Khi da bé bị nổi hạt sần sùi, cảm giác đầu tiên của các bậc phụ huynh thường là lo lắng và bối rối. Tuy nhiên, tin tốt là trong đa số trường hợp, những hạt sần này là lành tính và không gây nguy hiểm. Có rất nhiều lý do khác nhau khiến da bé xuất hiện những nốt sần nhỏ li ti, từ những vấn đề sinh lý bình thường đến các tình trạng da liễu phổ biến ở trẻ nhỏ. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ có cách chăm sóc và xử lý phù hợp, tránh lo lắng quá mức hoặc điều trị sai cách.
Có thể bạn quan tâm: Bà Bầu Ăn Củ Đậu Sống Được Không? Tổng Hợp Kiến Thức Toàn Diện Và An Toàn
Tóm tắt nhanh các nguyên nhân da bé bị nổi hạt sần sùi
Dưới đây là bảng tổng hợp nhanh các nguyên nhân phổ biến khiến da bé bị nổi hạt sần sùi, kèm theo đặc điểm nhận biết và hướng xử lý chính:
| Nguyên nhân | Đặc điểm nhận biết | Có ngứa không? | Vị trí thường gặp | Cách xử lý chính |
|---|---|---|---|---|
| Mụn sữa (Milia) | Hạt nhỏ, trắng hoặc vàng, không có nhân | Không | Mặt, quanh mắt, mũi, miệng | Thường tự hết, không cần điều trị |
| Mụn trứng cá sơ sinh | Đầu trắng, có thể đỏ hoặc viêm | Không | Mặt, má, mũi, có thể lan ra đầu, cổ, ngực | Thường tự hết, theo dõi |
| Mụn nhọt | Nốt đỏ, mềm, sưng to, có thể hóa mủ | Có (khi sưng to) | Toàn thân | Cần gặp bác sĩ, có thể dùng thuốc |
| Mụn cóc | Hạt sần, thô ráp khi sờ | Không | Tay, chân, mặt | Theo dõi, có thể dùng thuốc hoặc laser |
| Ban đỏ nhiễm độc | Phát ban, mụn nhỏ, vết đỏ | Không | Mặt, ngực, tay chân | Tự hết trong 1 tuần |
| Chàm sữa (Lác sữa) | Da đỏ, mụn nước, đóng vảy, bong tróc | Có (ngứa nhiều) | Mặt, 2 má, tay chân, toàn thân | Dưỡng ẩm, thuốc bôi theo chỉ định |
| Rôm sảy | Nốt nhỏ màu hồng | Có (ngứa) | Trán, cổ, ngực, lưng, nách, bẹn | Giữ da khô ráo, thoáng mát |
| Ghẻ | Hạt sần, đường luống ghẻ ngoằn ngoèo, mụn nước | Có (ngứa dữ dội) | Kẽ ngón, cổ tay, eo, bộ phận sinh dục | Dùng thuốc bôi đặc hiệu, cách ly, giặt giũ |
Các nguyên nhân phổ biến khiến da bé bị nổi hạt sần sùi
Mụn sữa (Milia) ở trẻ sơ sinh
Mụn sữa hay còn gọi là Milia là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến da bé bị nổi hạt sần sùi. Đây là hiện tượng các chất sừng tích tụ dưới da, tạo thành những nốt nhỏ li ti. Mặc dù tên gọi là “mụn sữa” nhưng thực tế chúng không liên quan gì đến việc bú sữa.
Đặc điểm nhận biết:
- Hạt nhỏ, màu trắng hoặc vàng
- Không có nhân, không sưng, không đau
- Không gây ngứa
- Thường xuất hiện ở mặt, đặc biệt là quanh mắt, mũi và miệng
- Có thể kéo dài từ khi bé 1 tháng tuổi đến 2 tuổi
Cách xử lý:
Mụn sữa là hiện tượng sinh lý lành tính, thường tự biến mất mà không cần bất kỳ điều trị nào. Cha mẹ không nên cố gắng nặn hay chà xát mạnh lên da bé vì có thể làm tổn thương làn da mỏng manh. Có thể sử dụng các sản phẩm sữa tắm, kem dưỡng dành riêng cho trẻ sơ sinh để hỗ trợ làm sạch da nhẹ nhàng.
Có thể bạn quan tâm: Bé 7 Tuổi Cận 4 Độ: Nguyên Nhân, Mức Độ Nguy Hiểm Và Cách Điều Trị Hiệu Quả
Mụn trứng cá ở trẻ sơ sinh
Mụn trứng cá ở trẻ sơ sinh cũng là một nguyên nhân phổ biến khiến da bé bị nổi hạt sần sùi. Khác với mụn sữa, mụn trứng cá có thể có đầu trắng và đôi khi bị đỏ hoặc viêm, giống như mụn trứng cá ở tuổi dậy thì.
