Vẽ tranh là một hình thức sáng tạo tuyệt vời, giúp thư giãn tinh thần, phát triển tư duy nghệ thuật và mang lại niềm vui mỗi ngày. Tuy nhiên, nhiều người thường e ngại bắt đầu vì cho rằng vẽ tranh cần phải có năng khiếu hoặc phải trải qua quá trình học tập lâu dài. Sự thật là, có rất nhiều cách vẽ tranh đơn giản mà đẹp, phù hợp với cả những người mới làm quen với cọ và giấy. Chỉ cần một chút kiên nhẫn, sự quan sát và những phương pháp cơ bản, bạn hoàn toàn có thể tạo ra những tác phẩm đáng tự hào. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước, từ việc chuẩn bị dụng cụ đến các kỹ thuật vẽ dễ thực hiện, giúp bạn tự tin bắt đầu hành trình nghệ thuật của mình.
Có thể bạn quan tâm: Shop Mẹ Và Bé Gần Đây: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Tìm Và Lựa Chọn Cửa Hàng Uy Tín
Chuẩn bị dụng cụ vẽ cơ bản
Dụng cụ cần thiết cho người mới bắt đầu
Để bắt đầu học vẽ, bạn không cần phải đầu tư quá nhiều tiền bạc hay sắm sửa cả một bộ sưu tập đồ nghề. Một bộ dụng cụ cơ bản, chất lượng vừa phải là đủ để bạn luyện tập và làm quen với các kỹ thuật. Trước tiên, hãy chuẩn bị giấy vẽ. Giấy vẽ có nhiều loại, từ giấy sketch (giấy phác họa) giá rẻ, dùng để luyện tập hàng ngày, đến giấy vẽ chuyên dụng cho các loại màu như màu nước, màu acrylic hay màu sáp. Với người mới bắt đầu, một cuốn sổ sketch có giấy dày khoảng 120-160gsm là lựa chọn lý tưởng vì nó vừa rẻ, vừa tiện lợi để mang theo, lại có thể sử dụng được cho nhiều loại màu khác nhau.
Bút chì là công cụ không thể thiếu trong bất kỳ bộ dụng cụ vẽ nào. Bạn nên có ít nhất hai loại bút chì: bút chì cứng (HB hoặc 2H) dùng để phác thảo khung hình nhẹ nhàng, và bút chì mềm (2B, 4B hoặc 6B) dùng để tô đậm, tạo bóng và thể hiện độ sâu. Ngoài ra, một cục tẩy chì chất lượng tốt cũng rất quan trọng, giúp bạn dễ dàng chỉnh sửa mà không làm rách hay bẩn giấy. Khi đã quen tay, bạn có thể nâng cấp lên các loại tẩy chuyên dụng như tẩy dẻo (kneaded eraser) để tạo hiệu ứng highlight hoặc tẩy cục (vinyl eraser) để xóa sạch các chi tiết không mong muốn.
Lựa chọn loại màu phù hợp với mục tiêu
Sau khi đã có công cụ để phác thảo, bước tiếp theo là chọn loại màu mà bạn muốn sử dụng. Mỗi loại màu có đặc tính riêng, phù hợp với các phong cách và chủ đề khác nhau. Màu chì (pencil color) là lựa chọn phổ biến nhất cho người mới bắt đầu vì nó dễ kiểm soát, có thể chồng lớp và tạo độ mịn tốt. Màu chì có nhiều thương hiệu, từ bình dân như Prismacolor Premier, Faber-Castell Polychromos đến cao cấp như Caran d’Ache Luminance. Với người mới, nên chọn loại có độ cứng vừa phải, dễ lên màu và có thể tẩy được.
Nếu bạn muốn tạo ra những tác phẩm có màu sắc tươi sáng, sống động, màu nước (watercolor) là một lựa chọn tuyệt vời. Màu nước có ưu điểm là nhẹ, dễ mang theo, pha loãng được với nước để tạo hiệu ứng trong mờ hoặc đậm đặc. Tuy nhiên, màu nước đòi hỏi kỹ năng kiểm soát lượng nước và thời gian khô, vì vậy bạn cần luyện tập nhiều để làm chủ được chất liệu này. Một bộ màu nước tube hoặc pan (màu dạng viên) cơ bản gồm 12-24 màu là đủ để bạn bắt đầu. Ngoài ra, đừng quên chuẩn bị cọ vẽ, nên chọn loại cọ có lông mềm, đầu nhọn để vẽ chi tiết và đầu dẹt để tô nền.
Màu acrylic cũng là một lựa chọn phổ biến, đặc biệt nếu bạn thích vẽ trên canvas hoặc các bề mặt cứng. Acrylic có màu sắc đậm, nhanh khô và có thể chồng lớp dễ dàng. Tuy nhiên, màu acrylic có thể làm cứng cọ nếu không rửa sạch ngay sau khi dùng, vì vậy bạn cần chuẩn bị sẵn nước và khăn lau. Đối với người mới, một bộ màu acrylic tube gồm các màu cơ bản như trắng, đen, đỏ, xanh dương, vàng, xanh lá là đủ để pha trộn ra nhiều sắc thái khác nhau. Một mẹo nhỏ là bạn có thể mua các bộ màu “starter pack” đã được chọn lọc sẵn, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
Tạo không gian vẽ thoải mái, thuận tiện
Một yếu tố quan trọng khác để việc học vẽ trở nên dễ dàng và thú vị hơn là tạo ra một không gian làm việc thoải mái. Bạn không cần một phòng vẽ rộng rãi hay đầy đủ ánh sáng tự nhiên, chỉ cần một góc bàn nhỏ, đủ để đặt giấy, dụng cụ và có đủ ánh sáng để nhìn rõ các chi tiết. Ánh sáng tự nhiên là tốt nhất, nhưng nếu không có, hãy sử dụng đèn bàn có ánh sáng trắng hoặc trung tính, tránh ánh sáng vàng vì nó có thể làm sai lệch màu sắc. Ngoài ra, hãy giữ cho khu vực làm việc sạch sẽ, sắp xếp dụng cụ gọn gàng để bạn có thể tập trung vào việc sáng tạo mà không bị xao nhãng.
Một yếu tố tâm lý cũng rất quan trọng: hãy tạo cho mình một tâm thế thoải mái, không vội vã. Vẽ tranh là một quá trình luyện tập, không phải một cuộc thi. Đừng quá khắt khe với bản thân khi tác phẩm đầu tiên chưa được hoàn hảo. Hãy coi mỗi bức vẽ là một bài học, một bước tiến nhỏ trên hành trình phát triển kỹ năng. Bạn có thể bắt đầu bằng cách dành 15-30 phút mỗi ngày để vẽ, dần dần tăng thời gian khi cảm thấy hứng thú và quen tay hơn. Quan trọng nhất là sự kiên trì và niềm yêu thích, hai yếu tố này sẽ giúp bạn vượt qua những khó khăn ban đầu và tiến bộ từng ngày.
Các bước cơ bản để vẽ một bức tranh đơn giản
Bắt đầu với việc phác thảo khung hình
Phác thảo là bước đầu tiên và quan trọng nhất trong quá trình vẽ, vì nó giúp bạn định hình bố cục, tỷ lệ và vị trí các chi tiết trong tác phẩm. Với người mới bắt đầu, hãy chọn một chủ đề đơn giản, dễ quan sát như một quả táo, một bông hoa, một chiếc cốc hoặc một vật dụng quen thuộc trong nhà. Đầu tiên, hãy quan sát kỹ đối tượng, chú ý đến hình dạng tổng thể, các đường nét chính và cách ánh sáng chiếu vào để tạo bóng. Bạn có thể đặt vật mẫu dưới ánh sáng tự nhiên hoặc dùng đèn để tạo bóng rõ rệt, giúp việc quan sát dễ dàng hơn.
Khi bắt đầu phác thảo, hãy dùng bút chì cứng (HB hoặc 2H) để vẽ các đường nhẹ, không quá đậm. Bắt đầu bằng việc xác định các đường trục, đường đối xứng và các điểm mốc quan trọng. Ví dụ, khi vẽ một quả táo, bạn có thể vẽ một hình tròn hoặc bầu dục làm khung cơ bản, sau đó thêm các đường cong để tạo dáng quả, xác định vị trí cuống và phần lõm ở đáy. Khi vẽ khuôn mặt, hãy bắt đầu bằng một hình oval, sau đó chia đôi theo chiều dọc và ngang để đặt các đường nét như mắt, mũi, miệng. Việc chia tỷ lệ đúng ngay từ đầu sẽ giúp bức vẽ của bạn trông tự nhiên và cân đối hơn.
Sau khi đã có khung hình cơ bản, hãy tiến hành chỉnh sửa và hoàn thiện các chi tiết. Hãy cứ thoải mái tẩy xóa, điều chỉnh cho đến khi bạn cảm thấy hài lòng. Đừng ngại thay đổi, vì đây là giai đoạn để thử nghiệm và tìm ra hình dạng phù hợp nhất. Khi đã chắc chắn, bạn có thể dùng bút chì mềm (2B hoặc 4B) để tô đậm các đường nét chính, tạo độ sâu và phân biệt giữa các phần của đối tượng. Nhớ rằng, phác thảo không cần quá chi tiết, chỉ cần đủ để bạn hình dung được cấu trúc tổng thể, các chi tiết nhỏ sẽ được xử lý ở các bước tiếp theo.
