Trong hành trình phát triển của trẻ, việc đọc sách đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Đây không chỉ là hoạt động giải trí đơn thuần mà còn là hành trình khám phá thế giới tri thức, nuôi dưỡng tâm hồn và phát triển toàn diện. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một cái nhìn tổng quan về tác dụng của việc đọc sách cho trẻ, từ đó giúp các bậc phụ huynh và nhà giáo dục có định hướng đúng đắn trong việc khuyến khích thói quen này.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chọn Ngày Cắt Tóc Cho Bé Theo Lịch Âm, Dương Và Khoa Học
Tác dụng của việc đọc sách cho trẻ: Toàn diện cho sự phát triển
Tác dụng của việc đọc sách cho trẻ đối với trí tuệ
1. Làm giàu vốn từ vựng và ngôn ngữ
Việc đọc sách là một cách hiệu quả để trẻ tiếp xúc với nhiều từ ngữ mới, cách dùng từ phong phú và cấu trúc câu đa dạng. Khi cha mẹ đọc sách cho con nghe hoặc khi trẻ tự đọc, trẻ sẽ được làm quen với ngôn ngữ chuẩn mực, từ đó mở rộng vốn từ vựng một cách tự nhiên. Một vốn từ phong phú là nền tảng cho khả năng diễn đạt, giao tiếp và viết lách sau này.
2. Rèn luyện tư duy logic và khả năng tập trung
Khi theo dõi một câu chuyện, trẻ phải suy nghĩ về trình tự các sự kiện, mối liên hệ nhân – quả và dự đoán diễn biến tiếp theo. Điều này giúp phát triển tư duy logic và khả năng suy luận. Ngoài ra, việc ngồi yên và tập trung theo dõi một cuốn sách trong một khoảng thời gian nhất định cũng là một bài tập tuyệt vời để rèn luyện sự tập trung, một kỹ năng cần thiết cho việc học tập sau này.
3. Kích thích trí tưởng tượng và sáng tạo
Sách là cánh cửa mở ra những thế giới kỳ diệu. Khi đọc sách, trẻ không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn phải tự mình hình dung ra những hình ảnh, âm thanh, mùi vị trong câu chuyện. Quá trình này kích thích trí tưởng tượng và sáng tạo của trẻ một cách mạnh mẽ, giúp trẻ có khả năng tư duy trừu tượng và tìm ra những giải pháp độc đáo cho các vấn đề.
4. Chuẩn bị hành trang cho việc học đọc viết
Đối với trẻ nhỏ, việc đọc sách cùng người lớn là bước đệm quan trọng để chuẩn bị cho việc tự đọc viết. Trẻ học được cách cầm sách, cách lật trang, cách đọc từ trái sang phải và từ trên xuống dưới. Trẻ cũng bắt đầu nhận diện các chữ cái, âm thanh và hình ảnh, từ đó làm quen với thế giới chữ viết, tạo nền tảng vững chắc cho việc học đọc viết chính thức.
Tác dụng của việc đọc sách cho trẻ đối với cảm xúc và xã hội
1. Nuôi dưỡng cảm xúc và đồng cảm
Thông qua các câu chuyện, trẻ được trải nghiệm nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau: vui, buồn, giận dữ, lo lắng, sợ hãi, hạnh phúc… Việc này giúp trẻ nhận diện và hiểu rõ cảm xúc của bản thân mình. Đồng thời, khi đặt mình vào vị trí của nhân vật, trẻ học được cách đồng cảm và thấu hiểu cảm xúc của người khác, từ đó hình thành nhân cách tốt đẹp.
Có thể bạn quan tâm: Ép Tóc Có Ảnh Hưởng Đến Thai Nhi Không?
2. Giảm căng thẳng và tạo cảm giác an toàn
Khoảng thời gian được cha mẹ ôm ấp, đọc sách cho nghe là khoảng thời gian ấm áp và an toàn đối với trẻ. Âm thanh của giọng nói người thân, nhịp điệu của câu chuyện và hơi ấm của vòng tay tạo nên một không gian thư giãn, giúp giảm căng thẳng và mang lại cảm giác bình yên cho trẻ. Đây là một phương pháp “chăm sóc cảm xúc” hiệu quả.
3. Gắn kết tình cảm gia đình
Đọc sách cùng con là một hoạt động gắn kết tình cảm gia đình tuyệt vời. Khoảng thời gian này không bị phân tâm bởi tivi, điện thoại hay các thiết bị điện tử khác. Cha mẹ và con cái cùng chia sẻ một trải nghiệm, cùng nhau cười, cùng nhau lo lắng cho nhân vật, từ đó xây dựng sợi dây liên kết tình cảm bền chặt.
4. Học hỏi các kỹ năng xã hội
Thông qua các tình huống trong truyện, trẻ học được cách giải quyết xung đột, cách giao tiếp với người khác, cách chia sẻ, hợp tác và tôn trọng người khác. Những bài học này được lồng ghép một cách tự nhiên và sinh động, dễ dàng đi vào tâm trí trẻ hơn so với những lời răn dạy khô khan.
Tác dụng của việc đọc sách cho trẻ đối với nhận thức và kiến thức
1. Mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh
Sách là kho tàng kiến thức vô tận. Qua sách, trẻ có thể khám phá về thiên nhiên, động vật, con người, đất nước, vũ trụ và hàng ngàn điều kỳ thú khác. Việc này giúp trẻ mở rộng tầm hiểu biết, hình thành thế giới quan và khơi dậy tinh thần ham học hỏi.
2. Phát triển nhận thức về bản thân
Nhiều cuốn sách kể về những nhân vật cùng trang lứa với trẻ, trải qua những cảm xúc và khó khăn mà trẻ cũng có thể gặp phải (như lần đi học đầu tiên, cách xử lý với bạn bè, cách vượt qua nỗi sợ…). Việc đọc những câu chuyện này giúp trẻ nhận thức rõ hơn về bản thân, hiểu được rằng những cảm xúc của mình là bình thường và có thể được chia sẻ.
Bí quyết khuyến khích trẻ yêu thích đọc sách
1. Bắt đầu từ sớm
Có thể bạn quan tâm: Gối Chống Sặc Cho Trẻ Sơ Sinh: Hướng Dẫn Chi Tiết Để Bảo Vệ Giấc Ngủ An Toàn
Bạn có thể bắt đầu đọc sách cho trẻ ngay từ khi trẻ còn nhỏ, thậm chí là từ khi trẻ mới sinh. Những cuốn sách vải, sách nhựa với màu sắc tươi sáng và hình ảnh đơn giản sẽ thu hút sự chú ý của trẻ. Việc hình thành thói quen đọc sách từ nhỏ sẽ giúp trẻ coi việc đọc là một phần tự nhiên trong cuộc sống.
2. Tạo thói quen đọc sách hàng ngày
Hãy cố gắng dành ra một khoảng thời gian cố định mỗi ngày để đọc sách cùng con, ví dụ như trước khi đi ngủ. Khi việc đọc sách trở thành một phần trong thời gian biểu hàng ngày, trẻ sẽ cảm thấy quen thuộc và mong đợi khoảng thời gian này.
3. Lựa chọn sách phù hợp với độ tuổi và sở thích của trẻ
Đừng ép trẻ đọc những cuốn sách mà trẻ không thích. Hãy để trẻ tự do lựa chọn những cuốn sách thu hút trẻ, dù đó là sách tranh, sách truyện cổ tích hay sách khoa học. Việc được lựa chọn sẽ giúp trẻ cảm thấy được tôn trọng và có động lực hơn để đọc.
4. Tạo không gian đọc sách thoải mái
Hãy tạo một góc đọc sách yên tĩnh, thoải mái trong nhà, với đủ ánh sáng và nhiều loại sách khác nhau. Một không gian ấm cúng với chiếc ghế bành êm ái hay một tấm thảm mềm sẽ khiến trẻ cảm thấy thích thú khi ngồi đọc sách.
5. Làm gương cho trẻ
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Dinh Dưỡng Cho Trẻ 2 Tuổi: Thực Đơn 1 Tuần & Bí Quyết Giúp Bé Tăng Cân Khỏe Mạnh
Trẻ học hỏi chủ yếu qua bắt chước. Nếu cha mẹ thường xuyên đọc sách, trẻ sẽ bắt chước theo và coi việc đọc sách là một hoạt động thú vị. Hãy để trẻ thấy bạn đang đọc, dù là sách báo, tạp chí hay sách chuyên môn.
6. Tận dụng lợi ích của thư viện và hiệu sách
Thường xuyên đưa trẻ đến thư viện hoặc hiệu sách để trẻ được tự do khám phá và lựa chọn sách. Không khí của những nơi này cũng góp phần nuôi dưỡng tình yêu sách ở trẻ.
7. Đọc sách một cách sinh động
Khi đọc sách cho trẻ nghe, hãy sử dụng giọng nói truyền cảm, thay đổi ngữ điệu, tạo ra các âm thanh vui nhộn và đặt câu hỏi để tương tác với trẻ. Cách đọc này sẽ khiến câu chuyện trở nên sinh động và hấp dẫn hơn rất nhiều.
Những lưu ý quan trọng
- Tôn trọng nhịp độ của trẻ: Mỗi trẻ có tốc độ phát triển khác nhau. Đừng so sánh con bạn với những đứa trẻ khác. Hãy kiên nhẫn và tôn trọng quá trình phát triển của trẻ.
- Không ép buộc: Việc ép trẻ đọc sách sẽ phản tác dụng và khiến trẻ ghét sách. Hãy biến việc đọc sách thành một hoạt động vui vẻ, tự nguyện.
- Chất lượng hơn số lượng: Quan trọng không phải là trẻ đọc được bao nhiêu cuốn sách, mà là trẻ có thực sự hiểu và cảm nhận được điều gì từ cuốn sách đó hay không.
- Cân bằng với các hoạt động khác: Việc đọc sách rất tốt, nhưng trẻ cũng cần có thời gian để vận động, vui chơi và giao tiếp với bạn bè.
Kết luận
Tác dụng của việc đọc sách cho trẻ là vô cùng to lớn và toàn diện, từ phát triển trí tuệ, cảm xúc đến nhận thức xã hội. Đây là một hành trình dài đòi hỏi sự kiên nhẫn và tình yêu thương của cha mẹ và người lớn. Bằng cách tạo dựng thói quen đọc sách từ nhỏ, lựa chọn sách phù hợp và biến việc đọc thành một hoạt động vui vẻ, cha mẹ đang trao cho con một món quà vô giá – món quà của tri thức, cảm xúc và sự trưởng thành. Theo thông tin tổng hợp từ vihema.com, việc hình thành thói quen đọc sách từ sớm sẽ là nền tảng vững chắc cho sự nghiệp học tập và phát triển nhân cách của trẻ trong tương lai.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 10, 2025 by Đội Ngũ Vihema