Đặc điểm nhận biết:
- Đầu trắng, có thể đỏ hoặc viêm
- Thường xuất hiện trong 6 tuần đầu đời
- Có thể kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm hoặc hơn
- Vị trí: mặt (má, mũi), có thể lan ra da đầu, cổ, cằm, lưng, ngực
Nguyên nhân:
Nguyên nhân chính xác chưa rõ ràng, nhưng có thể liên quan đến:
- Nội tiết tố từ mẹ truyền sang
- Phản ứng với nấm men sống trên da
Cách xử lý:
Tương tự như mụn sữa, mụn trứng cá sơ sinh thường vô hại và tự hết. Chỉ nên điều trị nếu có tình trạng viêm nặng hoặc nghi ngờ do bệnh lý nền. Không tự ý dùng thuốc trị mụn người lớn lên da bé.
Mụn nhọt ở trẻ em
Mụn nhọt là tình trạng viêm nang lông do vi khuẩn, thường gặp là liên cầu và tụ cầu vàng. Ban đầu, nhọt chỉ là những hạt sần màu đỏ, mềm, sau đó sưng to dần, có thể hóa mủ và gây đau.
Đặc điểm nhận biết:
- Nốt đỏ, mềm, ban đầu nhỏ
- Sưng to dần, có thể hóa mủ
- Gây đau, khó chịu
- Có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể
Khi nào cần đưa bé đi khám:
- Bé sốt
- Nhọt tăng kích thước nhanh
- Bé kêu đau nhiều
- Có nhiều nhọt hoặc nhọt lớn hơn 2cm
- Nhọt không hóa mủ sau 2 ngày
- Vùng da quanh nhọt sưng đỏ lan rộng
- Bé có bệnh lý nền (tiểu đường, suy giảm miễn dịch…)
Cách xử lý:
Tùy theo mức độ, bác sĩ có thể chỉ định:
- Thuốc bôi kháng khuẩn
- Thuốc uống (kháng sinh)
- Chích rạch dẫn lưu nếu nhọt đã mưng mủ
Mụn cóc ở trẻ em
Mụn cóc do virus Papiloma (HPV) gây ra, có thể lây từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp. Đây là một trong những nguyên nhân khiến da bé bị nổi hạt sần sùi không ngứa.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Miếng Lột Mụn Đầu Đen Tốt Nhất: Hiệu Quả Ngay Lập Tức, Giá Hợp Lý
Đặc điểm nhận biết:
- Hạt sần, bề mặt thô ráp khi sờ
- Màu da hoặc hơi sậm hơn
- Có thể mọc đơn lẻ hoặc thành cụm
- Vị trí: tay, chân, mặt
Cách xử lý:
- Mụn cóc thường tự biến mất trong vòng 2 năm
- Nếu lo lắng hoặc mụn cóc lan rộng, có thể dùng thuốc bôi theo chỉ định bác sĩ
- Các phương pháp điều trị: đốt lạnh, laser, bôi thuốc đặc hiệu
Ban đỏ nhiễm độc (Erythema toxicum)
Ban đỏ nhiễm độc là tình trạng da phổ biến ở trẻ sơ sinh, thường xuất hiện trong vài ngày đầu sau sinh. Đây là hiện tượng lành tính, tự hết.
Đặc điểm nhận biết:
- Phát ban, mụn nhỏ hoặc vết đỏ
- Không gây ngứa
- Thường gặp ở mặt, ngực, tay chân
- Tự hết trong vòng 1 tuần
Cách xử lý:
Không cần điều trị đặc biệt, chỉ cần theo dõi và giữ da bé sạch sẽ.
Chàm sữa (Lác sữa) ở trẻ em
Chàm sữa hay lác sữa là một dạng viêm da mạn tính, rất phổ biến ở trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh, đặc biệt là dưới 1 tuổi. Đây là nguyên nhân khiến da bé bị nổi hạt sần sùi ngứa dữ dội.
Đặc điểm nhận biết:
- Giai đoạn đầu: da đỏ, nổi hạt sần sùi, ngứa nhiều
- Sau đó: xuất hiện mụn nước, vỡ ra, đóng vảy, bong tróc
- Da có thể nứt, rỉ dịch
- Vị trí: mặt (2 má), tay, chân, có thể lan toàn thân
- Bé quấy khóc, khó ngủ, bú kém do ngứa
Nguyên nhân:
- Chất gây dị ứng: Bụi, lông động vật, hóa chất, thực phẩm…
- Cơ địa dị ứng: Tiền sử gia đình có người bị chàm, hen suyễn, viêm mũi dị ứng
Cách xử lý:
- Dưỡng ẩm: Dùng kem dưỡng ẩm phù hợp, bôi nhiều lần trong ngày
- Thuốc bôi: Corticoid nhẹ theo chỉ định bác sĩ
- Tránh kích ứng: Không dùng sữa tắm có mùi mạnh, không mặc quần áo len sát da
- Kiểm soát ngứa: Cắt móng tay, đeo bao tay để bé không gãi trầy xước
- Chế độ ăn: Nếu bé ăn dặm, theo dõi các thực phẩm gây dị ứng
Rôm sảy ở trẻ em
Rôm sảy xảy ra khi tuyến mồ hôi bị bít tắc, khiến mồ hôi ứ đọng dưới da. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến da bé bị nổi hạt sần sùi ngứa, đặc biệt vào mùa hè.
