Giật mình khi ngủ là một hiện tượng phổ biến mà hầu như ai cũng từng trải qua. Dù không phải là bệnh lý nguy hiểm, nhưng nếu xảy ra thường xuyên, nó có thể khiến bạn mệt mỏi, lo lắng và làm giảm chất lượng cuộc sống. May mắn thay, với những hiểu biết đúng đắn về nguyên nhân và một vài mẹo chữa giật mình khi ngủ đơn giản, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát được tình trạng này. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về hiện tượng này và cách khắc phục hiệu quả.
Có thể bạn quan tâm: Gợi Ý Quà Tặng Thầy Giáo 20/11 Ý Nghĩa Và Sang Trọng
Nguyên nhân nào khiến bạn giật mình khi ngủ?
Hiện tượng giật mình khi ngủ, hay còn gọi là “hypnic jerk”, là một phản xạ tự nhiên xảy ra ở giai đoạn chuyển tiếp giữa thức và ngủ. Mặc dù chưa có nghiên cứu nào khẳng định chắc chắn 100% nguyên nhân, nhưng các chuyên gia đã chỉ ra một loạt các yếu tố phổ biến có thể gây ra hoặc làm tăng tần suất hiện tượng này.
1. Tư thế ngủ không phù hợp
Tại sao tư thế ngủ lại quan trọng?
Khi chìm vào giấc ngủ, cơ thể bước vào trạng thái nghỉ ngơi sâu. Tuy nhiên, nếu bạn nằm sai tư thế, não bộ có thể nhận diện điều này như một “mối nguy hiểm” tiềm tàng, đặc biệt là khi các cơ bắp bị căng cứng hoặc máu lưu thông kém.
Tư thế nào dễ gây giật mình?
- Nằm sấp: Tư thế này khiến cột sống bị cong bất tự nhiên, gây áp lực lên cổ và lưng. Đồng thời, nó cũng ảnh hưởng đến quá trình hô hấp, khiến não nhận được ít oxy hơn, dễ dẫn đến phản xạ giật mình.
- Nằm nghiêng co quắp: Khi bạn co người quá mức, các cơ và dây chằng bị kéo căng, dễ dẫn đến tình trạng tê mỏi và chuột rút nhẹ, kích thích phản xạ tự vệ của cơ thể.
Lời khuyên:
- Ưu tiên tư thế nằm ngửa hoặc nằm nghiêng thoải mái, giữ cho cột sống ở vị trí trung lập.
- Sử dụng gối phù hợp để nâng đỡ cổ và đầu, giúp đường thở thông thoáng.
2. Căng thẳng và lo lắng
Có thể bạn quan tâm: Dụng Cụ Hút Mũi Cho Trẻ Em: Hướng Dẫn Sử Dụng, Lựa Chọn Và Mẹo Chăm Sóc Mũi Tại Nhà
Căng thẳng ảnh hưởng đến giấc ngủ như thế nào?
Khi bạn đang trong trạng thái tâm lý bất ổn, lo lắng hoặc căng thẳng kéo dài, nồng độ hormone cortisol (hormone stress) trong cơ thể sẽ tăng cao. Điều này khiến hệ thần kinh trung ương hoạt động quá mức, ngay cả khi bạn đã lên giường.
Hiện tượng “quá tải tâm trí”:
- Trước khi ngủ, nếu não bộ đang xử lý quá nhiều thông tin hoặc cảm xúc tiêu cực (ví dụ: lo lắng về công việc, gia đình, hoặc những sự kiện gây sốc), nó có thể “quay lại” những hình ảnh hoặc cảm xúc đó trong giấc ngủ.
- Điều này khiến cơ thể phản ứng bằng cách co giật đột ngột, giống như một cơ chế tự vệ tự nhiên.
Lời khuyên:
- Dành 15-30 phút trước khi ngủ để thư giãn. Bạn có thể đọc sách, nghe nhạc nhẹ, hoặc thực hành các bài tập thở sâu.
- Tránh suy nghĩ về những vấn đề phức tạp hoặc xem các chương trình gây căng thẳng trước giờ đi ngủ.
3. Sử dụng chất kích thích
Cà phê và rượu bia có ảnh hưởng gì?
Đồ uống có chứa caffeine (cà phê, trà đặc, nước tăng lực) hoặc chất cồn (rượu, bia) là những “kẻ thù” của giấc ngủ ngon.
Có thể bạn quan tâm: Dung Dịch Vệ Sinh Phụ Nữ Femfresh Có Tốt Không? Review Chi Tiết Từ Chuyên Gia
Caffeine:
- Là một chất kích thích hệ thần kinh trung ương, caffeine có thể làm chậm quá trình đi vào giấc ngủ và làm giảm thời gian ngủ sâu.
- Nghiên cứu cho thấy, ngay cả khi bạn ngừng uống cà phê từ 6 giờ chiều, tác động của nó vẫn có thể kéo dài và gây ra hiện tượng giật mình khi ngủ.
Rượu bia:
- Mặc dù rượu có thể khiến bạn buồn ngủ nhanh chóng, nhưng nó lại làm gián đoạn chu kỳ ngủ tự nhiên, đặc biệt là giai đoạn ngủ sâu và giấc ngủ mơ (REM).
- Khi cơ thể bắt đầu chuyển sang các giai đoạn ngủ sâu hơn, tác dụng của rượu giảm đi, dễ gây ra hiện tượng tỉnh giấc đột ngột hoặc giật mình.
Lời khuyên:
- Hạn chế uống cà phê sau 2 giờ chiều.
- Tránh uống rượu bia ít nhất 3-4 giờ trước khi đi ngủ.
4. Môi trường ngủ không lý tưởng
Một giấc ngủ ngon bắt đầu từ môi trường ngủ.
- Ánh sáng: Ánh sáng quá mạnh, đặc biệt là ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính, có thể kìm hãm sự sản xuất melatonin (hormone ngủ).
- Âm thanh: Tiếng ồn bất ngờ hoặc liên tục (tiếng xe cộ, tiếng nói chuyện…) có thể khiến bạn dễ bị giật mình.
- Nhiệt độ: Phòng ngủ quá nóng hoặc quá lạnh đều có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ.
- Chất lượng nệm: Một chiếc nệm quá cứng, quá mềm hoặc đã cũ có thể khiến bạn khó chịu, đau lưng, đau cổ, dẫn đến việc trở mình liên tục và giật mình.
Mẹo chữa giật mình khi ngủ hiệu quả
1. Tạo thói quen ngủ đều đặn
Tại sao thói quen ngủ quan trọng?
Hệ sinh học của con người hoạt động theo một chu kỳ 24 giờ, gọi là nhịp sinh học (circadian rhythm). Việc duy trì một lịch trình ngủ-thức đều đặn sẽ giúp cơ thể “biết” khi nào cần nghỉ ngơi và khi nào cần hoạt động.
Cách thực hiện:
- Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, kể cả cuối tuần.
- Dành 7-8 giờ cho giấc ngủ mỗi đêm.
2. Chuẩn bị “giường ngủ” lý tưởng
Chọn nệm phù hợp:
- Một chiếc nệm tốt nên có độ đàn hồi vừa phải, hỗ trợ cột sống tốt, giúp phân bố đều trọng lượng cơ thể.
- Tránh chọn nệm quá cứng (gây đau lưng) hoặc quá mềm (gây cong vẹo cột sống).
- Nên thay nệm sau 7-10 năm sử dụng để đảm bảo chất lượng.
Tối ưu hóa không gian ngủ:
- Giữ phòng ngủ sạch sẽ, thoáng mát, nhiệt độ lý tưởng từ 18-22 độ C.
- Sử dụng rèm che sáng nếu cần.
- Tắt hoặc để điện thoại ở chế độ im lặng, tránh ánh sáng xanh.
3. Thư giãn trước khi ngủ
Kỹ thuật thư giãn đơn giản:
- Thở 4-7-8: Hít vào bằng mũi trong 4 giây, nín thở 7 giây, thở ra bằng miệng trong 8 giây. Lặp lại 4-5 lần.
- Thiền hoặc chánh niệm: Dành 5-10 phút để tập trung vào hơi thở, quan sát suy nghĩ mà không phán xét.
- Tắm nước ấm: Tắm nước ấm khoảng 30 phút trước khi ngủ giúp cơ thể thư giãn, tăng nhiệt độ cơ thể rồi giảm dần, tạo điều kiện cho giấc ngủ.
4. Chế độ ăn uống lành mạnh
Thực phẩm hỗ trợ giấc ngủ:
- Sữa ấm: Chứa tryptophan, một axit amin giúp sản xuất melatonin.
- Chuối: Giàu magie và kali, giúp cơ bắp thư giãn.
- Hạt óc chó: Cũng chứa melatonin tự nhiên.
- Trà thảo mộc: Trà hoa cúc, trà gừng, trà bạc hà có tác dụng làm dịu thần kinh.
Tránh ăn quá no hoặc quá đói trước khi ngủ.
5. Hạn chế thiết bị điện tử
Có thể bạn quan tâm: Uống Thuốc Tiêu Sữa Có Nên Vắt Sữa Không? Hướng Dẫn Cai Sữa An Toàn
Tác hại của ánh sáng xanh:
Ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính bảng, TV có thể kìm hãm sự sản xuất melatonin, khiến bạn khó buồn ngủ và giấc ngủ không sâu.
Lời khuyên:
- Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 1 giờ trước khi ngủ.
- Nếu cần sử dụng, hãy bật chế độ “bảo vệ mắt” hoặc dùng kính lọc ánh sáng xanh.
6. Tập thể dục đều đặn
Lợi ích của vận động:
Tập thể dục giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, cần lưu ý thời gian tập luyện.
Lưu ý:
- Ưu tiên tập vào buổi sáng hoặc chiều tối.
- Tránh tập thể dục cường độ cao trong vòng 2-3 giờ trước khi đi ngủ, vì nó có thể làm tăng nhịp tim và làm bạn tỉnh táo hơn.
Khi nào cần tìm đến bác sĩ?
Mặc dù giật mình khi ngủ là hiện tượng bình thường, nhưng nếu bạn gặp phải một trong các dấu hiệu sau, hãy cân nhắc tham khảo ý kiến bác sĩ:
- Giật mình xảy ra nhiều lần mỗi đêm, kéo dài trong thời gian dài.
- Kèm theo các triệu chứng khác như: khó thở, tim đập nhanh, lo âu kéo dài, mất ngủ mãn tính.
- Ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống, làm giảm hiệu suất làm việc, học tập.
Kết luận
Giật mình khi ngủ không phải là điều đáng sợ, nhưng nếu để nó ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn, thì đã đến lúc bạn cần thay đổi. Bằng cách hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng những mẹo chữa giật mình khi ngủ trên đây, bạn hoàn toàn có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ, từ đó nâng cao sức khỏe và tinh thần.
Hãy nhớ rằng, một giấc ngủ ngon là nền tảng cho một cuộc sống khỏe mạnh và hạnh phúc. Nếu bạn đang tìm kiếm một chiếc nệm phù hợp để hỗ trợ giấc ngủ tốt hơn, hãy tham khảo các sản phẩm chất lượng tại vihema.com để có được trải nghiệm ngủ tuyệt vời nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 3, 2026 by Đội Ngũ Vihema
