Việc dằm (mảnh gỗ, nhựa, kim loại, thủy tinh hoặc các vật sắc nhọn khác) đâm vào da, đặc biệt là ở bàn chân, là một tai nạn thường gặp trong sinh hoạt hàng ngày. Cảm giác đau nhói, khó chịu khi đi lại và lo lắng về nguy cơ nhiễm trùng là những điều mà bất kỳ ai từng trải qua tình huống này đều cảm nhận được. Việc xử lý dằm không đúng cách có thể khiến tình trạng trở nên tồi tệ hơn, dẫn đến nhiễm trùng, sưng tấy hoặc thậm chí là tổn thương sâu hơn. Hiểu được nỗi lo lắng đó, bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn toàn diện, an toàn và hiệu quả về cách lấy dằm ra khỏi chân, giúp bạn tự tin xử lý khi không may gặp phải tai nạn này.
Có thể bạn quan tâm: Trẻ 3 Tuổi Uống Sữa Tươi Nào Tốt Nhất Và Cách Chọn Phù Hợp
Tóm tắt quy trình xử lý nhanh
1. Đánh giá mức độ nghiêm trọng: Xác định vị trí, độ sâu và kích thước của dằm. Nếu dằm quá sâu, quá lớn hoặc nằm gần mạch máu, dây thần kinh, hãy tìm đến sự trợ giúp y tế ngay lập tức.
2. Sơ cứu ban đầu: Rửa sạch vùng da xung quanh bằng nước ấm và xà phòng, sau đó sát trùng bằng cồn hoặc dung dịch sát khuẩn.
3. Chuẩn bị dụng cụ: Sử dụng kim khâu đã được khử trùng bằng lửa, nhíp y tế đã được sát trùng, hoặc các phương pháp dân gian như keo dán, băng dính.
4. Lấy dằm ra: Dùng kim rạch nhẹ một đường nhỏ trên da để tạo khe hở, sau đó dùng nhíp kéo dằm ra theo hướng ngược lại với hướng nó đâm vào.
5. Làm sạch và chăm sóc vết thương: Rửa sạch vết thương bằng nước muối sinh lý hoặc nước ấm, sát trùng lại và băng bó nhẹ nhàng.
6. Theo dõi và nhận biết dấu hiệu nhiễm trùng: Quan sát vết thương trong vài ngày, nếu xuất hiện dấu hiệu sưng, đỏ, nóng, chảy mủ hoặc đau nhức dữ dội, hãy đến gặp bác sĩ.
Hiểu rõ về dằm và những nguy cơ tiềm ẩn
Dằm là những mảnh vật thể nhỏ, sắc nhọn có thể đâm vào da và mô dưới da. Chúng có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau như gỗ, nhựa, kim loại, thủy tinh, gai cây, thậm chí là các mảnh vật liệu xây dựng. Khi dằm đâm vào da, nó có thể gây ra các vấn đề sau:
Cảm giác đau và khó chịu
Dằm đâm vào da sẽ gây ra cảm giác đau nhói ngay lập tức. Cơn đau có thể kéo dài và trở nên khó chịu hơn khi bạn di chuyển hoặc đặt áp lực lên vùng da bị dằm đâm vào.
Nguy cơ nhiễm trùng
Dằm là vật thể lạ, có thể mang theo vi khuẩn, bụi bẩn và các tác nhân gây bệnh. Khi dằm đâm vào da, nó tạo ra một vết thương hở, là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển. Nếu không được xử lý đúng cách, vết thương có thể bị nhiễm trùng, gây sưng, đỏ, nóng, đau và chảy mủ.
Viêm mô tế bào
Đây là một dạng nhiễm trùng nghiêm trọng xảy ra ở các mô sâu dưới da. Nếu dằm đâm quá sâu hoặc không được lấy ra hoàn toàn, vi khuẩn có thể xâm nhập vào các mô sâu hơn, gây viêm mô tế bào. Tình trạng này cần được điều trị bằng kháng sinh và có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời.
Sẹo và tổn thương mô
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Bột Đậu Đỏ Đắp Mặt: 9 Công Thức Tự Chế Tại Nhà
Nếu dằm quá sâu hoặc quá lớn, việc lấy dằm có thể gây tổn thương mô xung quanh, dẫn đến sẹo hoặc mất cảm giác tạm thời ở vùng da bị ảnh hưởng.
Các công cụ và vật dụng cần thiết
Trước khi bắt đầu quy trình lấy dằm, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các công cụ và vật dụng cần thiết để đảm bảo an toàn và hiệu quả:
Kim khâu
Kim khâu là một công cụ hữu ích để rạch nhẹ da và tạo khe hở giúp dằm dễ dàng được lấy ra. Bạn nên chọn loại kim nhỏ, sắc và đã được khử trùng bằng cách hơ trên ngọn lửa hoặc ngâm trong cồn.
Nhíp y tế
Nhíp y tế có đầu nhỏ, sắc và có độ bám tốt, giúp bạn dễ dàng kẹp và kéo dằm ra khỏi da. Trước khi sử dụng, nhíp cần được sát trùng bằng cồn hoặc dung dịch sát khuẩn.
Bông gòn và cồn sát trùng
Bông gòn và cồn sát trùng dùng để làm sạch vùng da xung quanh vết thương, giúp loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn, giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Nước muối sinh lý
Nước muối sinh lý (NaCl 0.9%) là dung dịch lý tưởng để rửa sạch vết thương, giúp loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn mà không gây kích ứng da.
Băng dính y tế
Băng dính y tế dùng để băng bó vết thương sau khi đã lấy dằm ra, giúp bảo vệ vết thương khỏi bụi bẩn và vi khuẩn.
Kéo nhỏ (nếu cần)
Trong một số trường hợp, bạn có thể cần dùng kéo nhỏ để cắt bỏ phần da chết hoặc mô bị tổn thương xung quanh vết thương.
Các bước chi tiết để lấy dằm ra khỏi chân
Bước 1: Đánh giá mức độ nghiêm trọng của dằm
Có thể bạn quan tâm: Nên Cho Trẻ Sơ Sinh Uống Canxi Loại Nào: Tổng Hợp Kiến Thức Dành Cho Bố Mẹ
Trước khi thực hiện bất kỳ thao tác nào, bạn cần đánh giá mức độ nghiêm trọng của dằm để xác định phương pháp xử lý phù hợp.
Xác định vị trí và độ sâu của dằm:
- Nếu dằm chỉ đâm vào lớp biểu bì (lớp da ngoài cùng), bạn có thể tự lấy dằm tại nhà.
- Nếu dằm đâm sâu vào lớp hạ bì hoặc mô dưới da, đặc biệt là khi bạn không thể nhìn thấy rõ phần đầu của dằm, hãy cân nhắc tìm đến sự trợ giúp y tế.
Xác định kích thước và chất liệu của dằm:
- Dằm nhỏ, mảnh thường dễ lấy hơn dằm lớn, dày.
- Dằm bằng gỗ hoặc nhựa có thể dễ gãy hơn dằm bằng kim loại hoặc thủy tinh.
Nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm:
- Dằm đâm vào các vùng nhạy cảm như lòng bàn chân, ngón chân, hoặc gần móng.
- Dằm quá sâu, quá lớn hoặc nằm gần mạch máu, dây thần kinh.
- Vùng da xung quanh dằm có dấu hiệu sưng, đỏ, nóng, hoặc chảy mủ.
Nếu bạn gặp phải bất kỳ dấu hiệu nguy hiểm nào kể trên, hãy tìm đến sự trợ giúp y tế ngay lập tức.
Bước 2: Sơ cứu ban đầu
Sau khi đánh giá mức độ nghiêm trọng, bước tiếp theo là sơ cứu ban đầu để làm sạch vùng da xung quanh và chuẩn bị cho việc lấy dằm.
Rửa sạch vùng da xung quanh:
- Dùng nước ấm và xà phòng để rửa sạch vùng da xung quanh dằm. Điều này giúp loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn trên bề mặt da.
- Lau khô vùng da bằng khăn sạch.
Sát trùng vùng da:
- Dùng bông gòn thấm cồn hoặc dung dịch sát khuẩn để lau sạch vùng da xung quanh dằm.
- Để cồn khô tự nhiên trên da.
Bước 3: Chuẩn bị dụng cụ
Sau khi đã làm sạch vùng da, bạn cần chuẩn bị các dụng cụ cần thiết để lấy dằm.
Khử trùng kim khâu:
- Dùng kẹp hoặc nhíp kẹp lấy kim khâu.
- Hơ kim trên ngọn lửa (có thể dùng bật lửa hoặc nến) trong khoảng 10-15 giây để khử trùng.
- Để kim nguội hoàn toàn trước khi sử dụng.
Sát trùng nhíp:
- Ngâm nhíp trong cồn hoặc lau nhíp bằng bông gòn thấm cồn để sát trùng.
Chuẩn bị các vật dụng khác:
- Chuẩn bị bông gòn, nước muối sinh lý, băng dính y tế và kéo nhỏ (nếu cần).
Bước 4: Lấy dằm ra
Bây giờ bạn đã sẵn sàng để lấy dằm ra khỏi chân. Hãy thực hiện các bước sau một cách cẩn thận và nhẹ nhàng.
Rạch nhẹ da (nếu cần):
- Nếu dằm đâm quá sâu và bạn không thể nhìn thấy rõ phần đầu của dằm, hãy dùng kim khâu đã được khử trùng để rạch nhẹ một đường nhỏ trên da, tạo khe hở giúp dằm dễ dàng được lấy ra.
- Rạch nhẹ theo hướng song song với dằm, tránh rạch quá sâu hoặc quá rộng.
Dùng nhíp kéo dằm ra:
- Dùng nhíp đã được sát trùng để kẹp lấy phần đầu của dằm.
- Kéo dằm ra theo hướng ngược lại với hướng nó đâm vào. Điều này giúp giảm thiểu tổn thương mô xung quanh.
- Nếu dằm quá nhỏ hoặc quá sâu, bạn có thể dùng kim khâu để gạt nhẹ dằm lên bề mặt da, sau đó dùng nhíp kẹp lấy.
Lưu ý:
- Không dùng tay trần để lấy dằm vì có thể gây nhiễm trùng.
- Nếu dằm quá sâu hoặc quá lớn, hãy tìm đến sự trợ giúp y tế.
Bước 5: Làm sạch và chăm sóc vết thương
Sau khi đã lấy dằm ra, bạn cần làm sạch và chăm sóc vết thương để ngăn ngừa nhiễm trùng.
Rửa sạch vết thương:
- Dùng nước muối sinh lý hoặc nước ấm để rửa sạch vết thương, giúp loại bỏ bụi bẩn và vi khuẩn.
- Lau khô vết thương bằng bông gòn sạch.
Sát trùng vết thương:
- Dùng bông gòn thấm cồn hoặc dung dịch sát khuẩn để lau sạch vết thương.
- Để cồn khô tự nhiên trên da.
Băng bó vết thương:
- Dùng băng dính y tế để băng bó vết thương nhẹ nhàng, giúp bảo vệ vết thương khỏi bụi bẩn và vi khuẩn.
- Thay băng hàng ngày hoặc khi băng bị ướt hoặc bẩn.
Bước 6: Theo dõi và nhận biết dấu hiệu nhiễm trùng
Sau khi đã xử lý vết thương, bạn cần theo dõi vết thương trong vài ngày để đảm bảo rằng nó đang lành tốt và không có dấu hiệu nhiễm trùng.
Các dấu hiệu nhiễm trùng cần lưu ý:
- Vùng da xung quanh vết thương bị sưng, đỏ, nóng.
- Vết thương chảy mủ hoặc có dịch tiết bất thường.
- Cảm giác đau nhức dữ dội hoặc đau tăng dần theo thời gian.
- Sốt hoặc cảm giác ớn lạnh.
Khi nào cần đến gặp bác sĩ:
- Nếu vết thương không có dấu hiệu lành trong vòng 2-3 ngày.
- Nếu xuất hiện các dấu hiệu nhiễm trùng kể trên.
- Nếu bạn không thể lấy dằm ra hoàn toàn hoặc dằm đâm quá sâu.
Các phương pháp dân gian lấy dằm
Ngoài các phương pháp y tế truyền thống, có một số phương pháp dân gian được nhiều người tin dùng để lấy dằm. Tuy nhiên, hiệu quả của các phương pháp này chưa được khoa học chứng minh đầy đủ, vì vậy bạn nên cẩn trọng khi sử dụng.
Phương pháp dùng keo dán
Cách thực hiện:
- Bôi một lớp keo dán (keo PVA hoặc keo dán gỗ) lên vùng da có dằm.
- Để keo khô hoàn toàn (khoảng 10-15 phút).
- Khi keo đã khô, nhẹ nhàng bóc lớp keo ra. Dằm có thể dính vào keo và được lấy ra cùng với lớp keo.
Ưu điểm:
- Đơn giản, dễ thực hiện.
- Không cần dùng đến kim khâu hoặc nhíp.
Nhược điểm:
- Không hiệu quả với dằm đâm sâu.
- Có thể gây kích ứng da nếu bạn nhạy cảm với keo.
Phương pháp dùng băng dính
Cách thực hiện:
- Dán một miếng băng dính y tế lên vùng da có dằm.
- Giữ băng dính trong vài phút, sau đó nhẹ nhàng bóc ra. Dằm có thể dính vào băng dính và được lấy ra.
Ưu điểm:
- Đơn giản, an toàn.
- Không gây tổn thương da.
Nhược điểm:
- Chỉ hiệu quả với dằm nhỏ, nông.
- Không phù hợp với dằm đâm sâu.
Phương pháp dùng mật ong
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Mẫu Bánh Sinh Nhật Cho Con Trai 15 Tuổi Ấn Tượng Nhất 2025
Cách thực hiện:
- Thoa một lớp mật ong nguyên chất lên vùng da có dằm.
- Dùng băng dính y tế để băng bó vết thương.
- Để trong vài giờ hoặc qua đêm, sau đó tháo băng ra. Mật ong có thể giúp làm mềm da và đẩy dằm lên bề mặt.
Ưu điểm:
- Mật ong có tính kháng khuẩn, giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.
- Làm mềm da, giúp dằm dễ dàng được lấy ra.
Nhược điểm:
- Hiệu quả chậm, cần thời gian dài.
- Không phù hợp với dằm đâm sâu.
Phòng ngừa dằm đâm vào chân
Phòng ngừa luôn tốt hơn chữa trị. Dưới đây là một số biện pháp giúp bạn giảm nguy cơ bị dằm đâm vào chân:
Đi dép hoặc giày ở những nơi có nguy cơ cao
- Khi đi bộ trên bãi biển, công viên, hoặc những nơi có nhiều cát, đá, gỗ, hãy luôn đi dép hoặc giày để bảo vệ bàn chân.
- Tránh đi chân trần trên những bề mặt không an toàn.
Giữ gìn vệ sinh nơi ở và nơi làm việc
- Thường xuyên dọn dẹp nhà cửa, văn phòng để loại bỏ các mảnh vụn, đinh, mảnh gỗ hoặc các vật sắc nhọn.
- Kiểm tra kỹ khu vực chơi của trẻ em để đảm bảo an toàn.
Cẩn thận khi làm việc với các vật dụng sắc nhọn
- Khi làm vườn, sửa chữa đồ đạc hoặc làm việc với các vật dụng sắc nhọn, hãy đeo găng tay và đi giày bảo hộ.
- Sử dụng các công cụ an toàn và đúng cách.
Chăm sóc da chân
- Giữ da chân sạch sẽ và mềm mại bằng cách tắm rửa thường xuyên và dưỡng ẩm.
- Da chân khỏe mạnh sẽ ít bị tổn thương khi có vật sắc nhọn đâm vào.
Khi nào cần tìm đến sự trợ giúp y tế
Mặc dù hầu hết các trường hợp dằm đâm vào chân có thể được xử lý tại nhà, nhưng có một số tình huống bạn cần tìm đến sự trợ giúp y tế ngay lập tức:
Dằm đâm quá sâu hoặc quá lớn
- Nếu dằm đâm sâu vào mô dưới da hoặc nằm gần mạch máu, dây thần kinh, việc tự lấy dằm có thể gây tổn thương nghiêm trọng.
- Dằm quá lớn hoặc quá dài có thể khó lấy ra hoàn toàn và cần sự can thiệp của bác sĩ.
Dằm nằm ở vị trí nhạy cảm
- Dằm đâm vào lòng bàn chân, ngón chân, hoặc gần móng có thể gây đau đớn và khó xử lý.
- Dằm đâm vào các vùng da mỏng hoặc nhạy cảm cần được xử lý bởi chuyên gia y tế.
Dấu hiệu nhiễm trùng
- Nếu vùng da xung quanh dằm bị sưng, đỏ, nóng, hoặc chảy mủ, đây là dấu hiệu của nhiễm trùng.
- Sốt hoặc cảm giác ớn lạnh cũng là dấu hiệu cảnh báo nhiễm trùng nghiêm trọng.
Không thể lấy dằm ra hoàn toàn
- Nếu bạn không thể nhìn thấy rõ phần đầu của dằm hoặc không thể lấy dằm ra hoàn toàn, hãy tìm đến bác sĩ.
- Dằm còn sót lại trong da có thể gây nhiễm trùng hoặc viêm mô tế bào.
Dằm bằng kim loại hoặc thủy tinh
- Dằm bằng kim loại hoặc thủy tinh có thể gãy hoặc vỡ khi bạn cố gắng lấy ra, dẫn đến các mảnh nhỏ còn sót lại trong da.
- Trong trường hợp này, bạn nên đến gặp bác sĩ để được xử lý an toàn.
Kết luận
Việc dằm đâm vào chân là một tai nạn thường gặp, nhưng nếu được xử lý đúng cách, bạn có thể tránh được các biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng hoặc viêm mô tế bào. Quan trọng nhất là bạn cần đánh giá mức độ nghiêm trọng của dằm, chuẩn bị dụng cụ đầy đủ và thực hiện các bước lấy dằm một cách cẩn thận, nhẹ nhàng. Nếu dằm quá sâu, quá lớn hoặc nằm ở vị trí nhạy cảm, hãy tìm đến sự trợ giúp y tế ngay lập tức.
Bên cạnh đó, việc phòng ngừa dằm đâm vào chân cũng rất quan trọng. Hãy luôn đi dép hoặc giày ở những nơi có nguy cơ cao, giữ gìn vệ sinh nơi ở và nơi làm việc, và cẩn thận khi làm việc với các vật dụng sắc nhọn. cách lấy dằm ra khỏi chân không chỉ là một kỹ năng cần thiết mà còn là một phần của kiến thức sơ cứu cơ bản mà mỗi người nên nắm vững để tự bảo vệ bản thân và những người xung quanh.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 28, 2025 by Đội Ngũ Vihema
