Trẻ sơ sinh có hệ miễn dịch còn non yếu nên rất dễ mắc các bệnh về đường hô hấp như cảm lạnh, cảm cúm. Khi bị cảm, trẻ thường quấy khóc, bỏ bú, sốt nhẹ hoặc sốt cao, nghẹt mũi, sổ mũi, ho… khiến cha mẹ vô cùng lo lắng. Việc chăm sóc và điều trị cảm ở trẻ sơ sinh cần đặc biệt cẩn trọng vì cơ thể bé còn rất non nớt. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những mẹo chữa cảm cho trẻ sơ sinh an toàn, hiệu quả, dễ thực hiện tại nhà, giúp bé nhanh chóng khỏe lại.
Smart Quick Summary
Có thể bạn quan tâm: Cháo Cá Chép Cải Bó Xôi: Món Ăn Dinh Dưỡng Cho Mẹ Bầu & Trẻ Nhỏ
Tổng quan về cảm ở trẻ sơ sinh và các bước xử lý chính
Cảm ở trẻ sơ sinh là hiện tượng nhiễm virus đường hô hấp trên, thường do virus Rhinovirus gây ra. Bệnh phổ biến vào mùa mưa, giao mùa và thời tiết lạnh. Triệu chứng điển hình là sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ho nhẹ, sốt nhẹ. Trẻ dưới 6 tháng tuổi đặc biệt dễ mắc do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện.
Các bước xử lý chính:
- Giữ ấm cơ thể và tăng độ ẩm không khí trong phòng.
- Vệ sinh mũi họng cho bé bằng nước muối sinh lý.
- Cho bé bú nhiều hơn để bổ sung nước và kháng thể.
- Tắm nước ấm pha gừng (nếu bé không sốt cao).
- Theo dõi sát các dấu hiệu chuyển nặng như sốt cao liên tục, khó thở, bỏ bú.
- Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Đưa bé đi khám nếu triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường.
1. Nhận biết triệu chứng cảm ở trẻ sơ sinh
1.1. Các dấu hiệu phổ biến
- Sổ mũi, nghẹt mũi: Chảy nước mũi trong, sau đặc quánh hơn. Bé thở khò khè, bú kém.
- Hắt hơi, ngạt mũi: Bé hay hắt hơi, quấy khóc khi bú.
- Sốt nhẹ: Nhiệt độ cơ thể từ 37,5 – 38,5°C, có thể kèm theo người nóng, chân tay lạnh.
- Ho: Thường là ho khan, ít đờm, tăng lên khi thay đổi thời tiết hoặc nằm.
- Mệt mỏi, quấy khóc: Bé lừ đừ, hay ức ức, bú ít, ngủ không sâu giấc.
1.2. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Điều quan trọng là phân biệt cảm thông thường với các bệnh nhiễm trùng hô hấp nặng hơn như viêm phế quản, viêm phổi. Hãy đưa bé đi khám ngay nếu có:
- Sốt cao trên 38,5°C, sốt kéo dài trên 2 ngày.
- Thở nhanh, co kéo lồng ngực, cánh mũi phập phồng.
- Bỏ bú hoàn toàn, quấy khóc dữ dội, lừ đờ hoặc co giật.
- Nôn trớ nhiều, tiêu chảy.
- Da tím tái, môi tái.
2. Mẹo chữa cảm cho trẻ sơ sinh an toàn tại nhà
2.1. Giữ ấm cơ thể và tăng độ ẩm không khí
Có thể bạn quan tâm: Cách Nấu Cháo Thịt Băm Cho Bé: 5 Công Thức Dinh Dưỡng, Dễ Làm Tại Nhà
Nhiệt độ phòng lý tưởng cho trẻ sơ sinh là từ 26 – 28°C. Không khí quá lạnh hoặc quá khô đều làm các triệu chứng cảm trở nên nặng hơn.
- Giữ ấm: Mặc quần áo dài tay, đội mũ, đi vớ cho bé. Tránh để gió lùa trực tiếp vào mặt, cổ, ngực.
- Tăng độ ẩm: Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc đặt một chậu nước trong phòng. Độ ẩm không khí từ 50 – 60% giúp làm loãng dịch nhầy, giảm nghẹt mũi.
- Thông gió: Mở cửa sổ 2 – 3 lần mỗi ngày, mỗi lần khoảng 15 – 20 phút để không khí lưu thông.
2.2. Vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý
Đây là mẹo chữa cảm cho trẻ sơ sinh đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả. Làm sạch mũi giúp bé dễ thở, bú tốt hơn và ngủ ngon hơn.
- Cách nhỏ mũi: Cho bé nằm ngửa, nghiêng đầu sang một bên. Nhỏ 2 – 3 giọt nước muối sinh lý 0,9% vào bên mũi bên trên. Chờ khoảng 30 giây để dịch nhầy loãng ra, sau đó dùng bóng hút mũi hoặc tăm bông mềm để nhẹ nhàng lấy dịch ra. Lặp lại với bên còn lại.
- Tần suất: Nhỏ mũi 3 – 4 lần mỗi ngày, đặc biệt trước khi bú và trước khi đi ngủ.
- Lưu ý: Không nên nhỏ mũi quá thường xuyên (trên 6 lần/ngày) vì có thể làm khô niêm mạc mũi.
2.3. Cho bé bú nhiều hơn
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng và kháng thể tuyệt vời giúp trẻ chống lại bệnh tật. Khi bị cảm, trẻ dễ bị mất nước do sốt, thở bằng miệng.
- Cho bú theo nhu cầu: Không ép bé bú một lượng cố định. Cứ 1 – 2 giờ cho bú một lần nếu bé chịu bú.
- Giữ ấm sữa: Nếu vắt sữa ra bình, hãy hâm ấm sữa ở nhiệt độ ấm (khoảng 37°C). Sữa lạnh có thể làm tăng triệu chứng nghẹt mũi.
- Bù nước: Nếu bé bú kém, có thể dùng thìa hoặc ống nhỏ giọt để cho bé uống thêm nước ấm.
2.4. Tắm nước ấm pha gừng
Tắm nước ấm giúp làm ấm cơ thể, giảm các triệu chứng cảm nhẹ. Gừng có tính ấm, kháng viêm, giúp làm ấm đường hô hấp.
- Chuẩn bị: Gừng tươi giã nhỏ, hãm với nước sôi khoảng 10 phút. Pha nước gừng ấm với nước lạnh để có nước tắm ấm (khoảng 38 – 40°C).
- Cách tắm: Tắm nhanh cho bé (5 – 10 phút), tránh để bé bị lạnh. Lau khô người bé ngay sau khi tắm, mặc quần áo ấm.
- Lưu ý: Không nên tắm cho bé khi đang sốt cao (> 38,5°C) hoặc khi bé mệt mỏi, quấy khóc nhiều.
2.5. Massage nhẹ nhàng
Có thể bạn quan tâm: 6 Cách Làm Sữa Gạo Lứt Giảm Cân Hiệu Quả, Dễ Làm Tại Nhà
Massage giúp lưu thông máu, làm ấm cơ thể và giúp bé thư giãn, dễ ngủ.
- Massage lòng bàn chân, bàn tay: Dùng dầu gội trẻ em hoặc dầu dừa massage nhẹ nhàng lòng bàn chân, bàn tay bé.
- Xoa bụng: Dùng tay xoa bụng theo chiều kim đồng hồ để giúp bé dễ tiêu, tránh đầy hơi.
- Xoa ngực, lưng: Dùng dầu khuynh diệp hoặc dầu gội trẻ em xoa nhẹ vùng ngực, lưng để làm ấm, giảm ho.
2.6. Tránh khói thuốc lá và không khí ô nhiễm
Khói thuốc lá làm tổn thương niêm mạc hô hấp, làm nặng thêm các triệu chứng cảm và tăng nguy cơ viêm phế quản, viêm phổi ở trẻ sơ sinh.
- Tuyệt đối không hút thuốc trong phòng có trẻ.
- Không để trẻ tiếp xúc với người đang hút thuốc hoặc khói bếp than, khói bụi.
2.7. Theo dõi sát và giữ tâm lý thoải mái
Cha mẹ cần theo dõi nhiệt độ, nhịp thở, lượng sữa bú, nước tiểu của bé mỗi ngày. Tâm lý lo lắng của cha mẹ có thể ảnh hưởng đến trẻ. Hãy giữ bình tĩnh, nhẹ nhàng dỗ dành bé.
3. Khi nào cần dùng thuốc và lưu ý quan trọng
3.1. Thuốc hạ sốt
Chỉ dùng thuốc hạ sốt khi bé sốt trên 38,5°C hoặc bé quấy khóc do sốt. Loại thuốc an toàn nhất cho trẻ sơ sinh là Paracetamol (Acetaminophen).
- Liều lượng: 10 – 15mg/kg/lần, cách nhau 4 – 6 giờ, không quá 5 lần trong 24 giờ.
- Dạng dùng: Si-rô hoặc viên đặt hậu môn.
- Lưu ý: Không dùng Aspirin cho trẻ sơ sinh vì có thể gây hội chứng Reye nguy hiểm.
3.2. Các loại thuốc khác
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Địa Chỉ Chăm Sóc Da Mặt Uy Tín Nhất Tại Nam Định
- Thuốc ho, long đờm: Không nên tự ý dùng cho trẻ dưới 2 tuổi. Nếu cần, phải có chỉ định của bác sĩ.
- Kháng sinh: Chỉ dùng khi có bội nhiễm vi khuẩn, không dùng cho cảm do virus.
- Thuốc nhỏ mũi co mạch: Không dùng quá 3 ngày vì có thể gây viêm mũi teo.
3.3. Những điều cấm kỵ
- Không tự ý dùng bất kỳ loại thuốc nào khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
- Không đắp lá, đắp thuốc nam lên mũi, ngực, lòng bàn chân khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ.
- Không xông hơi cho trẻ sơ sinh vì có thể gây bỏng hô hấp.
- Không cho bé uống mật ong khi dưới 1 tuổi (nguy cơ ngộ độc Botulism).
4. Phòng ngừa cảm cho trẻ sơ sinh
4.1. Vệ sinh cá nhân và môi trường sống
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi bế, cho bé bú.
- Vệ sinh núm vú, bình sữa, đồ chơi của bé hàng ngày.
- Giữ nhà cửa sạch sẽ, thoáng mát, tránh ẩm mốc.
4.2. Tăng cường miễn dịch
- Cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời. Sữa mẹ cung cấp kháng thể tự nhiên.
- Mẹ ăn uống đủ chất, bổ sung vitamin C, kẽm để tăng miễn dịch qua sữa.
- Cho bé tắm nắng mỗi ngày 10 – 15 phút vào buổi sáng (tránh ánh nắng gắt).
4.3. Tiêm phòng vắc xin
Một số vắc xin giúp phòng các bệnh nhiễm trùng hô hấp nặng, giảm biến chứng khi bị cảm:
- Vắc xin phế cầu (PCV): Phòng viêm phổi, viêm tai giữa, viêm màng não.
- Vắc xin Hib: Phòng viêm phổi, viêm màng não.
- Vắc xin cúm: Dành cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn trong nhà.
Thông tin về các loại vắc xin có thể được tìm hiểu thêm tại vihema.com.
5. Lời kết
Cảm ở trẻ sơ sinh tuy là bệnh nhẹ nhưng nếu không được chăm sóc đúng cách có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm. Việc áp dụng các mẹo chữa cảm cho trẻ sơ sinh an toàn như vệ sinh mũi, giữ ấm, tăng độ ẩm, cho bú nhiều… là những biện pháp hiệu quả và cần thiết. Tuy nhiên, cha mẹ cần theo dõi sát diễn biến bệnh và đưa bé đi khám kịp thời nếu có dấu hiệu bất thường. Quan trọng nhất là không tự ý dùng thuốc, tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo an toàn và sức khỏe cho bé yêu.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 10, 2025 by Đội Ngũ Vihema