Có thể bạn quan tâm: Sửa Dáng Cho Bé Nhẹ Cần: Hướng Dẫn Từ A-z Cho Bố Mẹ
Đặc điểm nhận biết:
- Nốt nhỏ màu hồng
- Gây ngứa, bé hay quấy khóc
- Có thể có trầy xước do gãi
- Vị trí: trán, cổ, ngực, vai, lưng, kẽ nách, nếp bẹn
Cách phòng ngừa và xử lý:
- Mặc quần áo thoáng mát: Chọn vải cotton, thấm hút mồ hôi, không quá chật
- Giữ da bé khô ráo: Tắm rửa thường xuyên bằng nước mát, lau khô các nếp gấp
- Môi trường sống: Giữ phòng thông thoáng, tránh quá nóng ẩm
- Tránh dùng kem đặc biệt: Không bôi kem dưỡng đặc lên da khi trời nóng vì có thể bít lỗ chân lông
- Điều trị triệu chứng: Dùng phấn rôm (nếu da không hăm), thuốc bôi dịu da theo chỉ định
Ghẻ ở trẻ em
Ghẻ là bệnh da liễu do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei hominis (cái rệp ghẻ) gây ra. Đây là một trong những nguyên nhân khiến da bé bị nổi hạt sần sùi ngứa dữ dội, đặc biệt về đêm.
Đặc điểm nhận biết:
- Ngứa dữ dội, đặc biệt về đêm
- Đường luống ghẻ ngoằn ngoèo, màu trắng đục, dài vài mm đến vài cm
- Mụn nước ở đầu luống ghẻ
- Vị trí: kẽ ngón tay, cổ tay, eo, bộ phận sinh dục
- Da có thể trầy xước, bội nhiễm
Cách xử lý:
- Dùng thuốc bôi đặc hiệu: Permethrin 5%, benzyl benzoat 25% (theo chỉ định bác sĩ)
- Cách ly: Không ngủ chung với người bệnh
- Vệ sinh: Giặt giũ, là ủi, phơi nắng quần áo, chăn màn
- Điều trị toàn bộ gia đình: Những người tiếp xúc gần đều cần được điều trị cùng lúc
Khi nào cần đưa bé đi khám?
Mặc dù đa số các trường hợp da bé bị nổi hạt sần sùi là lành tính, nhưng cha mẹ nên đưa bé đi khám nếu có các dấu hiệu sau:
- Bé sốt, quấy khóc nhiều, bỏ bú
- Các nốt sần lan rộng nhanh, ngày càng nhiều
- Da bé sưng nề, đỏ, ấm, có mủ
- Bé ngứa dữ dội, gãi nhiều đến trầy xước, chảy máu
- Các nốt sần không cải thiện sau 1-2 tuần theo dõi
- Bé có dấu hiệu suy giảm miễn dịch hoặc bệnh lý nền
Lời khuyên chung cho cha mẹ
- Không tự ý dùng thuốc: Tuyệt đối không dùng thuốc trị mụn, kem trộn hay thuốc của người lớn lên da bé khi chưa có chỉ định.
- Giữ da sạch sẽ: Tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm, dùng sữa tắm dịu nhẹ, không mùi.
- Dưỡng ẩm đúng cách: Dùng kem dưỡng ẩm phù hợp với làn da nhạy cảm của trẻ.
- Mặc quần áo phù hợp: Chọn vải cotton, thấm hút, rộng rãi, đặc biệt vào mùa hè.
- Theo dõi sát: Ghi nhận sự thay đổi của da bé để mô tả chính xác cho bác sĩ.
- Tư vấn chuyên gia: Khi không chắc chắn về nguyên nhân, hãy đưa bé đến gặp bác sĩ da liễu nhi khoa.
viêm là điều mà cha mẹ nào cũng mong muốn. Nếu bạn đang tìm kiếm thêm các thông tin hữu ích về sức khỏe gia đình, hãy truy cập vihema.com để tham khảo thêm nhiều bài viết chất lượng khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 10, 2025 by Đội Ngũ Vihema
