Nhạt miệng và đắng miệng là những triệu chứng phổ biến mà nhiều mẹ bầu gặp phải, đặc biệt trong ba tháng đầu thai kỳ. Cảm giác mất vị này có thể khiến các mẹ chán ăn, ăn không ngon, từ đó ảnh hưởng đến việc hấp thu dưỡng chất cho cả mẹ và thai nhi. Vậy làm sao hết nhạt miệng khi mang thai để mẹ ăn uống ngon miệng trở lại và duy trì sức khỏe tốt? Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp các nguyên nhân và giải pháp hiệu quả, an toàn để mẹ bầu áp dụng.
Có thể bạn quan tâm: Tiểu Đường Thai Kỳ Ăn Dưa Hấu Được Không: Hướng Dẫn Chi Tiết Cho Mẹ Bầu
Tổng quan về nhạt miệng khi mang thai
Nhạt miệng khi mang thai (hay còn gọi là rối loạn vị giác) là hiện tượng mất cảm giác vị, đặc biệt là vị mặn, khiến mẹ bầu cảm thấy đồ ăn như “không có gì”, thậm chí có thể xuất hiện vị đắng hoặc vị kim loại. Triệu chứng này thường xuất hiện rõ rệt trong tam cá nguyệt thứ nhất (3 tháng đầu) do sự thay đổi mạnh mẽ của nội tiết tố, đặc biệt là estrogen và progesterone. Mặc dù không phải là bệnh lý nguy hiểm, nhưng nếu kéo dài, nhạt miệng có thể dẫn đến tình trạng chán ăn, suy dinh dưỡng, thiếu hụt vitamin và khoáng chất, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.
Nguyên nhân gây nhạt miệng khi mang thai
1. Thay đổi nội tiết tố
Sự gia tăng đột ngột của hormone estrogen và progesterone là nguyên nhân chính gây ra các rối loạn cảm giác trong thai kỳ, trong đó có vị giác. Hormone estrogen ảnh hưởng trực tiếp đến các thụ thể vị giác trên lưỡi, làm thay đổi cách não bộ xử lý thông tin về mùi vị, dẫn đến cảm giác nhạt miệng, đắng miệng hoặc vị kim loại.
2. Buồn nôn và nôn ói (ốm nghén)
Buồn nôn, nôn ói là hiện tượng thường gặp ở 80% mẹ bầu trong 3 tháng đầu. Dịch vị trào ngược từ dạ dày lên vòm họng và khoang miệng có tính axit cao, gây kích ứng niêm mạc, làm mất cân bằng pH trong miệng, dẫn đến cảm giác đắng, nhạt và mất vị giác. Ngoài ra, sau mỗi lần nôn, miệng thường khô, thiếu nước bọt, càng làm tình trạng nhạt miệng trở nên rõ rệt.
3. Tác dụng phụ của thuốc bổ
Nhiều loại thuốc bổ, đặc biệt là viên sắt, canxi, hoặc các loại vitamin tổng hợp dành cho bà bầu có thể gây ra tác dụng phụ như đắng miệng, nhạt miệng, thậm chí có vị kim loại. Sắt là nguyên nhân phổ biến nhất, do cơ thể có thể hấp thu sắt kém, một phần sắt dư thừa sẽ được đào thải qua nước bọt, gây cảm giác khó chịu.
4. Thiếu hụt vi chất thiết yếu
Thiếu kẽm, vitamin B12, vitamin B6, sắt hoặc magie có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng của các dây thần kinh cảm giác, trong đó có dây thần kinh vị giác. Kẽm đặc biệt quan trọng vì nó tham gia vào quá trình tái tạo tế bào vị giác và duy trì cảm nhận vị giác bình thường.
5. Vấn đề về răng miệng
Việc vệ sinh răng miệng không đúng cách trong thai kỳ có thể dẫn đến viêm lợi, viêm nướu, sâu răng, hoặc viêm lưỡi bản đồ. Các tình trạng viêm nhiễm này có thể làm giảm cảm giác vị giác, gây nhạt miệng, đắng miệng hoặc có mùi hôi trong miệng.
6. Thói quen ăn uống không phù hợp
Một số mẹ bầu có thói quen ăn nhiều thực phẩm có vị đắng (như khổ qua, rau đắng), thực phẩm quá mặn, quá ngọt hoặc chứa nhiều axit (như cam, chanh, dấm). Việc tiêu thụ quá nhiều các loại thực phẩm này có thể làm thay đổi tạm thời cảm nhận vị giác, khiến mẹ cảm thấy đồ ăn khác trở nên nhạt nhẽo.
7. Các bệnh lý tiềm ẩn
Một số bệnh lý như đái tháo đường thai kỳ, bệnh Addison (suy tuyến thượng thận), hoặc các vấn đề về tuyến giáp có thể gây rối loạn vị giác. Nếu mẹ bầu bị nhạt miệng kéo dài kèm theo các triệu chứng khác như mệt mỏi, sụt cân, hoặc tiểu đường, cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Làm sao hết nhạt miệng khi mang thai? Các giải pháp an toàn và hiệu quả
1. Điều chỉnh chế độ ăn uống
a. Ăn nhiều bữa nhỏ, tránh để dạ dày trống rỗng
Thay vì 3 bữa chính, mẹ bầu nên chia nhỏ thành 5-6 bữa ăn nhẹ trong ngày. Việc này giúp duy trì lượng đường trong máu ổn định, giảm cảm giác buồn nôn và nôn ói, từ đó cải thiện cảm giác vị giác.
b. Ưu tiên thực phẩm thanh đạm, dễ tiêu
Các thực phẩm như cháo, súp, cơm trắng, bánh mì, khoai lang, yến mạch, sữa chua Hy Lạp là lựa chọn lý tưởng cho mẹ bầu bị nhạt miệng. Những món này có vị nhẹ, dễ ăn, ít gây kích ứng dạ dày, giúp mẹ cảm thấy ngon miệng hơn.
c. Chọn thực phẩm lạnh hoặc mát
Nếu mẹ bầu cảm thấy vị kim loại hoặc đắng trong miệng, hãy thử ăn các món lạnh như sữa chua đông, kem, sinh tố, hoặc uống nước mát. Nhiệt độ lạnh có thể làm tê liệt tạm thời các dây thần kinh vị giác, giúp “làm mới” cảm giác và giảm cảm giác khó chịu.
d. Tăng cường thực phẩm giàu kẽm
Kẽm là vi chất quan trọng giúp phục hồi và duy trì chức năng vị giác. Mẹ bầu có thể bổ sung kẽm thông qua các thực phẩm như:
- Thịt nạc, thịt bò, thịt gà
- Hải sản (đặc biệt là hàu, sò)
- Đậu, hạt (đậu lăng, đậu xanh, hạt bí, hạt hướng dương)
- Sữa và các sản phẩm từ sữa
e. Tránh thực phẩm gây kích ứng
Mẹ bầu nên hạn chế hoặc tránh:
- Thực phẩm cay nóng, chiên xào nhiều dầu mỡ
- Thực phẩm có vị đắng mạnh (khổ qua, rau đắng)
- Thực phẩm quá mặn, quá ngọt
- Đồ uống có gas, caffeine, rượu bia
f. Thử các món có vị chua nhẹ
Một số mẹ bầu cảm thấy vị chua nhẹ (như nước chanh pha loãng, dưa leo ngâm giấm) có thể “đánh thức” vị giác, giúp cảm nhận vị giác trở lại. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý không nên dùng quá nhiều axit vì có thể gây kích ứng dạ dày.
Có thể bạn quan tâm: Sữa Tươi Horizon Organic Dạng Bột Cho Bé Trên 1 Tuổi: Review Chi Tiết Và Hướng Dẫn Sử Dụng
2. Uống đủ nước
Mất nước là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến miệng khô, nhạt và mất vị giác. Mẹ bầu cần uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày, có thể chia nhỏ thành nhiều lần uống. Ngoài nước lọc, mẹ bầu có thể uống:
- Nước ép trái cây pha loãng
- Nước dừa
- Nước canh xương hầm
- Trà gừng, trà bạc hà (không đường)
3. Vệ sinh răng miệng đúng cách
a. Chải răng và lưỡi đều đặn
Mẹ bầu nên chải răng ít nhất 2 lần mỗi ngày, đặc biệt là sau mỗi bữa ăn và trước khi đi ngủ. Ngoài ra, cần chải nhẹ lưỡi để loại bỏ các mảnh vụn thức ăn và vi khuẩn, giúp khứu giác và vị giác hoạt động tốt hơn.
b. Súc miệng bằng nước muối sinh lý hoặc baking soda
Sau mỗi lần nôn ói, mẹ bầu nên súc miệng bằng nước muối sinh lý (0,9%) hoặc nước ấm pha một thìa nhỏ baking soda. Việc này giúp trung hòa axit, làm sạch khoang miệng và giảm cảm giác đắng, nhạt.
c. Khám nha khoa định kỳ
Mẹ bầu nên đi khám nha khoa định kỳ trong thai kỳ để phát hiện và điều trị kịp thời các vấn đề về răng miệng như viêm lợi, sâu răng, viêm nướu. Các bác sĩ nha khoa có thể tư vấn loại kem đánh răng và nước súc miệng phù hợp với mẹ bầu.
4. Điều chỉnh thuốc bổ
Nếu mẹ bầu nghi ngờ rằng việc nhạt miệng là do tác dụng phụ của viên sắt hoặc các loại thuốc bổ khác, hãy trao đổi với bác sĩ sản khoa để được tư vấn:
- Thay đổi loại thuốc có hàm lượng sắt thấp hơn hoặc dạng sắt hữu cơ dễ hấp thu hơn
- Uống sắt cùng với vitamin C (như nước cam, ổi) để tăng hấp thu sắt, giảm lượng sắt dư thừa gây đắng miệng
- Uống sắt sau bữa ăn 1-2 giờ thay vì uống lúc đói để giảm kích ứng dạ dày
5. Bổ sung vi chất theo chỉ định
Nếu mẹ bầu bị thiếu hụt kẽm, vitamin B12 hoặc các vi chất khác, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung theo liều lượng phù hợp. Việc bổ sung đúng cách, đúng liều lượng sẽ giúp cải thiện chức năng vị giác nhanh chóng.
6. Quản lý buồn nôn và nôn ói
a. Sử dụng gừng
Gừng là một trong những biện pháp tự nhiên hiệu quả nhất để giảm buồn nôn và nôn ói trong thai kỳ. Mẹ bầu có thể uống trà gừng, ăn kẹo gừng, hoặc bổ sung viên chiết xuất gừng theo chỉ định của bác sĩ.
b. Bổ sung vitamin B6
Vitamin B6 (pyridoxine) có thể giúp giảm các triệu chứng ốm nghén, từ đó cải thiện cảm giác vị giác. Mẹ bầu có thể bổ sung vitamin B6 thông qua thực phẩm (như chuối, thịt gà, cá hồi) hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
c. Tránh các yếu tố kích thích
Mẹ bầu nên tránh các mùi mạnh, khói thuốc, hoặc các loại thực phẩm có mùi nồng (như hành, tỏi, mắm tôm). Việc tránh xa các yếu tố kích thích có thể giúp giảm buồn nôn và cải thiện cảm giác vị giác.
Có thể bạn quan tâm: So Sánh Sữa Chua Probi Và Yakult: Loại Nào Tốt Hơn?
7. Tạo thói quen sinh hoạt lành mạnh
a. Ngủ đủ giấc
Thiếu ngủ có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng ốm nghén và rối loạn vị giác. Mẹ bầu nên ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm, tạo thói quen đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày.
b. Giảm stress
Căng thẳng, lo lắng có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa và cảm giác vị giác. Mẹ bầu có thể thử các biện pháp thư giãn như yoga nhẹ, thiền, nghe nhạc, hoặc đi dạo nhẹ nhàng.
c. Tập thể dục nhẹ nhàng
Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, hoặc yoga cho bà bầu có thể giúp cải thiện lưu thông máu, tăng cường tiêu hóa và giảm các triệu chứng ốm nghén.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Mẹ bầu nên đi khám bác sĩ nếu gặp phải một trong các trường hợp sau:
- Nhạt miệng kéo dài trên 2 tuần mà không cải thiện dù đã áp dụng các biện pháp tại nhà
- Đi kèm với các triệu chứng khác như mệt mỏi, sụt cân, tiểu đường, hoặc các dấu hiệu bất thường khác
- Ăn uống kém dẫn đến sụt cân hoặc thiếu hụt dinh dưỡng rõ rệt
- Nôn ói nhiều lần trong ngày, không thể giữ được thức ăn
- Có dấu hiệu mất nước (khô môi, da khô, tiểu ít, chóng mặt)
Bác sĩ có thể tiến hành các xét nghiệm để kiểm tra nồng độ hormone, kiểm tra các bệnh lý tiềm ẩn, hoặc đánh giá tình trạng dinh dưỡng của mẹ bầu để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
Lưu ý quan trọng
- Không tự ý dùng thuốc: Mẹ bầu không nên tự ý dùng bất kỳ loại thuốc nào để cải thiện vị giác mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.
- Không nhịn ăn: Dù cảm thấy nhạt miệng, mẹ bầu vẫn cần đảm bảo ăn uống đầy đủ để cung cấp dưỡng chất cho thai nhi.
- Theo dõi cân nặng: Mẹ bầu nên theo dõi cân nặng định kỳ để đảm bảo tăng cân phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ.
- Tư vấn dinh dưỡng: Nếu mẹ bầu gặp khó khăn trong việc xây dựng thực đơn phù hợp, có thể tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng.
Kết luận
Làm sao hết nhạt miệng khi mang thai là câu hỏi của rất nhiều mẹ bầu, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Tuy đây là hiện tượng phổ biến và thường không nguy hiểm, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống, uống đủ nước, vệ sinh răng miệng đúng cách, quản lý buồn nôn, và bổ sung vi chất cần thiết, mẹ bầu có thể cải thiện đáng kể cảm giác vị giác. Nếu các biện pháp tại nhà không hiệu quả, mẹ bầu nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Để có thêm thông tin hữu ích về chăm sóc sức khỏe trong thai kỳ và các chủ đề về sức khỏe khác, mời bạn tham khảo thêm các bài viết chuyên sâu tại vihema.com.
Có thể bạn quan tâm: Cách Lấy Gỉ Mũi Khô Cho Trẻ Sơ Sinh An Toàn Và Hiệu Quả
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Vihema
