Lưỡi của trẻ sơ sinh thế nào là bình thường? Câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng lại khiến không ít cha mẹ lo lắng, đặc biệt khi con đến tuổi tập nói mà vẫn chưa phát âm rõ ràng hoặc gặp khó khăn khi bú mẹ. Nhiều bậc phụ huynh nghi ngờ con mình có thể bị dính thắng lưỡi, một dị tật bẩm sinh ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của bé. Việc phân biệt rõ ràng giữa hình ảnh lưỡi bình thường của trẻ sơ sinh và dấu hiệu bất thường là điều cần thiết để có hướng xử lý kịp thời, giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và tự nhiên.
Có thể bạn quan tâm: Nước Tẩy Trang La Roche Posay Cho Da Dầu Mụn: Đánh Giá Chi Tiết 2025
Đặc điểm nhận biết lưỡi bình thường của trẻ sơ sinh
Lưỡi bình thường là một trong những yếu tố quan trọng giúp trẻ bú mẹ hiệu quả và sau này phát triển khả năng ngôn ngữ. Dưới đây là những đặc điểm điển hình của lưỡi khỏe mạnh ở trẻ sơ sinh:
- Khả năng di chuyển linh hoạt: Trẻ có thể di chuyển lưỡi sang hai bên một cách thoải mái.
- Khả năng nâng cao: Trẻ có thể nâng lưỡi lên chạm vào vòm miệng trên.
- Khả năng đưa ra ngoài: Khi mở miệng rộng, trẻ có thể đưa đầu lưỡi ra khỏi hàm dưới khoảng 1 – 2mm.
- Hình dạng khi khóc: Khi khóc, đầu lưỡi của trẻ thường có hình dạng tròn hoặc hơi nhọn, không bị kéo xuống dưới tạo thành hình trái tim.
- Thắng lưỡi bình thường: Dải mô nối từ đáy lưỡi đến sàn miệng (thắng lưỡi) có độ dài phù hợp, không quá ngắn hay quá dày, không cản trở chuyển động của lưỡi.
Nếu trẻ có đầy đủ các đặc điểm trên, cha mẹ có thể yên tâm rằng lưỡi của con đang phát triển bình thường.
Dấu hiệu trẻ sơ sinh dính thắng lưỡi
Có thể bạn quan tâm: Bảng Chiều Cao Chuẩn Của Bé: Cập Nhật Mới Nhất Theo Who
Dính thắng lưỡi là một dị tật bẩm sinh xảy ra khi dải mô nối giữa lưỡi và sàn miệng (thắng lưỡi) ngắn, dày hoặc dính quá chặt vào đầu lưỡi. Điều này hạn chế đáng kể khả năng di chuyển của lưỡi, gây ra nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
Các biểu hiện rõ ràng
- Hạn chế chuyển động: Trẻ không thể đưa đầu lưỡi ra khỏi hàm dưới hoặc chạm vào vòm miệng trên.
- Hình dạng bất thường: Khi khóc hoặc mở miệng rộng, đầu lưỡi có hình trái tim do phần giữa bị kéo xuống dưới, trong khi hai bên vẫn có thể cử động.
- Hình dạng đầu lưỡi: Đầu lưỡi phẳng, có hình vuông hoặc hình chữ V ngược thay vì hình tròn hoặc nhọn như bình thường.
- Khó khăn khi bú: Trẻ sơ sinh dính thắng lưỡi thường gặp khó khăn khi ngậm ti mẹ, dẫn đến bú yếu, hay bỏ bú, quấy khóc, tăng cân kém và mẹ có thể bị đau núm vú, tắc tia sữa.
- Khó khăn khi phát âm: Khi lớn lên, trẻ có thể gặp khó khăn trong việc phát âm các âm thanh cần sự di chuyển linh hoạt của lưỡi như “t”, “d”, “n”, “l”, “r”, “s”, “z”.
Các mức độ dính thắng lưỡi
Dựa vào độ dài và mức độ ảnh hưởng của thắng lưỡi, các chuyên gia chia dính thắng lưỡi thành 4 mức độ:
- Mức độ 1 (Nhẹ): Thắng lưỡi dài từ 12 – 16mm, chỉ gây hạn chế nhẹ trong chuyển động lưỡi.
- Mức độ 2 (Trung bình): Thắng lưỡi dài từ 8 – 11mm, gây hạn chế rõ rệt hơn.
- Mức độ 3 (Nặng): Thắng lưỡi dài từ 3 – 7mm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng bú và phát âm.
- Mức độ 4 (Rất nặng): Thắng lưỡi dài dưới 3mm hoặc dính hoàn toàn vào sàn miệng, gần như không có khả năng di chuyển lưỡi.
Khi nào cần can thiệp phẫu thuật cho trẻ sơ sinh dính thắng lưỡi?
Có thể bạn quan tâm: Top 7 Sữa Phát Triển Trí Não Cho Bé Bán Chạy Nhất 2025: Hướng Dẫn Chọn Mua
Quyết định có nên phẫu thuật cắt thắng lưỡi hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là mức độ ảnh hưởng của dị tật đến cuộc sống hàng ngày của trẻ.
Chỉ định phẫu thuật
- Trẻ sơ sinh: Nếu trẻ gặp khó khăn nghiêm trọng khi bú mẹ, dẫn đến tăng cân kém, mẹ bị đau núm vú kéo dài hoặc tắc tia sữa dù đã được hỗ trợ kỹ thuật cho con bú, bác sĩ có thể chỉ định cắt thắng lưỡi.
- Trẻ lớn: Nếu trẻ gặp khó khăn trong việc phát âm, nói ngọng kéo dài dù đã được hướng dẫn phát âm và không có nguyên nhân nào khác (như vấn đề về tai, mũi, họng hay trí tuệ), bác sĩ sẽ cân nhắc phẫu thuật.
Quy trình phẫu thuật
- Ở trẻ sơ sinh: Thủ thuật thường đơn giản, nhanh chóng. Bác sĩ sẽ gây tê tại chỗ (bôi hoặc tiêm) và dùng dao điện hoặc kéo vô trùng để cắt ngắn thắng lưỡi. Thủ thuật này ít gây chảy máu, trẻ có thể bú mẹ ngay sau đó.
- Ở trẻ lớn: Thủ thuật có thể cần gây tê tại chỗ hoặc gây mê nhẹ tùy vào độ tuổi và mức độ hợp tác của trẻ. Sau khi cắt, bác sĩ có thể cần khâu lại vết thương bằng chỉ tự tiêu.
Chăm sóc sau phẫu thuật
- Vệ sinh: Giữ sạch vùng miệng, súc miệng bằng nước muối loãng (đối với trẻ lớn).
- Chế độ ăn: Cho trẻ ăn thức ăn mềm, nguội trong vài ngày đầu.
- Theo dõi: Quan sát vết thương để phát hiện dấu hiệu nhiễm trùng (sưng, đỏ, chảy mủ, sốt).
- Tập luyện: Với trẻ lớn, cần tập luyện phát âm lại sau phẫu thuật để hình thành thói quen mới cho lưỡi.
Tại sao cần nhận biết sớm hình ảnh lưỡi bình thường của trẻ sơ sinh?
Có thể bạn quan tâm: Những Khu Vui Chơi Ở Sài Gòn: Top 18 Địa Điểm Giải Trí Cuối Tuần Hấp Dẫn Nhất
Việc nhận biết sớm hình ảnh lưỡi bình thường của trẻ sơ sinh không chỉ giúp cha mẹ yên tâm về sự phát triển của con mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc:
- Phát hiện sớm dị tật: Giúp phát hiện dính thắng lưỡi ngay từ những ngày đầu đời.
- Can thiệp kịp thời: Việc điều trị sớm (cắt thắng lưỡi) khi trẻ còn nhỏ thường đơn giản, ít đau đớn và hiệu quả cao hơn.
- Hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ: Trẻ bú mẹ tốt hơn, mẹ ít bị đau và tắc tia sữa hơn.
- Phát triển ngôn ngữ: Trẻ có cơ hội phát triển khả năng phát âm rõ ràng, chuẩn xác khi lớn lên.
- Tâm lý: Giảm lo lắng, căng thẳng cho cả cha mẹ và trẻ.
Lời khuyên dành cho cha mẹ
- Quan sát thường xuyên: Dành thời gian quan sát lưỡi của con, đặc biệt khi con khóc, cười hoặc ngáp.
- Theo dõi quá trình bú: Nếu con bú yếu, hay bỏ bú, mẹ bị đau núm vú kéo dài, hãy nghĩ đến khả năng dính thắng lưỡi.
- Tham khảo ý kiến chuyên gia: Khi nghi ngờ con bị dính thắng lưỡi, hãy đưa con đến gặp bác sĩ chuyên khoa Răng Hàm Mặt hoặc bác sĩ Nhi khoa để được khám và tư vấn.
- Không tự ý can thiệp: Tuyệt đối không tự ý cắt thắng lưỡi cho trẻ tại nhà vì có thể gây chảy máu, nhiễm trùng và để lại sẹo xấu.
Tổng kết
Hình ảnh lưỡi bình thường của trẻ sơ sinh là một chủ đề quan trọng mà bất kỳ cha mẹ nào cũng nên tìm hiểu. Việc nhận biết rõ các đặc điểm bình thường và bất thường giúp cha mẹ chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe răng miệng và phát triển toàn diện cho con. Nếu phát hiện trẻ có dấu hiệu dính thắng lưỡi, đừng ngần ngại tìm đến sự giúp đỡ của các chuyên gia y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời, giúp trẻ có một khởi đầu khỏe mạnh và tự tin.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Vihema
