Bé 5 tháng tuổi hay la hét: Nguyên nhân, cách xử lý và khi nào cần gặp bác sĩ

Bé 5 tháng tuổi hay la hét có thể khiến nhiều cha mẹ lo lắng. Đây là hiện tượng phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, thường xuất phát từ nhu cầu sinh lý, cảm xúc hoặc các vấn đề sức khỏe. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ có cách xử lý phù hợp, an ủi bé hiệu quả và biết khi nào cần đưa bé đi khám.

Tóm tắt nhanh nguyên nhân và cách xử lý

Bé 5 tháng tuổi hay la hét có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ sinh lý đến cảm xúc hoặc bệnh lý. Dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất và cách xử lý:

Nguyên nhânDấu hiệu nhận biếtCách xử lý
ĐóiLa hét, đưa tay vào miệng, quay đầu tìm ti mẹCho bé bú theo nhu cầu, đảm bảo cữ bú đủ
Đầy hơi, khó tiêuLa hét, ưỡn cong người, quấy khóc về đêmMassage bụng, cho bé ợ hơi, điều chỉnh tư thế bú
Tã ướt hoặc bẩnLa hét, ngọ nguậy, khó chịuThay tã sạch, vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng
Mệt mỏi quá mứcLa hét, dụi mắt, ngápTạo không gian yên tĩnh, ru ngủ đúng giờ
Muốn được bế ẵmLa hét khi nằm một mìnhBế ẵm, vỗ về, sử dụng địu em bé
Rối loạn colicLa hét dữ dội, bụng căng cứng, khóc nhiều giờMassage, tắm ấm, chườm ấm bụng, dùng men vi sinh
Mọc răngSốt nhẹ, chảy dãi, cắn mọi vậtMassage nướu, dùng đồ nhai lạnh, vệ sinh miệng
Bệnh lý (trào ngược, viêm tai)La hét kèm nôn trớ, sốt, bỏ búTheo dõi triệu chứng, đưa bé đi khám nếu cần

Nguyên nhân phổ biến khiến bé 5 tháng tuổi hay la hét

1. Nhu cầu sinh lý cơ bản

Đói
Bé 5 tháng tuổi có nhu cầu dinh dưỡng cao để phát triển. Khi đói, bé sẽ la hét để đòi bú. Dấu hiệu nhận biết:

  • La hét, quấy khóc
  • Đưa tay vào miệng
  • Quay đầu tìm ti mẹ
  • Môi mím chặt

Cách xử lý: Cho bé bú theo nhu cầu, không nên ép bé bú theo giờ cố định. Đảm bảo mỗi cữ bú đủ no để bé không bị đói giữa các cữ.

Tã ướt hoặc bẩn
Da bé rất nhạy cảm, tã ướt hoặc bẩn có thể gây khó chịu, ngứa ngáy dẫn đến la hét.

Cách xử lý: Kiểm tra và thay tã thường xuyên, dùng nước ấm hoặc khăn ướt chuyên dụng để vệ sinh nhẹ nhàng.

Buồn ngủ
Bé 5 tháng tuổi cần ngủ từ 14-16 giờ mỗi ngày. Khi mệt mỏi quá mức, bé có thể la hét thay vì buồn ngủ.

Dấu hiệu: La hét, dụi mắt, ngáp, quấy khóc.

Cách xử lý: Tạo không gian yên tĩnh, ru ngủ đúng giờ, thiết lập thói quen ngủ lành mạnh.

2. Các vấn đề về tiêu hóa

Đi Tiểu Ra Máu (đái Ra Máu) Là Gì?
Đi Tiểu Ra Máu (đái Ra Máu) Là Gì?

Đầy hơi, khó tiêu
Hệ tiêu hóa của bé 5 tháng tuổi chưa hoàn thiện, dễ bị đầy hơi, khó tiêu gây khó chịu.

Dấu hiệu:

  • La hét, quấy khóc
  • ưỡn cong người
  • Bụng căng cứng
  • Khó ngủ về đêm

Cách xử lý:

  • Massage bụng theo chiều kim đồng hồ
  • Cho bé ợ hơi sau mỗi bữa bú
  • Điều chỉnh tư thế bú để bé nuốt ít khí
  • Đuổi gió cho bé sau khi bú

Rối loạn colic (đau colic)
Colic là hiện tượng trẻ khỏe mạnh nhưng hay quấy khóc kéo dài, thường xảy ra ở trẻ 2 tuần đến 4 tháng tuổi, nhưng có thể kéo dài đến 5 tháng.

