Trong hành trình nuôi dạy con, các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh là một hiện tượng tâm sinh lý tự nhiên mà bất kỳ bố mẹ nào cũng sẽ phải đối mặt. Những giai đoạn này đánh dấu sự phát triển vượt bậc của bé về thể chất, trí tuệ và cảm xúc. Hiểu rõ về các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh sẽ giúp cha mẹ bình tĩnh, kiên nhẫn và biết cách hỗ trợ con vượt qua một cách nhẹ nhàng, an toàn.
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Sữa Cho Bà Bầu 3 Tháng Đầu Tốt Nhất Mẹ Nên Tham Khảo
Tổng quan về các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh
Các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh, hay còn gọi là “Wonder Weeks”, là những giai đoạn tăng trưởng nhanh chóng về não bộ và các giác quan của trẻ. Trong thời gian này, con sẽ có những biểu hiện khác thường so với thói quen hàng ngày, khiến nhiều bố mẹ lo lắng, hoang mang. Tuy nhiên, đây là một dấu hiệu tốt cho thấy bé đang học hỏi và trưởng thành.
Theo các chuyên gia, trong khoảng 20 tháng đầu đời, một đứa trẻ có thể trải qua khoảng 10 tuần khủng hoảng. Mỗi giai đoạn có đặc điểm riêng biệt, kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Sau mỗi tuần khủng hoảng, bé sẽ có những bước tiến đáng kể về kỹ năng mới, cảm xúc và nhận thức.
Các biểu hiện phổ biến của bé trong tuần khủng hoảng
Dù mỗi tuần khủng hoảng có đặc điểm riêng, nhưng trẻ thường có một số biểu hiện chung như sau:
- Quấy khóc nhiều hơn: Bé có thể khóc cả ngày, khóc không rõ lý do, thậm chí quấy khóc vào ban đêm khiến giấc ngủ bị gián đoạn.
- Giấc ngủ bị ảnh hưởng: Trẻ khó ngủ, ngủ không sâu, dễ tỉnh giấc và khó dỗ ngủ trở lại.
- Thay đổi thói quen ăn uống: Bé có thể chán ăn, bỏ bữa, ăn ít hơn bình thường hoặc bú mẹ nhiều hơn.
- Bám mẹ nhiều hơn: Con thích được bế ẵm, nũng nịu và cần sự an ủi, gần gũi của bố mẹ.
- Thay đổi tâm trạng: Tâm trạng thất thường, vui buồn bất chợt, dễ cáu gắt.
- Hành vi khác lạ: Mút tay nhiều hơn, thích ôm một món đồ quen thuộc, nhút nhát hơn, sợ người lạ.
- Trẻ lớn hơn (trên 1 tuổi): Có thể xuất hiện các hành vi “trở lại tuổi thơ” như đòi bò thay vì đi, đòi bốc tay thay vì dùng thìa, đòi ti mẹ sau khi đã cai sữa, hoặc nghiện ti mẹ hơn trước.
Cách cha mẹ nên đối phó với các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh
Việc hiểu và chuẩn bị tinh thần trước về các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh sẽ giúp bố mẹ giảm bớt căng thẳng, lo lắng. Dưới đây là một số lời khuyên hữu ích:
1. Giữ bình tĩnh và kiên nhẫn
Điều quan trọng nhất là bố mẹ cần giữ bình tĩnh, tránh cáu gắt, la mắng bé. Hãy nhớ rằng con không cố tình làm phiền mà đang trải qua một giai đoạn phát triển tự nhiên. Sự kiên nhẫn, dịu dàng của bố mẹ là liều thuốc tốt nhất giúp con vượt qua giai đoạn này.
2. Tăng cường sự gần gũi, an ủi
Có thể bạn quan tâm: Có Nên Đeo Đai Nịt Bụng Khi Ngủ Không? Câu Trả Lời Từ Chuyên Gia
Trong tuần khủng hoảng, trẻ cần cảm giác an toàn và được yêu thương nhiều hơn. Hãy dành thời gian ôm ấp, vỗ về, thủ thỉ với con. Những hành động vuốt ve nhẹ nhàng, massage cho bé cũng rất hiệu quả trong việc xoa dịu cảm xúc.
3. Hỗ trợ con luyện tập kỹ năng mới
Có thể bạn quan tâm: Các Bước Chăm Sóc Da Mặt Ban Đêm Đúng Chuẩn Cho Làn Da Khỏe Đẹp
Nếu nhận thấy con đang có dấu hiệu chuẩn bị học một kỹ năng nào đó (ví dụ: chuẩn bị lẫy, bò, đi…), hãy tạo điều kiện cho con luyện tập. Chơi các trò chơi phù hợp với độ tuổi để kích thích sự phát triển của bé.
4. Không ép ăn
Nhiều bé trong tuần khủng hoảng có thể bị biếng ăn sinh lý. Đừng ép con ăn, điều này có thể khiến trẻ sợ ăn, mất cảm giác ngon miệng. Hãy để trẻ ăn theo nhu cầu, đợi đến khi con đói thì cho ăn. Có thể chia nhỏ bữa ăn, tăng số bữa trong ngày.
5. Tạo không gian yên tĩnh, thoải mái
Giảm bớt các kích thích mạnh từ môi trường xung quanh như tiếng ồn lớn, ánh sáng chói, người lạ đến thăm quá nhiều. Một không gian yên tĩnh, quen thuộc sẽ giúp bé cảm thấy an toàn và dễ chịu hơn.
6. Dành thời gian cho bản thân
Chăm sóc một đứa trẻ trong giai đoạn khủng hoảng là một nhiệm vụ không hề dễ dàng. Đừng quên dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn cho bản thân. Có thể nhờ người thân giúp đỡ trông con để mẹ có thời gian ngủ, tắm, hoặc đơn giản là ngồi yên một chỗ. Một người mẹ khỏe mạnh, vui vẻ sẽ là nguồn năng lượng tích cực cho cả gia đình.
Lịch trình các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh
Dưới đây là bảng thời gian các tuần khủng hoảng phổ biến mà bé có thể trải qua. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây chỉ là mốc tham khảo, mỗi bé sẽ có sự phát triển riêng biệt:
1. Wonder week 5 (khoảng 4 1/2 – 5 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Trẻ bắt đầu có chuyển biến về các giác quan. Có thể quấy khóc, chán ăn, ngủ không ngon.
- Kỹ năng mới: Bắt đầu nhìn chăm chú vào mọi vật, có cảm giác muốn chạm vào mọi vật, bắt đầu biết cười và nhạy cảm hơn với mùi hương.
2. Wonder week 8 (khoảng 7 1/2 – 9 tuần)
Có thể bạn quan tâm: Mẹo Dân Gian Chữa Méo Đầu Ở Trẻ Sơ Sinh: Hiệu Quả, An Toàn Và Dễ Áp Dụng
- Dấu hiệu: Tiếp tục giai đoạn quấy khóc, bỏ ăn hoặc thức đêm.
- Kỹ năng mới: Giữ đầu ổn định hơn, quay đầu về phía âm thanh, quan tâm đến đồ chơi, khám phá cơ thể mình, biết làm những âm thanh gầm gừ nhỏ.
3. Wonder week 12 (khoảng 11 1/2 – 12 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Đây là mốc thời gian đánh dấu sự chuyển biến lớn đầu tiên, bé có thể quấy khóc nhiều, bỏ ăn hoặc thức đêm.
- Kỹ năng mới: Bắt đầu biết lẫy, lật sấp, lật ngửa, ngóc đầu, cười nhiều hơn, thích nghe những âm thanh với tần số khác nhau.
4. Wonder week 19 (khoảng 14 1/2 – 19 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Bé có thể quấy khóc, đòi bế, nũng nịu.
- Kỹ năng mới: Biết cho tay vào miệng mút, cầm nắm đồ vật bỏ vào miệng, nhìn theo bố mẹ, biết đẩy núm ti ra khi đã no.
5. Wonder week 26 (khoảng 22 1/2 – 26 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Bé có thể quấy khóc, bỏ ăn, thức đêm.
- Kỹ năng mới: Biết cầm nắm, biết ngồi dậy, nhổm người, kỹ năng xác định khoảng cách phát triển, bắt đầu biết hét và cười rất to.
6. Wonder week 37 (khoảng 33 1/2 – 37 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Bé có thể quấy khóc, bỏ ăn, ngủ không ngon.
- Kỹ năng mới: Hiểu rằng những điều khác nhau có thể được nhóm lại hoặc phân loại lại với nhau, hiểu một số từ, biết bắt chước người khác, thể hiện tâm trạng, muốn chơi trò chơi, thích đung đưa theo nhạc, bắt đầu tập bò.
7. Wonder week 46 (khoảng 41 1/2 – 46 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Bé có thể quấy khóc, đòi bế, nũng nịu.
- Kỹ năng mới: Hiểu trình tự, nói những từ đơn, biết trả lời câu hỏi ngắn, biết chỉ vào đồ vật mình muốn, thích chơi xếp chồng đồ vật.
8. Wonder week 55 (khoảng 50 1/2 – 54 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Bé có thể quấy khóc, đòi bế, nũng nịu.
- Kỹ năng mới: Biết đi vịn hoặc đi vững, thích cầm đồ vật đưa ra xa, thích vẽ, tự mặc hoặc cởi quần áo.
9. Wonder week 64 (khoảng 59 1/2 – 61 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Bé có thể quấy khóc, đòi bế, nũng nịu.
- Kỹ năng mới: Biết pha trò, biết nũng nịu, biết nịnh bố mẹ, bắt chước biểu cảm và hành động của người lớn.
10. Wonder week 75 (khoảng 70 1/2 – 76 1/2 tuần)
- Dấu hiệu: Bé có thể quấy khóc, đòi bế, nũng nịu.
- Kỹ năng mới: Đi vững và chạy nhảy, biết xâu chuỗi sự kiện thành hệ thống, có thể thay đổi hành vi cho phù hợp với hoàn cảnh, phát triển sự đồng cảm, ít ích kỷ hơn, kỹ năng ngôn ngữ tốt hơn.
Lời kết
Các tuần khủng hoảng của trẻ sơ sinh là một phần tất yếu trong quá trình phát triển của bé. Thay vì lo lắng, căng thẳng, bố mẹ hãy coi đây là cơ hội để hiểu con hơn, gần gũi con hơn và hỗ trợ con một cách hiệu quả nhất. Hãy nhớ rằng, sau mỗi tuần khủng hoảng, con yêu của bạn sẽ lại trưởng thành hơn một chút, mang đến cho bố mẹ những niềm vui bất ngờ. Để có thêm nhiều kiến thức nuôi dạy con hữu ích, mời bạn tham khảo thêm các bài viết khác tại vihema.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 3, 2026 by Đội Ngũ Vihema
