanh
- Số bữa ăn/ngày: 1 bữa/ngày, nên cho bé ăn vào gần trưa (khoảng 10 giờ).
- Lượng thức ăn: Cháo 5-30g, rau củ quả 5-20g, thực phẩm giàu chất đạm 5-10g.
- Lượng sữa: Trẻ bú mẹ: Cho bé bú theo nhu cầu. Trẻ uống sữa công thức: ngày 6 cữ, mỗi cữ khoảng từ 90-120ml.
Cách nấu cháo cho bé 5 – 6 tháng tuổi
- Tỷ lệ nấu cháo: 1 gạo : 10 nước hoặc 1 cơm : 4,5 nước (dùng cho nồi cơm điện có chế độ nấu cháo). Nếu nấu bằng nồi thông thường, cần tăng lượng nước lên cho phù hợp.
- Lưu ý quan trọng:
- Không nêm muối vào thức ăn của bé.
- Chỉ nên cho bé ăn cá có thịt màu trắng như cá lóc, cá rô, cá điêu hồng, cá thu, cá chẽm… nhằm tránh dị ứng.
Thực đơn mẫu cho bé 5 – 6 tháng tuổi
Tuần 1: Làm quen với cháo trắng
- Ngày 1-3: Cháo trắng loãng (1 thìa cà phê)
- Ngày 4-5: Cháo trắng + nước dashi (rất ít)
- Ngày 6-7: Cháo trắng + 1 thìa cà phê bí đỏ nghiền
Tuần 2: Thêm rau củ
- Ngày 1: Cháo trắng + bí đỏ nghiền
- Ngày 2: Cháo trắng + cà rốt nghiền
- Ngày 3: Cháo trắng + khoai lang nghiền
- Ngày 4: Cháo trắng + bông cải nghiền
- Ngày 5: Cháo trắng + đậu Hà Lan nghiền
- Ngày 6: Cháo trắng + cải ngọt nghiền
- Ngày 7: Cháo trắng + cải bó xôi nghiền
Tuần 3: Bổ sung chất đạm
- Ngày 1: Cháo trắng + bí đỏ + 1 thìa cà phê đậu phụ trắng nghiền
- Ngày 2: Cháo trắng + cà rốt + 1 thìa cà phê thịt gà xay nhuyễn
- Ngày 3: Cháo trắng + khoai lang + 1 thìa cà phê lòng đỏ trứng gà luộc chín nghiền
- Ngày 4: Cháo trắng + bông cải + 1 thìa cà phê cá lóc xay nhuyễn
- Ngày 5: Cháo trắng + đậu Hà Lan + 1 thìa cà phê cá điêu hồng xay nhuyễn
- Ngày 6: Cháo trắng + cải ngọt + 1 thìa cà phê cá rô xay nhuyễn
- Ngày 7: Cháo trắng + cải bó xôi + 1 thìa cà phê cá chẽm xay nhuyễn
Các loại rau củ quả phù hợp cho bé 5 – 6 tháng tuổi
- Bí đỏ, cà rốt, bông cải, khoai tây, khoai lang, đậu Hà Lan, cải ngọt, cải bó xôi (hấp/luộc chín, giã nhuyễn, rây mịn).
Các loại thực phẩm giàu đạm phù hợp
- Đậu phụ trắng, thịt gà, lòng đỏ trứng gà (luộc chín kỹ), cá thịt trắng (cá lóc, cá điêu hồng, cá rô đồng, cá chẽm).
Trái cây tráng miệng
- Bơ, chuối, xoài, đu đủ chín nhừ, dưa hấu, lê, táo (nạo nhuyễn cho bé ăn tráng miệng).
Giai đoạn 2: Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé từ 7 – 8 tháng tuổi
Đặc điểm phát triển và nhu cầu
Ở độ tuổi này, nhiều bé có thể nuốt thức ăn thành thạo, ăn được thức ăn thô hơn trước. Mẹ hãy nấu mềm thức ăn, nghiền sơ để bé có thể dễ dàng nghiền nát thức ăn bằng lưỡi và nướu.
Hướng dẫn thực hiện nhanh
- Số bữa ăn/ngày: 2 bữa/ngày, sáng và chiều.
- Lượng thức ăn: Cháo 40-70g, rau 25g, đạm 10-15g.
- Lượng sữa: Trẻ bú mẹ: Cho bé bú theo nhu cầu. Trẻ uống sữa công thức: 4 cữ/ngày (lượng sữa tùy theo nhu cầu của bé).
Cách nấu cháo cho bé 7 – 8 tháng tuổi
- Tỷ lệ nấu cháo: 1 gạo : 7 nước hoặc 1 cơm : 3 nước.
- Lưu ý: Có thể cho bé ăn bún, miến, mì (nhưng phải cắt nhỏ).
Thực đơn mẫu cho bé 7 – 8 tháng tuổi
Tuần 1: Đa dạng hóa món ăn
- Sáng: Cháo thịt gà + bí đỏ
- Chiều: Cháo cá lóc + cà rốt
Tuần 2: Thêm các loại rau củ mới
- Sáng: Cháo thịt bò + khoai lang
- Chiều: Cháo cá hồi + bông cải
Tuần 3: Kết hợp nhiều loại rau
- Sáng: Cháo thịt gà + bí đỏ + cà rốt
- Chiều: Cháo cá lóc + khoai lang + đậu Hà Lan
Tuần 4: Thử nghiệm các loại đậu
- Sáng: Cháo đậu hũ + rau cải
- Chiều: Cháo thịt gà + đậu cô ve
Các loại rau củ mới có thể thêm vào
- Cà chua, nấm, bắp cải, rau cải, cải bó xôi, rau dền, mồng tơi (thái nhuyễn).
Các loại thực phẩm giàu đạm mới
- Thịt nạc (heo, bò), cá thịt đỏ (hồi), gan (cho ăn từng ít một để kiểm tra dị ứng).
Trái cây cho bé 7 – 8 tháng tuổi
- Cắt thành dạng dài để tập cho bé cầm, tự cắn ăn. Việc này giúp bé dần biết cách tự điều chỉnh cắn miếng trái cây như thế nào để có thể nhai, nuốt dễ dàng.
Giai đoạn 3: Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé từ 9 – 11 tháng tuổi
Đặc điểm phát triển và nhu cầu
Khi được 9-11 tháng tuổi, nhiều bé đã bắt đầu biết cắn, nhai bằng nướu và dùng lưỡi đè nát thức ăn. Bạn có thể hầm mềm một số loại rau củ, rồi thái nhỏ để bé nhai, nuốt dễ dàng. Từ giai đoạn này trở đi, bạn có thể nêm gia vị vào thức ăn cho con.
Hướng dẫn thực hiện nhanh
- Số bữa ăn/ngày: 3 bữa/ngày (sáng, trưa, chiều).
- Lượng thức ăn: Cháo 40-70g, đạm 15-20g (nếu cho ăn đậu phụ cần 40-50g), rau 25-30g.
- Lượng sữa: Trẻ bú mẹ: Cho bé bú theo nhu cầu. Trẻ uống sữa công thức: 3 cữ sữa (khoảng 500-600ml).
Cách chế biến thức ăn cho bé 9 – 11 tháng tuổi
- Tỷ lệ nấu cháo đặc: 1 gạo : 5 nước hoặc 1 cơm : 2 nước.
- Các loại rau củ, quả được hấp/luộc chín, thái thanh dài hoặc nghiền sơ cho bé tập nhai.
- Thịt heo, thịt gà, thịt bò, tôm… hấp chín, xé sợi, giã nhỏ. Cá hấp chín, gỡ sạch xương, dằm nát. Ngoài ra, bạn có thể nấu chung thịt/cá cùng cháo của bé.
- Các loại trái cây nên thái thanh dài cỡ ngón tay út cho bé tự cầm ăn. Riêng nho bóc vỏ, chẻ đôi theo chiều dọc, tránh cho bé khỏi bị hóc. Cam, quýt, bưởi bóc vỏ, bỏ hạt, tách ra từng miếng nhỏ.