Dấu hiệu đặc trưng:

  • La hét dữ dội, khóc nhiều giờ
  • Mặt đỏ, bụng căng cứng
  • Co chân lên ngực
  • Khóc vào buổi chiều hoặc tối

Cách xử lý:

  • Massage bụng nhẹ nhàng
  • Tắm nước ấm
  • Chườm ấm bụng
  • Sử dụng men vi sinh theo chỉ định bác sĩ
  • Thay đổi sữa công thức nếu cần

3. Nhu cầu cảm xúc và tâm lý

Muốn được bế ẵm
Bé 5 tháng tuổi đang phát triển mạnh về cảm xúc, cần được gần gũi, yêu thương.

Dấu hiệu: La hét khi nằm một mình, vươn tay muốn bế.

Cách xử lý:

  • Bế ẵm, vỗ về bé
  • Sử dụng địu em bé để bé được gần gũi
  • Nói chuyện, hát ru cho bé nghe
  • Tạo cảm giác an toàn bằng cách ôm ấp

Tách biệt với cha mẹ
Bé bắt đầu nhận biết người thân và người lạ, có thể la hét khi bị tách khỏi cha mẹ.

Cách xử lý:

Đái Ra Máu Là Bệnh Gì?
Đái Ra Máu Là Bệnh Gì?
  • Dần dần tập cho bé làm quen với người khác
  • Không rời đi đột ngột
  • Trở lại đúng hẹn như đã hứa với bé

4. Các vấn đề về răng miệng

Mọc răng
Một số bé 5 tháng tuổi đã bắt đầu mọc răng, gây khó chịu, đau nhức.

Dấu hiệu:

  • Sốt nhẹ
  • Chảy dãi nhiều
  • Cắn mọi vật
  • Quấy khóc, la hét
  • Bỏ bú

Cách xử lý:

  • Massage nướu bằng ngón tay sạch
  • Cho bé nhai đồ chơi mọc răng
  • Dùng đồ nhai lạnh để giảm sưng
  • Vệ sinh miệng cho bé bằng gạc mềm

5. Vấn đề sức khỏe cần lưu ý

Trào ngược dạ dày thực quản
Hiện tượng thức ăn trào ngược từ dạ dày lên thực quản, gây khó chịu cho bé.

Dấu hiệu:

  • La hét sau khi bú
  • Nôn trớ thường xuyên
  • Ưỡn ngược người khi bú
  • Bỏ bú, quấy khóc

Cách xử lý:

  • Cho bé bú đúng cách, không để bé nằm ngay sau khi bú
  • Chia nhỏ cữ bú
  • Theo dõi và đưa bé đi khám nếu triệu chứng kéo dài

Viêm tai giữa
Bé 5 tháng tuổi có nguy cơ cao bị viêm tai giữa do cấu tạo vòi nhĩ ngắn và nằm ngửa nhiều.

Dấu hiệu:

  • La hét, quấy khóc
  • Sốt
  • Bứt tai
  • Bỏ bú
  • Quấy khóc khi nằm

Cách xử lý: Đưa bé đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Nhiễm trùng đường tiết niệu
Ít gặp nhưng cần được phát hiện sớm.

Dấu hiệu:

  • Sốt
  • Quấy khóc
  • Bỏ bú
  • Tiểu buốt, tiểu rắt

Cách xử lý: Đi khám ngay để được điều trị bằng kháng sinh.

Cách an ủi và xử lý khi bé 5 tháng tuổi hay la hét

1. Kiểm tra nhu cầu cơ bản

U Bướu Thận
U Bướu Thận

Bước 1: Kiểm tra tã xem có ướt hoặc bẩn không
Bước 2: Xem bé có đói không bằng cách sờ vào môi, má
Bước 3: Kiểm tra xem bé có mệt không bằng cách quan sát hành vi
Bước 4: Xem bé có muốn được bế không

2. Kỹ thuật an ủi hiệu quả

Tư thế ôm 5S
Được phát triển bởi bác sĩ Harvey Karp, bao gồm:

  • Swaddling (Quấn chặt): Quấn bé bằng khăn mềm
  • Side/Stomach position (Tư thế nghiêng/sấp): Bế bé ở tư thế nghiêng
  • Shushing (Tạo tiếng ồn trắng): Tạo tiếng “shhh” lớn
  • Swinging (Lắc nhẹ): Lắc bé nhẹ nhàng
  • Sucking (Bú): Cho bé ngậm ti giả hoặc ti mẹ

Tắm nước ấm
Nước ấm giúp bé thư giãn, giảm căng thẳng. Trước khi tắm, kiểm tra nhiệt độ nước khoảng 37-38°C.

Massage nhẹ nhàng
Massage bụng theo chiều kim đồng hồ giúp bé tiêu hóa tốt hơn, massage toàn thân giúp bé thư giãn.

Sử dụng tiếng ồn trắng
Tiếng ồn trắng như máy sấy tóc, máy hút bụi, hoặc các ứng dụng tiếng ồn trắng giúp bé dễ ngủ.

3. Thiết lập thói quen sinh hoạt

Chế độ ăn uống

  • Cho bé bú theo nhu cầu
  • Bắt đầu ăn dặm nếu bé đã 6 tháng tuổi
  • Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ

Chế độ ngủ nghỉ

  • Thiết lập giờ ngủ cố định
  • Tạo không gian ngủ yên tĩnh, tối
  • Ru ngủ bằng bài hát quen thuộc

Thời gian vui chơi

  • Dành thời gian chơi cùng bé mỗi ngày
  • Cho bé vận động nhẹ nhàng
  • Tương tác bằng ánh mắt, lời nói

Khi nào cần đưa bé đi khám

1. Dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám ngay

Sốt cao

  • Trẻ dưới 3 tháng: sốt từ 38°C trở lên
  • Trẻ trên 3 tháng: sốt từ 39°C trở lên
  • Sốt kéo dài trên 24 giờ

Nôn trớ nghiêm trọng

  • Nôn trớ liên tục
  • Nôn ra máu hoặc dịch màu xanh
  • Bé bỏ bú hoàn toàn

Khó thở

  • Thở nhanh, gấp
  • Mũi phập phồng
  • Tím tái môi, móng tay
  • Co kéo cơ hoành

Co giật

  • Co giật toàn thân hoặc một phần
  • Mất ý thức
  • Mắt trợn ngược

Thóp phồng

  • Thóp trước phồng lên rõ rệt
  • Bé quấy khóc dữ dội
  • Nôn trớ nhiều

2. Dấu hiệu cần đi khám trong ngày

Tiểu ít hoặc không tiểu

  • Tiểu ít hơn 6 lần/ngày
  • Nước tiểu vàng sậm
  • Bé khóc không có nước mắt

Da khô, niêm mạc khô

Đối Tượng Nào Có Nguy Cơ Mắc Bệnh Cao
Đối Tượng Nào Có Nguy Cơ Mắc Bệnh Cao
  • Da khô, mất tính đàn hồi
  • Mắt trũng
  • Niêm mạc miệng khô

Bỏ bú hoàn toàn

  • Không chịu bú mẹ hoặc bú bình
  • Bú ít hơn 2/3 lượng bình thường

Tiêu chảy

  • Đi tiêu nhiều lần trong ngày
  • Phân lỏng, có máu hoặc nhầy
  • Có dấu hiệu mất nước

Bé quấy khóc kéo dài

  • Khóc nhiều giờ không dứt
  • Không an ủi được
  • Có dấu hiệu đau đớn

3. Khám định kỳ và tiêm chủng

Khám sức khỏe định kỳ

  • Theo dõi sự phát triển về cân nặng, chiều cao
  • Kiểm tra các mốc vận động
  • Tư vấn dinh dưỡng và chăm sóc

Tiêm chủng đầy đủ

  • Đúng lịch, đúng mũi
  • Theo dõi phản ứng sau tiêm chủng
  • Báo ngay cho bác sĩ nếu có bất thường

Phòng ngừa bé 5 tháng tuổi hay la hét

1. Chăm sóc dinh dưỡng

Cho bé bú đúng cách

  • Tư thế bú đúng: bé ngậm bắt vú sâu
  • Không để bé nằm bú
  • Cho bé ợ hơi sau mỗi bữa bú

Bổ sung vitamin D

  • Vitamin D giúp bé hấp thu canxi tốt
  • Giảm nguy cơ quấy khóc do thiếu canxi
  • Liều lượng theo chỉ định bác sĩ

