Ở độ tuổi 10 tháng, bé yêu của bạn đang bước vào một giai đoạn phát triển cực kỳ năng động và thú vị. Những mốc phát triển mới liên tục xuất hiện, từ những bước đi chập chững đầu tiên đến những từ đầu tiên bập bẹ. Việc hiểu rõ “trẻ 10 tháng biết làm gì” sẽ giúp các bậc phụ huynh có thể đồng hành và hỗ trợ con một cách hiệu quả nhất, tạo nền tảng vững chắc cho những năm tháng tiếp theo.
Có thể bạn quan tâm: Cách Làm Mô Hình Phòng Ngủ Bằng Giấy: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z
Khả năng vận động: Bước chuyển mình ngoạn mục
1. Vận động tinh: Sự khéo léo của những ngón tay nhỏ
Ở tháng thứ 10, đôi bàn tay của bé trở nên linh hoạt và khéo léo hơn rất nhiều. Bé có thể thực hiện những động tác tinh tế như:
- Bắt chước hành động: Bé có thể bắt chước mẹ chải tóc, vẫy tay tạm biệt, vỗ tay hoặc giả vờ nói chuyện qua điện thoại đồ chơi.
- Xếp chồng, lắp ráp: Bé thích thú khi được chơi với các khối xếp hình, các cốc nhựa có thể chồng lên nhau. Bé có thể xếp một vài khối lên nhau hoặc nhét các hình dạng vào đúng lỗ của nó.
- Cầm nắm chính xác: Bé đã có thể cầm đồ vật nhỏ bằng ngón tay cái và ngón trỏ (cái kẹp), thay vì chỉ nắm chặt cả bàn tay như trước. Bé có thể nhặt những vật nhỏ như bánh quy, mảnh hoa quả.
2. Vận động thô: Khám phá thế giới một cách năng động
Đây là thời điểm mà các kỹ năng vận động lớn của bé phát triển mạnh mẽ:
- Di chuyển linh hoạt: Bé có thể bò nhanh, bò ngược, thậm chí bò lên cầu thang. Một số bé có thể đã biết vịn vào đồ vật để đứng dậy.
- Hai bước độc lập: Nhiều bé ở độ tuổi này đã có thể đứng vịn và thậm chí đi được vài bước ngắn khi được dắt tay hoặc vịn vào đồ vật. Tuy nhiên, cũng có những bé vẫn chưa biết bò, điều này không có nghĩa là bé có vấn đề, vì mỗi trẻ có tiến độ phát triển riêng.
- Tư thế linh hoạt: Bé có thể tự đứng lên từ tư thế ngồi hoặc ngồi xuống từ tư thế đứng một cách tương đối vững.
Lưu ý an toàn: Vì bé di chuyển nhanh và tò mò, cha mẹ cần dọn dẹp nhà cửa, loại bỏ các vật dụng nhỏ, sắc nhọn, dễ gây nghẹt thở hoặc ngã. Cắm điện cần được che chắn cẩn thận.
Khả năng ngôn ngữ và nhận thức: Những mầm non đầu tiên
1. Hiểu ngôn ngữ
Bé 10 tháng tuổi có khả năng hiểu ngôn ngữ vượt xa khả năng nói. Bé có thể:
- Nhận biết tên gọi: Khi mẹ nói “xe”, “bóng”, “chó”, bé có thể quay đầu nhìn hoặc chỉ vào đồ vật đó.
- Làm theo lệnh đơn giản: Bé có thể vẫy tay “tạm biệt”, vỗ tay “con gà”, hoặc đưa tay “cho mẹ” khi được yêu cầu.
- Phản ứng với tên mình: Bé sẽ quay lại khi nghe mẹ gọi tên.
2. Bắt chước và biểu cảm
- Bắt chước hành vi: Bé học hỏi rất nhanh bằng cách quan sát và bắt chước người lớn. Nếu mẹ khóc, bé có thể cũng tỏ ra buồn bã. Nếu mẹ cười, bé cũng sẽ cười theo.
- Biểu cảm khuôn mặt: Bé có thể biểu lộ rõ ràng các cảm xúc như vui mừng, tức giận, buồn bã, sợ hãi.
3. Những từ đầu tiên
Một số bé có thể bắt đầu “bập bẹ” những từ đơn giản như “mẹ”, “bố”, “ba”, “ma”. Tuy nhiên, việc nói muộn hơn một chút là hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng là bé có phản ứng với âm thanh và thích giao tiếp.
Chế độ ăn dặm: Mở rộng thực đơn
1. Thức ăn rắn
Bé 10 tháng tuổi đã có thể ăn được nhiều loại thức ăn rắn hơn:
- Cắt thành miếng nhỏ: Các loại rau củ, trái cây, thịt có thể được cắt thành miếng nhỏ hoặc nghiền vừa phải để bé luyện kỹ năng nhai.
- Thức ăn cầm tay: Cung cấp các loại thức ăn mà bé có thể cầm bằng tay như bánh mì mềm, miếng hoa quả mềm, bánh quy ăn dặm.
2. Những thực phẩm cần tránh
Có thể bạn quan tâm: Dưỡng Ẩm Có Tác Dụng Gì? Bí Quyết Chăm Sóc Da Khoa Học Cho Mọi Loại Da
- Dễ gây nghẹt thở: Bỏng ngô, nho khô, kẹo cứng, các loại hạt (đặc biệt là hạt chưa nấu chín), xúc xích cắt khoanh tròn.
- Dễ gây dị ứng: Sữa bò nguyên chất, mật ong (trước 1 tuổi), các loại hải sản (nếu chưa từng thử).
3. Dinh dưỡng quan trọng
Có thể bạn quan tâm: Danh Sách 9 Bác Sĩ Da Liễu Giỏi Ở Hà Nội Được Tin Tưởng Nhất
- Sữa mẹ hoặc sữa công thức: Vẫn là nguồn dinh dưỡng chính, khoảng 600-800ml mỗi ngày.
- Các bữa ăn dặm: 2-3 bữa chính, bổ sung trái cây, sữa chua, phô mai.
- Bổ sung kẽm: Kẽm đóng vai trò quan trọng trong việc kích thích vị giác, giúp bé ăn ngon miệng, hỗ trợ tăng trưởng chiều cao và cân nặng. Liều lượng khuyến nghị cho trẻ 10 tháng tuổi là khoảng 5mg kẽm nguyên tố mỗi ngày. Ngoài kẽm, các vi chất như lysine, crom, vitamin nhóm B cũng rất cần thiết cho sự phát triển toàn diện của bé.
Phát triển tính cách và cảm xúc
1. Nhận diện khuôn mặt
Bé đã có thể nhớ và nhận ra những khuôn mặt quen thuộc như bố mẹ, ông bà, anh chị em, thậm chí cả những người họ hàng đã lâu không gặp.
2. Hình thành tính cách
- Tính cách riêng biệt: Bé bắt đầu thể hiện rõ tính cách riêng. Có bé hướng ngoại, hay cười, thích giao tiếp. Có bé nhút nhát, e dè, thường giấu mặt khi có người lạ.
- Phản kháng: Bé có thể phản đối khi không thích một việc nào đó, ví dụ như việc mẹ muốn đặt thêm ghế ngồi vào xe đẩy.
3. Gắn bó và lo lắng
- Gắn bó với người chăm sóc: Bé có thể cảm thấy lo lắng khi xa mẹ hoặc người chăm sóc chính, đặc biệt là khi ở trong môi trường lạ.
- Sợ người lạ: Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường, gọi là “sợ người lạ” (stranger anxiety).
Cách hỗ trợ sự phát triển của bé 10 tháng
1. Tạo môi trường an toàn để khám phá
- Dọn dẹp các vật dụng nguy hiểm.
- Cung cấp đồ chơi an toàn, phù hợp với độ tuổi.
- Khuyến khích bé bò, đứng, đi.
2. Giao tiếp và tương tác
- Nói chuyện với bé: Dù bé chưa nói được nhiều, hãy thường xuyên nói chuyện, đọc sách, hát cho bé nghe.
- Trả lời bé: Khi bé bập bẹ, hãy “trả lời” bé, điều này khuyến khích bé giao tiếp.
- Chơi các trò chơi đơn giản: Vỗ tay, ú òa, chơi với bóng, xếp khối.
3. Khuyến khích vận động
Có thể bạn quan tâm: Sữa Bột Nguyên Kem Là Gì? Tác Dụng, Cách Dùng & Làm Bánh
- Cho bé thời gian “bò” trên sàn: Tránh để bé ngồi trong xe đẩy hoặc cũi quá nhiều.
- Tạo các “chướng ngại vật” an toàn: Dùng gối, thảm để bé phải bò qua, bò dưới.
- Đứng và vịn: Cho bé vịn vào ghế, bàn để tập đứng và đi.
4. Chế độ ăn uống hợp lý
- Đa dạng thực đơn: Cung cấp nhiều loại thực phẩm để bé làm quen với các hương vị, kết cấu khác nhau.
- Tạo không khí ăn uống vui vẻ: Không ép bé ăn, hãy để bé tự khám phá thức ăn.
Khi nào nên lo lắng?
Mặc dù mỗi bé có tiến độ phát triển riêng, nhưng cha mẹ nên đưa bé đi khám nếu:
- Bé không thể ngồi vững mà không cần hỗ trợ.
- Bé không thể bò hoặc di chuyển theo cách nào đó.
- Bé không phản ứng với âm thanh.
- Bé không có bất kỳ biểu hiện nào về việc muốn nói chuyện (không bập bẹ, không kêu).
- Bé không nhìn theo vật thể hoặc không quay đầu về phía có tiếng động.
- Bé không thể cầm đồ vật bằng hai tay.
Kết luận
Giai đoạn 10 tháng tuổi là một cột mốc phát triển quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ của bé từ một em bé phụ thuộc hoàn toàn sang một “công dân nhỏ” năng động, tò mò và đang học cách tương tác với thế giới. Việc hiểu rõ “trẻ 10 tháng biết làm gì” giúp cha mẹ có thể tạo ra một môi trường nuôi dưỡng phù hợp, an toàn và đầy yêu thương, từ đó hỗ trợ bé phát triển toàn diện cả về thể chất, trí tuệ lẫn cảm xúc. Hãy tận hưởng từng khoảnh khắc tuyệt vời này cùng con yêu của bạn!
Để tìm hiểu thêm các thông tin hữu ích về chăm sóc sức khỏe cho bé và gia đình, mời bạn tham khảo các bài viết chuyên sâu khác tại vihema.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Vihema