Có thể bạn quan tâm: Bình Sữa Nhựa Pp Có An Toàn Cho Bé Không? Câu Trả Lời Từ Chuyên Gia
Tô màu và tạo hiệu ứng bóng đổ
Sau khi đã có khung hình rõ ràng, bước tiếp theo là tô màu. Tùy vào loại màu bạn chọn mà kỹ thuật tô màu sẽ khác nhau, nhưng có một số nguyên tắc chung mà bạn nên tuân theo. Trước tiên, hãy xác định nguồn sáng trong bức vẽ của bạn. Nguồn sáng có thể đến từ một bên (trái hoặc phải), từ trên xuống, hoặc từ phía trước. Việc xác định rõ nguồn sáng sẽ giúp bạn tạo bóng đổ một cách logic và tự nhiên. Thông thường, bóng sẽ nằm ở phía đối diện với nguồn sáng, và có thể chia thành hai loại: bóng đổ mềm (bóng mờ) và bóng đổ cứng (bóng rõ rệt). Bóng đổ mềm thường xuất hiện khi ánh sáng khuếch tán, trong khi bóng đổ cứng xảy ra khi ánh sáng trực tiếp chiếu vào.
Khi tô màu, hãy bắt đầu bằng các tông màu nhạt nhất, sau đó dần dần tăng độ đậm. Điều này đặc biệt quan trọng khi sử dụng màu nước, vì màu nước có tính trong mờ và rất khó tẩy đi một khi đã tô đậm. Với màu chì, bạn có thể chồng lớp nhiều lần để tăng độ đậm, nhưng cần tô đều tay và theo một hướng nhất định để màu được mịn và không bị vón. Một kỹ thuật phổ biến là “layering” (chồng lớp): bạn tô một lớp màu nhạt, để khô (nếu là màu nước), sau đó tô thêm lớp thứ hai, thứ ba cho đến khi đạt được độ đậm mong muốn. Kỹ thuật này giúp màu sắc có chiều sâu và sống động hơn.
Để tạo hiệu ứng bóng đổ, bạn có thể dùng màu tối hơn so với màu cơ bản của vật thể. Ví dụ, khi vẽ một quả táo màu đỏ, bóng đổ có thể là màu đỏ nâu hoặc tím. Hãy quan sát kỹ vật mẫu để xác định chính xác màu sắc của bóng, vì bóng không nhất thiết phải là màu đen hay xám. Trong thực tế, bóng thường phản chiếu màu của vật thể hoặc màu nền xung quanh. Bạn có thể dùng cọ mềm hoặc ngón tay để tán nhẹ các viền bóng, tạo độ chuyển màu mượt mà. Ngoài ra, đừng quên tạo highlight (điểm sáng) – những vùng nhỏ được để trắng hoặc tô rất nhạt, nơi ánh sáng chiếu trực tiếp vào. Highlight giúp vật thể trông có chiều sâu và ba chiều hơn.
Hoàn thiện chi tiết và kiểm tra tổng thể
Bước cuối cùng là hoàn thiện các chi tiết và kiểm tra tổng thể bức vẽ. Đây là giai đoạn để bạn tỉ mỉ xử lý các phần nhỏ như đường viền, các họa tiết trang trí, hoặc các yếu tố phụ như nền, bóng đổ trên mặt đất. Tuy nhiên, hãy cẩn thận đừng làm quá tay, vì việc thêm quá nhiều chi tiết có thể làm bức vẽ trở nên rối mắt và mất đi vẻ đơn giản, tự nhiên. Hãy tập trung vào những chi tiết thực sự cần thiết, những yếu tố giúp làm nổi bật chủ thể chính.
Khi đã hoàn thành, hãy đặt bức vẽ ra xa một chút và nhìn từ khoảng cách 1-2 mét. Điều này giúp bạn có cái nhìn tổng quan hơn, dễ dàng phát hiện những lỗi về tỷ lệ, bố cục hoặc sự mất cân đối về màu sắc. Nếu thấy có phần nào chưa ưng ý, bạn có thể chỉnh sửa nhẹ nhàng. Với màu chì, bạn có thể dùng tẩy dẻo để tạo highlight hoặc làm mờ các vùng quá đậm. Với màu nước, bạn có thể dùng cọ ướt để nhẹ nhàng lau bớt màu, hoặc tô thêm lớp màu trong mờ để điều chỉnh tông màu. Với màu acrylic, vì màu khô nhanh và khó tẩy, nên bạn cần cẩn thận hơn trong các bước trước; nếu cần sửa, hãy dùng màu trắng hoặc màu nền để che đi lỗi, sau đó vẽ lại.
Một mẹo nhỏ để cải thiện tác phẩm là so sánh với các bức vẽ tham khảo. Bạn có thể tìm ảnh chụp thực tế của đối tượng, hoặc các tác phẩm của họa sĩ khác để học hỏi cách xử lý ánh sáng, màu sắc và bố cục. Tuy nhiên, đừng sao chép nguyên bản, hãy lấy đó làm nguồn cảm hứng để phát triển phong cách riêng của mình. Cuối cùng, hãy ký tên và ghi ngày tháng lên góc bức vẽ. Việc này không chỉ là thói quen chuyên nghiệp mà còn giúp bạn theo dõi sự tiến bộ của bản thân theo thời gian. Mỗi bức vẽ là một cột mốc, một kỷ niệm trong hành trình học nghệ thuật của bạn.
Những chủ đề vẽ tranh đơn giản, dễ thực hiện
Vẽ hoa và cây cối cho người mới
Hoa và cây cối là những chủ đề rất phổ biến trong hội họa, vì chúng vừa đẹp mắt, vừa có nhiều hình dạng và màu sắc phong phú để bạn tha hồ sáng tạo. Với người mới bắt đầu, hãy chọn những loại hoa có hình dạng đơn giản như hoa hướng dương, hoa sen, hoa cúc hoặc hoa hồng nở rộng. Trước tiên, hãy quan sát kỹ cấu tạo của bông hoa: phần trung tâm (nhụy), các cánh hoa, cuống và lá. Bạn có thể bắt đầu bằng cách vẽ nhụy hoa trước – thường là một hình tròn hoặc bầu dục nhỏ, sau đó vẽ các cánh hoa xung quanh. Các cánh hoa thường có hình dạng cong, nhọn ở đầu, và xếp chồng lên nhau theo hướng xoắn ốc.
Khi vẽ lá, hãy chú ý đến hình dạng và gân lá. Lá có thể có hình elip, hình tim, hình mũi mác hoặc hình lưỡi liềm, tùy theo loại cây. Gân lá thường chạy dọc theo chiều dài của lá, từ cuống đến đầu lá, và có thể chia thành nhiều nhánh nhỏ. Khi tô màu, hãy dùng các tông màu xanh khác nhau để tạo độ sâu: màu xanh nhạt cho các phần được ánh sáng chiếu vào, màu xanh đậm cho các phần bóng hoặc ở mặt dưới của lá. Bạn cũng có thể thêm các đốm sáng, sương mai hoặc côn trùng nhỏ để bức vẽ thêm sinh động.
Nếu bạn muốn vẽ một khung cảnh thiên nhiên đơn giản, hãy thử kết hợp vài bông hoa với một cái cây nhỏ và nền trời. Bắt đầu bằng việc chia bố cục: phần dưới là mặt đất và các bông hoa, phần giữa là thân cây, phần trên là tán lá và bầu trời. Thân cây có thể được vẽ bằng các đường cong nhẹ, không cần quá thẳng hay cứng nhắc, vì cây thật thường có những đường nét tự nhiên, uốn lượn. Tán lá có thể được thể hiện bằng các cụm hình tròn hoặc hình đám mây, chồng lên nhau. Khi tô màu nền trời, bạn có thể dùng màu xanh nhạt pha chút trắng để tạo hiệu ứng trong mờ, hoặc thêm vài đám mây trắng để bức vẽ thêm mềm mại. Một mẹo nhỏ là hãy dùng kỹ thuật “wet-on-wet” (ướt trên ướt) với màu nước: làm ướt giấy trước, sau đó nhỏ màu vào, để màu tự lan tỏa và tạo hiệu ứng tự nhiên.
Vẽ động vật dễ thương, ngộ nghĩnh
Động vật là một chủ đề rất hấp dẫn, đặc biệt nếu bạn yêu thích các loài vật dễ thương như mèo, chó, gấu, thỏ hay chim. Khi vẽ động vật, điều quan trọng nhất là nắm được tỷ lệ cơ bản và đặc điểm nhận dạng của từng loài. Với người mới, hãy bắt đầu bằng các hình dạng cơ bản: hình tròn cho đầu, hình bầu dục cho thân, hình trụ cho chân. Ví dụ, khi vẽ một chú mèo, bạn có thể vẽ một hình tròn làm đầu, một hình bầu dục lớn hơn làm thân, sau đó thêm các chi tiết như tai, mắt, mũi, miệng và đuôi. Tuy nhiên, đừng quá cứng nhắc theo công thức, hãy quan sát ảnh tham khảo để hiểu cách các bộ phận kết nối với nhau.
Mắt là phần quan trọng nhất khi vẽ động vật, vì nó quyết định biểu cảm và sức sống của bức tranh. Hầu hết các loài động vật có mắt to, tròn, phản chiếu ánh sáng. Hãy vẽ đồng tử (phần đen) lệch một chút so với tâm, và thêm một hoặc hai điểm sáng trắng để tạo hiệu ứng ánh sáng. Mũi thường là một hình tam giác hoặc hình hạt đậu, và miệng có thể là một đường cong nhẹ để tạo nụ cười. Lông có thể được thể hiện bằng các nét cọ ngắn, mềm mại, theo hướng mọc tự nhiên. Với màu chì, bạn có thể dùng kỹ thuật “stippling” (chấm chấm) để tạo hiệu ứng lông mịn.
Có thể bạn quan tâm: Vẽ Con Vật Đơn Giản Cute – 20+ Cách Vẽ Dễ Thương Cho Bé
Nếu bạn muốn vẽ một chú gấu trúc, hãy bắt đầu bằng việc chia đầu thành các phần: phần trắng (trán, má, cằm) và phần đen (mắt, tai, vai). Vẽ hai hình tròn đen làm mắt, sau đó vẽ tai hình bầu dục ở phía trên. Thân gấu thường to và tròn, với bốn chân ngắn. Bạn có thể thêm một vài chi tiết như nắm tre trong tay hoặc nền trúc để tăng tính kể chuyện. Khi tô màu, hãy dùng màu đen đậm cho các phần tối, màu trắng (để trống giấy) cho các phần sáng, và có thể thêm màu xám nhạt để tạo chuyển màu mềm mại. Một mẹo nhỏ là hãy dùng tẩy dẻo để tạo các vùng sáng nhẹ, giúp hình ảnh nổi bật hơn trên nền.
Vẽ phong cảnh nhẹ nhàng, thư giãn
Phong cảnh là một chủ đề rất phù hợp để thư giãn và thể hiện cảm xúc. Bạn không cần phải vẽ một khung cảnh hùng vĩ hay phức tạp; một khung cảnh đơn giản như cánh đồng, bờ biển, con đường làng hay khung cửa sổ cũng đủ để tạo nên một tác phẩm đẹp. Khi vẽ phong cảnh, hãy chia bố cục thành ba phần:前景 (phần前景), trung cảnh và hậu cảnh. Phần前景 thường là các vật thể gần người xem như cỏ, đá, cây nhỏ; trung cảnh là các yếu tố chính như nhà, cây lớn, đồi; hậu cảnh là các yếu tố xa như núi, bầu trời, biển. Việc chia bố cục rõ ràng sẽ giúp bức vẽ có chiều sâu và dễ quan sát.
Khi vẽ bầu trời, bạn có thể dùng kỹ thuật gradient (chuyển màu): từ màu xanh nhạt ở đường chân trời đến xanh đậm hơn ở phía trên. Nếu có mây, hãy vẽ các hình dạng mềm mại, không quá tròn hoàn hảo, và để các khoảng trắng giữa các đám mây để tạo hiệu ứng ánh sáng. Khi vẽ mặt nước, hãy chú ý đến hiện tượng phản chiếu: các vật thể trên bờ sẽ hiện lên trên mặt nước, nhưng thường bị méo mó do sóng hoặc gió. Bạn có thể dùng các đường nét uốn lượn nhẹ để thể hiện sóng, và dùng màu nhạt hơn so với vật thật để vẽ phản chiếu.
Một chủ đề phong cảnh rất dễ vẽ là “cảnh hoàng hôn bên bờ biển”. Hãy bắt đầu bằng việc vẽ đường chân trời ngang giữa trang giấy. Phía trên là bầu trời với các tông màu cam, hồng, tím; phía dưới là mặt biển với các màu xanh đậm, xanh đen. Bạn có thể thêm một vài con sóng nhỏ gần bờ, và một chiếc thuyền buồm nhỏ ở phía xa. Khi tô màu, hãy dùng kỹ thuật chồng lớp để tạo độ gradient: bắt đầu bằng màu sáng nhất (trắng hoặc vàng nhạt) ở đường chân trời, sau đó dần dần chuyển sang các màu đậm hơn. Với màu nước, bạn có thể làm ướt giấy trước, sau đó nhỏ các màu vào, để chúng tự hòa quyện. Khi màu gần khô, hãy dùng cọ khô để nhẹ nhàng lau bớt màu ở một số vùng, tạo hiệu ứng ánh sáng lấp lánh trên mặt nước.
Mẹo và kỹ thuật giúp bức tranh đẹp hơn
Kỹ thuật phối màu cơ bản
Phối màu là một trong những yếu tố then chốt quyết định vẻ đẹp và tính chân thực của một bức tranh. Dù bạn sử dụng màu chì, màu nước hay màu acrylic, việc hiểu và áp dụng các nguyên tắc phối màu sẽ giúp tác phẩm của bạn trở nên hài hòa và sống động hơn. Trước tiên, hãy làm quen với vòng tròn màu sắc (color wheel) – công cụ cơ bản để hiểu mối quan hệ giữa các màu. Vòng tròn màu sắc gồm ba nhóm màu chính: màu cơ bản (primary colors) là đỏ, vàng, xanh dương; màu thứ cấp (secondary colors) là cam (đỏ + vàng), xanh lá (vàng + xanh dương), tím (đỏ + xanh dương); và màu tertiary là sự pha trộn giữa màu cơ bản và thứ cấp.
Một kỹ thuật phối màu phổ biến là dùng màu tương phản (complementary colors) – hai màu nằm đối diện nhau trên vòng tròn màu sắc, như đỏ và xanh lá, vàng và tím, xanh dương và cam. Khi đặt hai màu tương phản cạnh nhau, chúng sẽ làm nổi bật nhau, tạo cảm giác sinh động và năng lượng. Ví dụ, khi vẽ một bông hoa đỏ, bạn có thể dùng màu xanh lá cho lá và nền, hoặc thêm một chút xanh lá vào bóng đổ của hoa để tạo chiều sâu. Tuy nhiên, hãy cẩn thận đừng dùng màu tương phản quá mạnh, vì có thể làm bức vẽ trở nên chói mắt. Một cách an toàn là dùng một trong hai màu làm chủ đạo, màu còn lại chỉ dùng làm điểm nhấn.
Một kỹ thuật khác là dùng màu tương tự (analogous colors) – các màu nằm cạnh nhau trên vòng tròn màu sắc, như xanh dương, xanh lá và vàng lục. Các màu tương tự tạo cảm giác hài hòa, nhẹ nhàng và dễ chịu, rất phù hợp cho các bức tranh phong cảnh, thiên nhiên hoặc các tác phẩm mang tính thư giãn. Khi sử dụng màu tương tự, hãy chọn một màu làm chủ đạo, các màu còn lại dùng để hỗ trợ và tạo chuyển màu mượt mà. Bạn cũng có thể thêm trắng hoặc đen để tạo các tông màu sáng, trung tính hoặc tối, giúp bức vẽ có độ sâu và层次.
Tạo hiệu ứng ánh sáng và bóng đổ
Ánh sáng và bóng đổ là yếu tố quyết định để một bức tranh trông có chiều sâu và ba chiều. Khi ánh sáng chiếu vào một vật thể, nó sẽ tạo ra các vùng sáng, vùng tối và các vùng chuyển tiếp. Việc quan sát và thể hiện chính xác các vùng này sẽ giúp vật thể trông chân thực hơn. Trước tiên, hãy xác định rõ nguồn sáng trong bức vẽ của bạn. Nguồn sáng có thể đến từ một bên (tạo bóng đổ nghiêng), từ trên xuống (tạo bóng đổ ngắn), hoặc từ phía trước (ít bóng đổ). Khi đã xác định nguồn sáng, hãy vẽ các đường ảo để hình dung cách ánh sáng chiếu vào vật thể và tạo bóng.
Một kỹ thuật phổ biến là chia vật thể thành ba vùng chính: vùng sáng (highlight), vùng trung gian (mid-tone) và vùng tối (shadow). Vùng sáng là nơi ánh sáng chiếu trực tiếp, thường để trắng hoặc tô rất nhạt. Vùng trung gian là nơi ánh sáng chiếu xiên, có màu trung bình. Vùng tối là nơi ánh sáng không chiếu tới, thường dùng màu đậm nhất. Ngoài ra, còn có bóng đổ cast shadow – là bóng mà vật thể tạo ra trên mặt đất hoặc các vật khác. Bóng đổ này thường có hình dạng phụ thuộc vào hình dạng của vật thể và góc chiếu của ánh sáng.
Khi tô màu, hãy bắt đầu bằng vùng sáng, sau đó dần dần chuyển sang vùng trung gian và vùng tối. Với màu chì, bạn có thể dùng kỹ thuật “blending” (tán màu) bằng ngón tay, cục tẩy dẻo hoặc cọ mềm để làm mờ các viền, tạo chuyển màu mượt mà. Với màu nước, hãy dùng kỹ thuật “wet-on-dry” (ướt trên khô) để tạo các vùng màu rõ rệt, hoặc “wet-on-wet” để tạo hiệu ứng mờ, mềm mại. Một mẹo nhỏ là hãy dùng màu phản chiếu (reflected color) – màu của vật thể hoặc môi trường xung quanh phản chiếu vào vùng tối, giúp bóng đổ không bị “chết” hay quá đen. Ví dụ, khi vẽ một quả táo đỏ đặt trên bàn gỗ, bóng đổ của quả táo có thể có chút màu nâu của gỗ, tạo cảm giác vật thể đang thực sự nằm trên mặt bàn.
Cách xử lý lỗi và chỉnh sửa tranh
Dù bạn có cẩn thận đến đâu, việc mắc lỗi trong quá trình vẽ là điều không thể tránh khỏi, đặc biệt với người mới bắt đầu. Điều quan trọng là biết cách xử lý và chỉnh sửa lỗi một cách khéo léo, thay vì nản lòng hay vứt bỏ cả bức vẽ. Với màu chì, việc chỉnh sửa tương đối dễ dàng. Nếu bạn tô quá đậm một vùng, có thể dùng tẩy cục để nhẹ nhàng lau bớt màu, hoặc dùng tẩy dẻo để làm mờ. Tẩy dẻo đặc biệt hữu ích khi bạn muốn tạo hiệu ứng highlight hoặc làm mềm các đường nét. Nếu bạn vẽ sai đường nét, hãy dùng tẩy để xóa sạch, sau đó vẽ lại. Tuy nhiên, hãy cẩn thận đừng tẩy quá nhiều lần vì có thể làm rách giấy hoặc để lại vết bẩn.
Có thể bạn quan tâm: Bà Bầu Uống Được Nước Ngọt Gì? Gợi Ý Cho Mẹ
Với màu nước, việc chỉnh sửa khó hơn vì màu đã thấm vào giấy. Tuy nhiên, vẫn có một số cách để khắc phục. Nếu màu còn ướt, bạn có thể dùng cọ sạch, thấm nước và nhẹ nhàng lau bớt màu. Nếu màu đã khô, bạn có thể dùng kỹ thuật “lifting” – làm ướt lại vùng màu bằng cọ ướt, sau đó dùng giấy thấm hoặc khăn mềm để thấm bớt màu. Một cách khác là dùng màu trắng (gouache) hoặc màu nền để che đi lỗi, sau đó vẽ lại. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng màu trắng khi dùng trên màu nước có thể làm mất độ trong mờ đặc trưng, vì vậy chỉ nên dùng khi thực sự cần thiết.
Với màu acrylic, vì màu khô nhanh và khó tẩy, nên bạn cần cẩn thận hơn trong các bước vẽ. Nếu bạn vẽ sai, có thể để màu khô hoàn toàn, sau đó dùng màu trắng hoặc màu nền để che đi, rồi vẽ lại. Một mẹo nhỏ là hãy dùng màu nền có cùng tông với màu bạn định vẽ lên trên, để lớp che phủ không quá nổi bật. Ngoài ra, bạn có thể dùng dao palette để nhẹ nhàng cạo bớt lớp màu ướt, nhưng cần cẩn thận để không làm hỏng bề mặt vẽ. Quan trọng nhất là hãy coi mỗi lỗi là một cơ hội học hỏi. Đừng quá khắt khe với bản thân; thay vào đó, hãy rút kinh nghiệm và áp dụng vào các bức vẽ tiếp theo. Sự tiến bộ đến từ việc luyện tập và không ngừng cải thiện.
Luyện tập và phát triển kỹ năng vẽ tranh
Xây dựng thói quen vẽ hàng ngày
Một trong những yếu tố quan trọng nhất để cải thiện kỹ năng vẽ là duy trì thói quen luyện tập đều đặn. Không cần phải dành cả ngày để vẽ; chỉ cần 15-30 phút mỗi ngày là đủ để bạn cảm nhận được sự tiến bộ theo thời gian. Hãy chọn một khung giờ cố định trong ngày, ví dụ như buổi sáng sau khi thức dậy, giờ nghỉ trưa, hoặc buổi tối trước khi đi ngủ, để dành riêng cho việc vẽ. Việc tạo thói quen sẽ giúp não bộ của bạn quen với việc vận động tay, điều khiển bút chì và phối hợp giữa mắt với tay.
Một cách hiệu quả để bắt đầu là vẽ sketch (phác họa) mỗi ngày. Bạn có thể chọn bất kỳ vật dụng nào trong tầm mắt: một tách cà phê, một cuốn sách, một chậu cây, hay thậm chí là khuôn mặt của người thân. Mục tiêu của sketch không phải là tạo ra một tác phẩm hoàn hảo, mà là rèn luyện khả năng quan sát, ghi nhớ hình dạng và luyện tay. Hãy thử thách bản thân bằng cách vẽ cùng một đối tượng từ nhiều góc độ khác nhau, hoặc vẽ nhanh trong vòng 5-10 phút để cải thiện tốc độ và phản xạ. Bạn cũng có thể dùng các ứng dụng điện thoại hoặc website cung cấp hình ảnh tham khảo để luyện vẽ chân dung, cơ thể người hoặc động vật.
Ngoài việc vẽ từ đời sống, hãy thử dành thời gian để sao chép các tác phẩm của họa sĩ mà bạn ngưỡng mộ. Việc này không có nghĩa là bạn đang ăn cắp ý tưởng, mà là một phương pháp học tập truyền thống, giúp bạn hiểu cách các họa sĩ xử lý ánh sáng, màu sắc, bố cục và kỹ thuật. Hãy chọn những tác phẩm có phong cách phù hợp với sở thích của bạn, và cố gắng tái hiện lại từng chi tiết một cách trung thực. Sau khi hoàn thành, hãy so sánh bản sao của bạn với nguyên tác, ghi chú lại những điểm khác biệt và rút ra bài học. Dần dần, bạn sẽ吸收 được nhiều kỹ thuật hay và phát triển phong cách riêng của mình.
Tham khảo các nguồn học vẽ uy tín
Ngày nay, có rất nhiều nguồn tài liệu học vẽ miễn phí và chất lượng cao, giúp người mới bắt đầu dễ dàng tiếp cận kiến thức và kỹ năng. YouTube là một kho tàng video hướng dẫn vẽ từ cơ bản đến nâng cao, với các kênh nổi tiếng như Proko (dành cho học vẽ chân dung và cơ thể người), Draw with Jazza (phong cách hoạt hình, dễ hiểu), The Art Sherpa (hướng dẫn vẽ tranh phong cảnh, tĩnh vật), hay Mikeymegane (phong cách chibi, dễ thương). Bạn có thể xem video và vẽ theo từng bước, hoặc xem để học các mẹo nhỏ về phối màu, tạo bóng, xử lý chi tiết.
Ngoài video, các blog và website về hội họa cũng là nguồn tham khảo quý giá. vihema.com là một trong những trang web cung cấp kiến thức tổng hợp về nhiều lĩnh vực, trong đó có nghệ thuật và sáng tạo. Bạn có thể tìm thấy các bài viết hướng dẫn vẽ tranh đơn giản mà đẹp, các tips về dụng cụ, kỹ thuật, hoặc các chủ đề sáng tạo phù hợp với người mới bắt đầu. Việc đọc và nghiên cứu các bài viết chuyên sâu sẽ giúp bạn mở rộng kiến thức, hiểu rõ hơn về lý thuyết màu sắc, nguyên lý ánh sáng và các quy tắc bố cục.
Nếu bạn muốn học bài bản hơn, có thể tham gia các khóa học online trên các nền tảng như Skillshare, Domestika, Udemy hoặc Coursera. Các khóa học này thường có cấu trúc rõ ràng, từ cơ bản đến nâng cao, và có thể học theo tốc độ của riêng bạn. Một số khóa học còn có phần thực hành và nhận xét từ giảng viên hoặc cộng đồng học viên, giúp bạn nhận được phản hồi tích cực và cải thiện nhanh chóng. Ngoài ra, đừng quên tham gia các nhóm, diễn đàn về hội họa trên Facebook, Reddit hoặc Discord. Việc chia sẻ tác phẩm, nhận xét và thảo luận với những người cùng đam mê sẽ tiếp thêm động lực và cảm hứng cho bạn.
Theo dõi sự tiến bộ qua thời gian
Một cách hiệu quả để duy trì động lực và nhận ra sự tiến bộ của bản thân là theo dõi quá trình phát triển qua thời gian. Hãy giữ lại tất cả các bức vẽ của bạn, dù là sketch nhanh, bài tập hay tác phẩm hoàn chỉnh. Bạn có thể dùng một cuốn sổsketch chuyên dụng, hoặc scan/chụp ảnh các bức vẽ và lưu vào một thư mục trên máy tính hoặc điện thoại. Mỗi tháng, hãy dành thời gian để xem lại các bức vẽ cũ, so sánh với tác phẩm mới nhất và ghi nhận những điểm cải thiện. Bạn có thể ngạc nhiên khi thấy rằng chỉ sau vài tuần luyện tập, tay vẽ của bạn đã chắc hơn, đường nét chính xác hơn và màu sắc hài hòa hơn.
Để theo dõi hiệu quả hơn, hãy đặt ra các mục tiêu nhỏ và cụ thể. Ví dụ: “Tuần này mình sẽ luyện vẽ 5 sketch chân dung”, “Tháng này mình sẽ hoàn thành một bức tranh phong cảnh bằng màu nước”, hoặc “Mình sẽ thử vẽ một con vật mà mình chưa từng vẽ”. Khi đạt được mục tiêu, hãy tự thưởng cho bản thân một món quà nhỏ, như mua một cây bút chì mới, một cuốn sổ vẽ đẹp, hoặc đơn giản là chia sẻ thành quả với bạn bè, gia đình. Việc ghi nhận và ăn mừng những thành tựu nhỏ sẽ giúp bạn duy trì động lực và niềm yêu thích với hội họa.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng học vẽ là một hành trình dài, không có điểm đến cố định. Mỗi họa sĩ, dù là nghiệp dư hay chuyên nghiệp, đều luôn học hỏi và cải thiện. Đừng so sánh bản thân với người khác quá nhiều, vì mỗi người có tốc độ và phong cách phát triển riêng. Hãy tập trung vào việc享受 quá trình sáng tạo, cảm nhận niềm vui mỗi khi nhìn thấy một đường nét được vẽ ra, một màu sắc được pha trộn, hay một ý tưởng được hiện thực hóa trên giấy. Chính sự yêu thích và kiên trì sẽ là động lực mạnh mẽ nhất đưa bạn đi xa trên con đường nghệ thuật.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 6, 2026 by Đội Ngũ Vihema
