Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, thường xuyên giật mình giữa đêm, quấy khóc khiến cha mẹ lo lắng và mệt mỏi. Hiện tượng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của bé mà còn làm đảo lộn sinh hoạt của cả gia đình. Hiểu được nỗi lo này, vihema.com xin chia sẻ hàng loạt mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc đơn giản, an toàn và đã được kiểm chứng qua nhiều thế hệ. Những giải pháp này tận dụng các nguyên liệu tự nhiên, dễ tìm, dễ thực hiện ngay tại nhà, giúp bé có một giấc ngủ ngon, sâu và ít giật mình hơn.
Nguyên Nhân Khiến Trẻ Thường Giật Mình Khi Ngủ
Để tìm ra cách khắc phục hiệu quả, trước tiên cần hiểu rõ lý do tại sao trẻ lại dễ bị giật mình trong lúc ngủ. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến nhất:
- Giấc ngủ sinh lý: Giấc ngủ của trẻ sơ sinh được chia thành hai giai đoạn chính: REM (giấc ngủ mơ) và non-REM (giấc ngủ sâu). Trẻ dễ bị giật mình nhất khi đang ở giai đoạn chuyển tiếp hoặc giai đoạn REM, khi hệ thần kinh còn đang hoạt động mạnh và rất nhạy cảm với các kích thích từ môi trường xung quanh.
- Hệ thần kinh chưa hoàn thiện: Trong những tháng đầu đời, hệ thần kinh trung ương của bé vẫn đang trong quá trình phát triển. Điều này khiến các phản xạ tự vệ còn rất mạnh, dẫn đến hiện tượng giật mình, giật tay chân khi có âm thanh lớn hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột.
- Kích thích từ môi trường: Tiếng ồn, ánh sáng quá mạnh, hoặc cảm giác lạnh đột ngột là những tác nhân phổ biến khiến trẻ giật mình. Trẻ sơ sinh có thính giác và thị giác rất nhạy cảm, bất kỳ sự thay đổi nào cũng có thể khiến bé thức giấc.
- Thói quen sinh hoạt không hợp lý: Cho bé ngủ quá nhiều vào ban ngày, ăn no hay uống sữa quá sát giờ đi ngủ, hoặc không có một “lịch trình ngủ” ổn định cũng khiến chu kỳ ngủ của bé bị đảo lộn.
- Thiếu hụt vi chất: Thiếu các khoáng chất như canxi, magie, kẽm có thể khiến hệ thần kinh của bé bị kích thích quá mức, dẫn đến tình trạng dễ giật mình, ngủ không sâu.
- Nguyên nhân do bệnh lý: Một số bệnh lý như viêm phế quản, viêm phổi, trào ngược dạ dày thực quản, hoặc các vấn đề về tai mũi họng cũng có thể khiến bé khó chịu, quấy khóc và giật mình khi ngủ.
9+ Mẹo Dân Gian Giúp Trẻ Ngủ Sâu Giấc, Không Quấy Khóc
1. Ngâm Chân Với Nước Gừng ấm
Gừng tươi là một trong những vị thuốc quý trong dân gian, có tính ấm, giúp lưu thông máu và làm dịu hệ thần kinh. Việc ngâm chân cho bé bằng nước gừng là một mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc được nhiều bà mẹ tin dùng.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Vẽ Tranh Gia Đình Đẹp Nhất: 25+ Mẫu Đơn Giản, Ý Nghĩa
Cách thực hiện:
- Chuẩn bị một củ gừng tươi, rửa sạch, đập dập hoặc thái lát mỏng.
- Đun sôi khoảng 1-2 lít nước, cho gừng vào đun thêm 5-10 phút để tinh dầu gừng tiết ra.
- Đổ nước ra chậu, để nguội bớt đến khi nước còn ấm (khoảng 38-40 độ C).
- Cho bé ngâm chân trong khoảng 10-15 phút, kết hợp massage nhẹ nhàng bàn chân cho bé.
- Thực hiện khoảng 30 phút trước khi bé đi ngủ.
Lưu ý: Không nên ngâm nước quá nóng hoặc quá lâu, tránh làm bỏng da bé. Nên dùng nước ấm vừa phải để đạt hiệu quả thư giãn tốt nhất.
2. Ru Con Bằng Giai Điệu Nhẹ Nhàng
Âm nhạc có sức mạnh kỳ diệu trong việc xoa dịu tinh thần và giúp trẻ thư giãn. Những bản nhạc ru, tiếng hát ru nhẹ nhàng, hoặc các bản nhạc cổ điển có tiết tấu chậm rãi, du dương có thể giúp bé nhanh chóng chìm vào giấc ngủ.
Cách thực hiện:
Có thể bạn quan tâm: Lịch Ăn Dặm Cho Bé 5-6 Tháng Tuổi: Hướng Dẫn Chi Tiết & Khoa Học
- Trước khi đi ngủ, hãy tắt bớt đèn, tạo không gian yên tĩnh.
- Hát ru cho bé nghe hoặc mở những bản nhạc ru quen thuộc với âm lượng vừa phải.
- Có thể kết hợp vỗ về, xoa lưng nhẹ nhàng để tăng hiệu quả.
Âm nhạc có tác dụng như một “liều thuốc an thần” tự nhiên, giúp bé cảm thấy an toàn và dễ dàng đi vào giấc ngủ.
3. Treo Tỏi Ở Đầu Giường
Tỏi không chỉ là một loại gia vị quen thuộc mà còn được biết đến với nhiều công dụng trong dân gian, trong đó có việc giúp xua đuổi tà khí và tạo cảm giác an tâm cho trẻ. Nhiều bà mẹ tin rằng treo một vài tép tỏi hoặc một chùm tỏi nhỏ ở đầu giường có thể giúp bé ngủ ngon hơn, ít quấy khóc hơn.
Cách thực hiện:
- Lấy 2-3 tép tỏi, rửa sạch, để ráo nước.
- Dùng dây buộc lại hoặc cho vào một chiếc túi vải nhỏ, treo ở đầu giường hoặc cạnh nôi của bé.
- Thay tỏi mới mỗi 1-2 tuần để duy trì hiệu quả.
Lưu ý: Nếu bé có dấu hiệu dị ứng với mùi tỏi hoặc da bé nhạy cảm, nên cân nhắc không sử dụng cách này.
4. Lau Người Bằng Nước Ấm Trước Khi Ngủ
Một cơ thể sạch sẽ, mát mẻ và thoải mái là điều kiện lý tưởng để bé có một giấc ngủ ngon. Việc lau người cho bé bằng nước ấm vào buổi tối không chỉ giúp làm sạch da mà còn giúp thư giãn cơ bắp, làm dịu hệ thần kinh.
Cách thực hiện:
- Dùng khăn mềm thấm nước ấm (khoảng 37-38 độ C), vắt khô.
- Lau nhẹ nhàng toàn thân cho bé, đặc biệt là các vùng như cổ, nách, bẹn.
- Mặc cho bé bộ đồ ngủ rộng rãi, thoáng mát, chất liệu cotton.
- Tạo không gian ngủ yên tĩnh, tối vừa phải.
5. Dùng Vỏ Cam, Quýt, Chanh
Vỏ cam, quýt, chanh chứa tinh dầu tự nhiên có mùi thơm dịu nhẹ, có tác dụng an thần, giúp thư giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đây là một mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc đơn giản, dễ làm và mang lại hiệu quả tích cực cho nhiều bé.
Có thể bạn quan tâm: Bệnh Viện Nhi Trung Ương Hà Nội – Thông Tin Chi Tiết Và Hướng Dẫn Khám Chữa Bệnh
Cách thực hiện:
- Dùng vỏ cam, quýt, chanh đã phơi khô hoặc còn tươi.
- Cho vào túi vải nhỏ hoặc đặt vào các góc phòng ngủ.
- Mùi thơm tự nhiên từ vỏ cam quýt sẽ lan tỏa trong phòng, giúp bé thư giãn.
Lưu ý: Không nên dùng quá nhiều hoặc để quá gần mặt bé vì mùi quá nồng có thể khiến bé khó chịu, đặc biệt là những bé có cơ địa dị ứng.
6. Xông Phòng Với Bồ Kết Hoặc Tinh Dầu Bưởi
Xông phòng bằng các loại thảo dược tự nhiên như bồ kết, tinh dầu bưởi, tinh dầu tràm, tinh dầu sả chanh… là một phương pháp phổ biến trong dân gian để tạo không gian ngủ trong lành, sạch khuẩn và thư giãn.
Cách thực hiện:
- Dùng 2-3 quả bồ kết đã nướng thơm, cho vào nước đun sôi, để nguội bớt rồi dùng nước này lau sàn hoặc xông phòng.
- Hoặc nhỏ vài giọt tinh dầu bưởi, tràm, sả chanh vào máy khuếch tán tinh dầu hoặc bát nước ấm, đặt trong phòng ngủ của bé.
- Tinh dầu sẽ khuếch tán vào không khí, tạo mùi thơm dễ chịu, giúp bé dễ ngủ và ngủ sâu hơn.
Lưu ý: Chỉ dùng lượng tinh dầu rất nhỏ, tránh để tinh dầu tiếp xúc trực tiếp với da bé. Nên chọn tinh dầu nguyên chất, có nguồn gốc rõ ràng.
7. Làm Gối Thảo Dược (Gối Đinh Lăng)
Gối thảo dược, đặc biệt là gối đinh lăng, là một trong những mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc được ưa chuộng hiện nay. Đinh lăng có mùi thơm dịu nhẹ, có tác dụng an thần, giúp thư giãn thần kinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Cách thực hiện:
- Mua đinh lăng khô (lá, thân) đã được sơ chế sạch.
- Cho vào túi vải nhỏ hoặc may thành gối nhỏ, có thể kết hợp với các thảo dược khác như sả, vỏ bưởi, hoa nhài…
- Cho vào gối của bé, thay mới định kỳ 1-2 tháng một lần.
Lưu ý: Gối thảo dược nên có độ cao vừa phải, không quá cứng hoặc quá mềm. Nên giặt vỏ gối thường xuyên để đảm bảo vệ sinh.
Có thể bạn quan tâm: Kem Dưỡng Ẩm Cho Da Khô: Top 10 Sản Phẩm Tốt Nhất & Cách Chọn Hiệu Quả
8. Tắt Đèn Khi Bé Chuẩn Bị Đi Ngủ
Ánh sáng nhân tạo, đặc biệt là ánh sáng xanh từ các thiết bị điện tử, có thể ức chế sản xuất melatonin – hormone điều hòa giấc ngủ. Việc để đèn sáng khi bé ngủ có thể khiến bé khó ngủ sâu và dễ bị giật mình.
Cách thực hiện:
- Trước khi cho bé ngủ, hãy tắt bớt đèn trong phòng, chỉ để lại một ánh sáng mờ (nếu cần).
- Hạn chế sử dụng điện thoại, tivi trong phòng ngủ của bé.
- Tạo thói quen “tắt đèn” như một tín hiệu cho bé biết đã đến giờ ngủ.
9. Dùng Cành Dâu Tằm
Theo quan niệm dân gian, cành dâu tằm có khả năng xua đuổi tà khí, mang lại sự bình an và may mắn. Nhiều bà mẹ tin rằng để một cành dâu tằm trong phòng ngủ của bé sẽ giúp bé ngủ ngon, ít giật mình và không quấy khóc.
Cách thực hiện:
- Chọn một cành dâu tằm nhỏ, sạch, để vào một góc phòng ngủ hoặc treo ở đầu giường.
- Thay cành mới định kỳ để duy trì hiệu quả.
10. Massage Bằng Dầu Dừa hoặc Dầu Tràm
Massage nhẹ nhàng cho bé bằng dầu dừa hoặc dầu tràm là một phương pháp tuyệt vời để giúp bé thư giãn, làm ấm cơ thể và dễ dàng chìm vào giấc ngủ.
Cách thực hiện:
- Làm ấm một ít dầu dừa hoặc dầu tràm bằng cách xoa hai tay vào nhau.
- Massage nhẹ nhàng cho bé, tập trung vào lòng bàn chân, bàn tay, lưng và ngực.
- Massage giúp tăng cường lưu thông máu, làm dịu hệ thần kinh và tạo cảm giác ấm áp, dễ chịu.
Những Lưu Ý Quan Trọng Để Tránh Ảnh Hưởng Đến Giấc Ngủ Của Trẻ
Bên cạnh việc áp dụng các mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc, cha mẹ cũng cần lưu ý một số điểm quan trọng sau để tạo điều kiện tốt nhất cho giấc ngủ của bé:
- Tránh nô đùa, kích động trước giờ đi ngủ: Không nên cho bé chơi đùa quá sôi động, xem tivi hay dùng điện thoại trước khi ngủ. Hãy tạo không gian yên tĩnh, nhẹ nhàng để bé dễ dàng thư giãn.
- Hạn chế giấc ngủ ban ngày: Nếu bé ngủ quá nhiều vào ban ngày, có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm. Nên điều chỉnh thời gian ngủ ban ngày phù hợp với độ tuổi của bé.
- Không cho bé ăn no trước khi ngủ: Ăn no hoặc uống sữa quá sát giờ đi ngủ có thể khiến bé bị đầy bụng, khó tiêu, trào ngược, dẫn đến quấy khóc và giật mình.
- Không dỗ dành quá mức khi bé khóc giữa đêm: Khi bé thức dậy giữa đêm, hãy nhẹ nhàng vỗ về, ru ngủ lại, tránh bế ẵm hay cho bú quá nhiều. Điều này giúp bé học cách tự ngủ lại.
- Cho bé ngủ riêng giường: Nên cho bé ngủ riêng giường, riêng nôi để bé học cách tự lập. Tuy nhiên, có thể để bé ngủ chung phòng với bố mẹ để tiện chăm sóc.
- Loại bỏ vật mềm trong nôi: Tránh để gối, chăn quá dày, thú nhồi bông trong nôi của bé để giảm nguy cơ đột tử ở trẻ sơ sinh (SIDS).
- Điều chỉnh nhiệt độ phòng phù hợp: Nhiệt độ phòng lý tưởng cho trẻ sơ sinh là từ 24-26 độ C. Không nên để phòng quá nóng hoặc quá lạnh.
- Xây dựng thói quen ngủ đều đặn: Hãy tạo một “lịch trình ngủ” cố định cho bé, bao gồm thời gian đi ngủ, tắm, đọc sách, ru ngủ… Việc lặp lại các hoạt động này mỗi ngày sẽ giúp bé hình thành phản xạ có điều kiện, dễ dàng đi vào giấc ngủ.
Khi Nào Cần Đi Khám Bác Sĩ?
Mặc dù các mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc có thể mang lại hiệu quả tích cực, nhưng cha mẹ cũng cần lưu ý rằng nếu bé có những dấu hiệu bất thường sau đây, nên đưa bé đi khám bác sĩ:
- Bé quấy khóc kéo dài, không thể dỗ dành.
- Bé giật mình kèm theo sốt, ho, sổ mũi, nôn trớ.
- Bé ngủ quá ít hoặc quá nhiều so với độ tuổi.
- Bé có biểu hiện co giật, co cứng người.
- Bé không tăng cân hoặc tăng cân chậm.
Kết luận
Trẻ giật mình, quấy khóc khi ngủ là hiện tượng phổ biến và có thể được cải thiện bằng nhiều cách, trong đó các mẹo dân gian giúp trẻ ngủ sâu giấc là những giải pháp an toàn, tự nhiên và dễ thực hiện. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tốt nhất, cha mẹ cần kiên trì áp dụng, kết hợp với việc xây dựng một môi trường ngủ lý tưởng và một chế độ sinh hoạt hợp lý cho bé. Nếu tình trạng giật mình, quấy khóc kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, đừng ngần ngại đưa bé đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
vihema.com hy vọng rằng những chia sẻ trên đây sẽ giúp các bậc phụ huynh phần nào bớt lo lắng và có thể chăm sóc giấc ngủ cho bé yêu một cách tốt nhất. Chúc các bé luôn khỏe mạnh, ngủ ngon và phát triển toàn diện!
Cập Nhật Lúc Tháng 1 5, 2026 by Đội Ngũ Vihema