Thực đơn mẫu cho bé 9 – 11 tháng tuổi
Tuần 1: Món mặn đa dạng
- Sáng: Cháo thịt bò + khoai lang + cà rốt
- Trưa: Cháo cá hồi + bông cải + đậu Hà Lan
- Chiều: Mì sợi nhỏ nấu nước dashi + thịt gà xé sợi + rau cải
Tuần 2: Thử nghiệm hải sản
- Sáng: Cháo tôm + bí đỏ + đậu cô ve
- Trưa: Cháo cá chẽm + khoai lang + rau dền
- Chiều: Cơm nát + canh rau mồng tơi + cá hấp
Tuần 3: Đa dạng protein
- Sáng: Cháo gan gà + bí đỏ + cà rốt
- Trưa: Cháo thịt heo + đậu phụ + rau cải
- Chiều: Cơm nát + canh bí đỏ + thịt gà xé
Tuần 4: Kết hợp nhiều loại rau
- Sáng: Cháo thịt bò + bông cải + đậu Hà Lan
- Trưa: Cháo cá lóc + rau dền + mồng tơi
- Chiều: Cơm nát + canh cải ngọt + tôm hấp
Giai đoạn 4: Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé từ 12 – 18 tháng tuổi
Có thể bạn quan tâm: Chiều Cao Cân Nặng Bé Trai 3 Tuổi: Tiêu Chuẩn & Bí Quyết Phát Triển Toàn Diện
Đặc điểm phát triển và nhu cầu
Ở độ tuổi này, bé đã có nhiều răng hơn nên có thể nhai, nuốt thức ăn dễ dàng. Thức ăn của bé không cần nấu mềm như trước. Khi bé đã biết cầm nắm thức ăn thuần thục, bạn hãy cho bé dùng thìa tự xúc thức ăn. Việc này nhằm giúp bé tự lập hơn và có thể tự ăn một mình.
Hướng dẫn thực hiện nhanh
- Số bữa ăn/ngày: 3 bữa chính + 2 bữa phụ.
- Lượng sữa: Nếu đã cai sữa cho con (đối với trẻ bú mẹ), cần cho bé bổ sung 2 cữ ăn phụ/ngày. Đối với những bé uống sữa công thức, hãy tập cho bé uống sữa bằng ly.
- Lượng thức ăn: Cơm nát hoặc cơm mềm, các loại thức ăn đa dạng như người lớn nhưng được cắt nhỏ và nấu mềm.
Thực đơn mẫu cho bé 12 – 18 tháng tuổi
Tuần 1: Ăn cơm như người lớn
- Sáng: Cơm nát + canh bí đỏ + cá hấp
- Trưa: Cơm nát + canh rau mồng tơi + thịt gà xé
- Chiều: Cơm nát + canh đậu hũ + thịt bò xào
- Bữa phụ sáng: Sữa chua + trái cây
- Bữa phụ chiều: Bánh quy + trái cây
Tuần 2: Đa dạng món xào
- Sáng: Cơm nát + canh rau cải + trứng chiên
- Trưa: Cơm nát + canh bí đỏ + tôm xào
- Chiều: Cơm nát + canh đậu hũ + thịt heo xào rau củ
- Bữa phụ sáng: Sữa chua + trái cây
- Bữa phụ chiều: Bánh quy + trái cây
Tuần 3: Món hấp và luộc
- Sáng: Cơm nát + canh rau dền + cá hấp
- Trưa: Cơm nát + canh bí đỏ + thịt gà hấp
- Chiều: Cơm nát + canh đậu hũ + tôm hấp
- Bữa phụ sáng: Sữa chua + trái cây
- Bữa phụ chiều: Bánh quy + trái cây
Tuần 4: Thử nghiệm các loại đậu
- Sáng: Cơm nát + canh rau cải + đậu phụ chiên
- Trưa: Cơm nát + canh bí đỏ + thịt bò xào đậu cô ve
- Chiều: Cơm nát + canh đậu hũ + cá kho
- Bữa phụ sáng: Sữa chua + trái cây
- Bữa phụ chiều: Bánh quy + trái cây
Mẹ cần chú ý gì khi chế biến thức ăn cho trẻ theo phương pháp ăn dặm kiểu Nhật?
Những lưu ý quan trọng trong quá trình chế biến
Đo lường chính xác lượng thức ăn
Bạn có thể dùng thìa để đong lượng thức ăn cho bé, 1 thìa cà phê tương đương với khoảng 5g hoặc 5ml thực phẩm. Điều này giúp mẹ dễ dàng kiểm soát lượng thức ăn phù hợp với độ tuổi của bé.Tận dụng nước dùng dashi
Vì lượng thức ăn dùng một lần cho bé là tương đối ít, bạn hãy trữ đông nước dùng dashi, nước dùng gà hay nước hầm rau củ bằng cách dùng khay đá có nắp đậy trữ đông để dùng dần. Đây là mẹo nhỏ giúp tiết kiệm thời gian và công sức cho các bà mẹ bận rộn.Tỷ lệ nấu cháo phù hợp
Tỷ lệ gạo và nước để nấu cháo nêu trên là dùng với nồi cơm điện có chế độ nấu cháo. Nếu nấu bằng nồi thông thường, bạn phải tăng lượng nước lên cho thích hợp. Hãy ngâm gạo trước khi nấu từ 30 phút – 1 giờ để cháo nhanh mềm.Bảo quản cháo đúng cách
Cháo để nguội, cho vào khay đá có nắp đậy trữ đông để dùng dần. Do đó, bạn nên nấu cháo nhiều hơn lượng cần dùng một chút để trừ hao.
Lưu ý về dinh dưỡng và sức khỏe
Có thể bạn quan tâm: Cách Quy Đổi Tuần Thai Sang Tháng Đơn Giản, Chính Xác Nhất
Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính
Bên cạnh những điều trên, mẹ cần lưu ý rằng đối với trẻ dưới 12 tháng tuổi thì sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính. Do vậy, dù trẻ đã tập ăn dặm thì mẹ vẫn nên duy trì việc cho bé bú để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng. Sữa mẹ có chứa đạm mềm tự nhiên, dễ tiêu nên cũng giúp hệ tiêu hóa của bé dễ “thích nghi” hơn với việc ăn dặm.
Trường hợp không đủ sữa cho bé bú
Đối với trường hợp không đủ sữa cho bé bú, mẹ có thể cân nhắc cho bé dùng thêm sữa ngoài. Mẹ có thể tham khảo ý kiến bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng để chọn cho con công thức sữa chỉ qua quy trình xử lý nhiệt 1 lần, đảm bảo đạm sữa mềm nhỏ, tự nhiên giúp bé dễ tiêu hóa, hấp thu hiệu quả, hạn chế các gặp phải vấn đề về tiêu hóa khi ăn dặm.
Tăng cường đề kháng đường ruột
Để tăng cường đề kháng đường ruột cho bé, mẹ nên ưu tiên sản phẩm sữa có chứa hợp chất BioPro+ với các thành phần quan trọng như chất xơ GOS, HMO và Probiotics thúc đẩy tăng cường lợi khuẩn, giúp con cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột để có hệ tiêu hóa khỏe mạnh, dễ dàng “thích nghi” hơn với việc ăn dặm.
Chọn thương hiệu sữa uy tín
Mẹ nên ưu tiên chọn thương hiệu sữa minh bạch nguồn gốc, đặc biệt là những lon sữa có thể truy xuất nguồn gốc, bắt đầu từ những đồng cỏ xanh đạt chuẩn đến việc lấy và sản xuất, giúp mẹ an tâm hơn.
Tạo tâm lý thoải mái cho bé khi ăn dặm
Trong quá trình cho bé ăn dặm, bạn hãy chú ý đến tâm lý của bé yêu. Hãy tạo cho trẻ tâm lý thoải mái nhất, được chọn lựa món ăn mà trẻ thích. Bên cạnh đó, bạn cũng nên tránh ép trẻ ăn khiến trẻ trở nên sợ ăn. Nếu làm được như vậy, bạn sẽ tạo cho trẻ thói quen ăn uống tốt về sau.
Thực đơn ăn dặm kiểu Nhật là một phương pháp khoa học, giúp bé phát triển toàn diện về thể chất lẫn tinh thần. Với những hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng các mẹ bỉm sẽ tự tin hơn trong việc lên thực đơn ăn dặm kiểu Nhật cho bé yêu để con ăn ngon miệng, tăng cân đều đặn và phát triển khỏe mạnh.
vihema.com luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình nuôi dạy con khôn lớn. Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc có bất kỳ thắc mắc nào, hãy truy cập website để tìm hiểu thêm.
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp Các Trò Chơi Dân Gian Cho Trẻ Mầm Non: Vừa Học Vừa Chơi, Phát Triển Toàn Diện
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Vihema