Chế độ ăn dặm (nếu đã bắt đầu)

  • Bắt đầu từ 6 tháng tuổi
  • Chọn thực phẩm dễ tiêu hóa
  • Không ép bé ăn quá nhiều

2. Chăm sóc giấc ngủ

Thiết lập thói quen ngủ

Chẩn Đoán Bệnh Tiểu Ra Máu Như Thế Nào?
Chẩn Đoán Bệnh Tiểu Ra Máu Như Thế Nào?
  • Cùng giờ đi ngủ mỗi ngày
  • Tạo tín hiệu ngủ: tắt đèn, hát ru
  • Không cho bé ngủ cùng cha mẹ

Môi trường ngủ lý tưởng

  • Nhiệt độ phòng 26-28°C
  • Độ ẩm 50-60%
  • Yên tĩnh, tối vừa phải

An toàn khi ngủ

  • Cho bé nằm ngửa
  • Không dùng gối, chăn quá dày
  • Nệm vừa khít nôi, cũi

3. Chăm sóc tâm lý

Tương tác với bé

  • Nói chuyện, hát ru cho bé nghe
  • Giao tiếp bằng ánh mắt
  • Vuốt ve, ôm ấp bé thường xuyên

Tạo cảm giác an toàn

  • Bế ẵm khi bé quấy khóc
  • Không để bé khóc lâu
  • Đáp ứng nhu cầu của bé kịp thời

Làm quen với người khác

  • Cho bé tiếp xúc với nhiều người
  • Không ép bé chơi với người lạ
  • Dần dần tập cho bé tự chơi một mình

4. Vận động và phát triển

Vận động nhẹ nhàng

Biện Pháp Phòng Ngừa
Biện Pháp Phòng Ngừa
  • Cho bé nằm sấp chơi
  • Tập các động tác vận động
  • Massage hàng ngày

Phát triển thị giác

  • Treo đồ chơi màu sắc trên cũi
  • Cho bé xem sách tranh
  • Dẫn bé đi chơi, tiếp xúc với thiên nhiên

Phát triển thính giác

  • Cho bé nghe nhạc nhẹ nhàng
  • Nói chuyện, hát ru cho bé
  • Tránh tiếng ồn lớn, đột ngột

Lưu ý quan trọng cho cha mẹ

1. Giữ bình tĩnh

Khi bé la hét, cha mẹ cần giữ bình tĩnh để xử lý hiệu quả. Nếu cảm thấy quá mệt mỏi, hãy:

  • Nhờ người thân giúp đỡ
  • Cho bé nằm an toàn và nghỉ ngơi một chút
  • Hít thở sâu để lấy lại bình tĩnh

2. Không nên làm

  • Lắc mạnh bé: Có thể gây tổn thương não nghiêm trọng
  • Đánh, mắng bé: Gây tổn thương tâm lý
  • Cho bé uống thuốc tùy tiện: Cần có chỉ định bác sĩ
  • Bỏ mặc bé khóc lâu: Gây tổn thương cảm xúc

3. Khi nào cần hỗ trợ

Hãy tìm đến sự giúp đỡ khi:

  • Bé khóc nhiều giờ không dứt
  • Bạn cảm thấy quá mệt mỏi, kiệt sức
  • Không thể kiểm soát cảm xúc
  • Bé có dấu hiệu bất thường

Tổng kết

Bé 5 tháng tuổi hay la hét là hiện tượng phổ biến và thường không nguy hiểm. Nguyên nhân chủ yếu do nhu cầu sinh lý, cảm xúc hoặc các vấn đề tiêu hóa nhẹ. Cha mẹ cần kiên nhẫn, quan sát để tìm ra nguyên nhân và có cách xử lý phù hợp.

Tuy nhiên, cần lưu ý theo dõi các dấu hiệu bất thường để đưa bé đi khám kịp thời. Việc chăm sóc dinh dưỡng, giấc ngủ và tâm lý tốt sẽ giúp giảm tình trạng bé hay la hét.

Vihema luôn đồng hành cùng cha mẹ trong hành trình chăm sóc bé yêu. Hãy theo dõi các bài viết của chúng tôi để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích về chăm sóc mẹ và bé.

Cập Nhật Lúc Tháng mười một 30, 2025 by Đội Ngũ Vihema

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *