Trang trí mâm ngũ quả Tết: Hướng dẫn chi tiết theo phong tục 3 miền Bắc – Trung – Nam

Mâm ngũ quả ngày Tết là một hình ảnh vô cùng quan trọng, thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên, đồng thời một mâm ngũ quả đẹp cũng thể hiện sự khéo léo, chỉn chu của gia chủ. Để có một mâm ngũ quả ngày Tết đẹp, chuẩn theo phong tục 3 miền, vừa nhanh, vừa đơn giản, dễ làm, hãy theo dõi ngay bài viết dưới đây.

Tổng quan về mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả ngày Tết thường có 5 loại quả với màu sắc theo thuyết ngũ hành: Kim (màu trắng), Thủy (màu đen), Mộc (màu xanh), Hỏa (màu đỏ), Thổ (màu vàng). Điều này mang mong ước được hưởng ngũ phúc: Khỏe mạnh, sống lâu, bình yên, giàu có, sang trọng. Mâm ngũ quả mang ý nghĩa chung, nhưng tùy vào các vùng miền khác nhau, mỗi gia đình có cách xếp mâm ngũ quả khác nhau, lựa chọn những loại quả khác nhau để bày. Vì vậy, cách bày mâm ngũ quả ngày Tết đẹp, hợp phong thủy và có ý nghĩa tùy thuộc vào phong tục của mỗi vùng miền.

Mâm ngũ quả chuẩn 3 miền Bắc – Trung – Nam

Mâm ngũ quả miền Bắc ngày Tết

Mâm ngũ quả của miền Bắc thường bao gồm:

  • Chuối (màu xanh)
  • Dưa hấu (màu xanh)
  • Bưởi, phật thủ, cam, quýt hoặc quất (màu vàng)
  • Hồng, ớt hoặc táo tây (màu đỏ)
  • Đào hoặc lê (màu trắng)
  • Mận hoặc nho (màu đen)

Ý nghĩa từng loại quả

  • Nải chuối: Thể hiện sự che trở của trời đất cho con người, mong gia đình luôn sum vầy, đầm ấm, quây quần bên nhau.
  • Cam, quýt, quất, hồng: Thể hiện sự may mắn.
  • Quả lê, đào: Tượng trưng cho sự thăng tiến, thành đạt.
  • Quả phật thủ: Cầu cho năm mới được bình an, no ấm.
  • Quả bưởi: Năm mới an khang, thịnh vượng, hạnh phúc, đủ đầy.

Ngoài 5 loại quả trên, mâm ngũ quả miền Bắc có thể thay thế bằng các loại quả khác mà vẫn mang lại tài lộc cho gia đình. Cách bày mâm ngũ quả miền Bắc đẹp nhất để thể hiện tấm lòng của gia chủ tới các vị thần linh và ông bà tổ tiên.

Mâm ngũ quả miền Nam ngày Tết

Người miền Nam thường bày mâm ngũ quả ngày Tết theo quan niệm: “Cầu – Sung – Dừa – Đủ – Xài”, với mong ước cuộc sống luôn đầy đủ, sung túc, con cháu đầy đàn. 5 loại quả người miền Nam thường chưng là:

  • Cầu (mãng cầu)
  • Sung
  • Dừa
  • Đủ (đu đủ)
  • Xoài

Ý nghĩa từng loại quả

  • Quả mãng cầu gai: Cầu chúc mọi điều như ý.
  • Quả xoài: Tiêu xài không thiếu thốn.
  • Quả đu đủ: Đầy đủ, thịnh vượng.
  • Quả dừa: Viên mãn.
  • Quả sung: Cây nhà lá vườn, sung túc.

Khác với người miền Bắc, người miền Nam trong mâm ngũ quả không có chuối vì họ nghĩ rằng không nên thờ cúng một số loại trái cây có cách phát âm mang ý nghĩa không tốt như:

  • Chuối (chúi nhủi, làm ăn không phất lên được)
  • (lê lết, đổ bể, dễ thất bại)
  • Cam, quýt (quýt làm cam chịu)

Đặc biệt, trong mâm ngũ quả của miền Nam sẽ không thể thiếu một cặp dưa hấu. Bạn không nên chưng chung vào mâm ngũ quả ngày Tết, mà thay vào đó là được đặt 2 bên của mâm ngũ quả.

Mâm ngũ quả ngày Tết miền Trung

Mâm Ngũ Quả Miền Bắc Ngày Tết
Mâm Ngũ Quả Miền Bắc Ngày Tết

Mâm ngũ quả của người miền Trung được bày biện rất đơn giản, bình dị, không câu lệ ngũ hành như người miền Bắc và cũng không kiêng kị cam quýt như người miền Nam. Qua đó cũng thể hiện phần nào tính cách rất bình dị, đơn giản của họ. Mâm ngũ quả ngày Tết trên bàn thờ chỉ cần tươi ngon, đẹp mắt thể hiện lòng thành của con cháu dâng lên tổ tiên.

Do chịu sự giao thoa văn hóa hai miền Bắc – Nam nên mâm ngũ quả của người miền Trung bày biện đủ chuối, mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài, thanh long, …

Tùy theo từng vùng miền với đặc trưng về khí hậu, sản vật và quan niệm riêng mà người miền Trung chọn các loại quả khác nhau để bày mâm ngũ quả.

Ý nghĩa từng loại trái cây trong mâm ngũ quả ngày Tết

  • Bưởi: Phúc lộc, viên mãn
  • Thanh long: Rồng mây hội tụ
  • Dưa hấu: Tốt đẹp, viên mãn, trung thực
  • Đu đủ: Đầy đủ, thịnh vượng
  • Mãng cầu: Cầu chúc mọi điều như ý
  • Dứa (thơm): Thơm tho, đa phúc lộc
  • Hồng: Hồng hào, tươi tốt, tượng trưng cho sự thành đạt
  • Lựu: Đa phúc, đa lộc, con đàn cháu đống
  • Phật thủ: Bàn tay Phật che chở phù hộ cho con người
  • Chuối: Tượng trưng cho bàn tay ngửa, hứng lấy may mắn, bao bọc và che chở
  • Dừa: Viên mãn
  • Xoài: Tiêu xài không thiếu thốn
  • Quất: Sung túc, lộc lá
  • Đào: Sự thăng tiến, danh lợi

Cách bày mâm ngũ quả ngày Tết đẹp mà đơn giản

Mâm ngũ quả ngày Tết gồm những gì?

Cách Trang Trí Mâm Ngũ Quả Ngày Tết Đẹp Đơn Giản Nhất 2024
Cách Trang Trí Mâm Ngũ Quả Ngày Tết Đẹp Đơn Giản Nhất 2024
  • Xoài: 2 quả
  • Dưa hấu: 2 quả
  • Bưởi: 1 quả
  • Dứa (thơm): 1 quả
  • Nho: 1 chùm
  • Cam, táo, lê: Mỗi thứ vài quả (tùy vào sở thích của mỗi người)
  • Hoa cúc: Vài bông
  • Cốc: 3 cái

Các bước trang trí mâm ngũ quả

Bước 1: Chuẩn bị
Mang tất cả mọi thứ đi rửa sạch để ráo nước rồi mới mang bày trên mâm. Nếu các bạn khéo léo khắc được chữ “Vạn sự – Như ý” lên quả dưa hấu thì làm, còn không thì chỉ cần để nguyên quả dưa rồi buộc nơ vào cuống của quả dưa là cũng rất đẹp. Để quả dưa đứng được như trong hình thì các bạn cắt một chút ở phần đuôi của quả dưa đi tạo thành mặt phẳng để đặt lên đĩa. Đặt 2 quả dưa hấu cân ở 2 bên và một chiếc mâm ở giữa.

Mâm Ngũ Quả Miền Bắc Ngày Tết
Mâm Ngũ Quả Miền Bắc Ngày Tết

Bước 2: Sắp xếp cốc
Tiếp theo xếp 3 chiếc cốc vào giữa mâm. Đặt quả dứa lên miệng cốc ở giữa và 2 quả xoài ở 2 bên.

Bước 3: Đặt quả chính
Quả bưởi được đặt ở giữa trước 3 cốc, tiếp tục xếp các loại trái cây như cam, táo, lê xung quanh mâm để cố định 3 chiếc cốc.

Bước 4: Tầng thứ hai
Tầng thứ 2 bạn xếp thêm mấy quả cam và đặt chùm nho lên trên quả bưởi.

Bước 5: Trang trí
Trang trí mâm ngũ quả đẹp hơn bằng cách cắm vài bông hoa cúc vào các chỗ trống, nhìn sẽ bắt mắt và đầy đặn hơn.

Bước 6: Tạo điểm nhấn
Để mâm ngũ quả lung linh hơn, bạn có thể chăng đèn nhấp nháy xung quanh.

Mẹo nhỏ khi trang trí mâm ngũ quả

  1. Chọn quả tươi ngon: Nên chọn những quả còn xanh, tươi để bày lên mâm, tránh bị hỏng, thối trong quá trình cúng.
  2. Cân đối màu sắc: Đảm bảo mâm ngũ quả có đủ 5 màu theo thuyết ngũ hành để mang lại may mắn.
  3. Sắp xếp hợp lý: Các quả lớn nên đặt ở dưới, quả nhỏ đặt lên trên để mâm ngũ quả trông đầy đặn, đẹp mắt.
  4. Vệ sinh sạch sẽ: Trước khi bày mâm ngũ quả, cần vệ sinh sạch sẽ các loại quả để thể hiện lòng thành kính.

Lưu ý khi bày mâm ngũ quả theo từng miền

Miền Bắc

  • Không nên kiêng kỵ các loại quả, có thể linh hoạt thay thế.
  • Nên bày biện theo thuyết ngũ hành để mang lại may mắn.

Miền Nam

  • Tránh bày chuối, lê, cam, quýt vì cách phát âm không tốt.
  • Nhất định phải có cặp dưa hấu đặt 2 bên mâm.

Miền Trung

  • Có thể linh hoạt lựa chọn các loại quả theo sở thích và điều kiện.
  • Không quá câu nệ về hình thức, quan trọng là thể hiện lòng thành.

Kết luận

Bày biện mâm ngũ quả ngày Tết luôn là một nét văn hóa đặc sắc, thể hiện lời cầu chúc cho một năm mới ấm no, hạnh phúc của người dân Việt Nam. Dù sinh sống ở đâu, đã là người dân Việt Nam thì sẽ không bao giờ quên được tục lệ này trong dịp Tết Nguyên Đán.

Chúc các bạn và gia đình sẽ có một mâm ngũ quả thật đẹp trong ngày Tết, để cùng chào đón một năm mới hạnh phúc, an khang thịnh vượng nha! Để tìm hiểu thêm nhiều thông tin văn hóa, phong tục ngày Tết và các mẹo trang trí nhà cửa, mời bạn tham khảo thêm các bài viết khác tại vihema.com.

Cập Nhật Lúc Tháng 12 28, 2025 by Đội Ngũ Vihema

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *