Cách Làm Sản Phẩm STEM Đơn Giản Cho Học Sinh Tiểu Học

Trong thời đại 4.0, việc tiếp cận với các kiến thức về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) đã trở nên vô cùng quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ em. Đặc biệt, với học sinh tiểu học, việc học STEM không nên là những lý thuyết khô khan mà phải được lồng ghép một cách sinh động, hấp dẫn thông qua các hoạt động thực hành. Một trong những phương pháp hiệu quả nhất là cho trẻ tự tay cách làm sản phẩm stem đơn giản. Những sản phẩm này không chỉ giúp trẻ hiểu rõ hơn về các khái niệm khoa học mà còn rèn luyện kỹ năng tư duy logic, sáng tạo và giải quyết vấn đề.

Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách làm sản phẩm stem đơn giản phù hợp với lứa tuổi tiểu học, từ những ý tưởng cơ bản đến các bước thực hiện cụ thể, giúp cha mẹ và giáo viên có thể dễ dàng tổ chức các buổi học thú vị tại nhà hoặc trong lớp học.

Có thể bạn quan tâm: Bà Bầu Ăn Mắm Tôm Được Không? Lợi Ích Và Lưu Ý Khi Dùng

Tóm tắt quy trình thực hiện

Để tạo ra một sản phẩm STEM đơn giản cho học sinh tiểu học, bạn cần thực hiện theo các bước sau:

1. Xác định chủ đề và mục tiêu học tập: Chọn một khái niệm khoa học hoặc kỹ thuật phù hợp với độ tuổi (ví dụ: lực đẩy, phản lực, cấu trúc bền vững, điện đơn giản).
2. Chuẩn bị nguyên vật liệu: Tìm kiếm các vật liệu tái chế, dễ kiếm, an toàn như ống hút, giấy, keo dán, dây chun, bóng bay, pin, bóng đèn LED…
3. Thiết kế sản phẩm: Vẽ phác thảo hoặc lên kế hoạch cho sản phẩm, đảm bảo đơn giản, dễ thực hiện.
4. Thực hiện: Hướng dẫn trẻ làm theo các bước, khuyến khích trẻ tự tay thực hiện càng nhiều càng tốt.
5. Thử nghiệm và điều chỉnh: Cho sản phẩm hoạt động, quan sát kết quả, thảo luận về lý do thành công hay thất bại, từ đó điều chỉnh sản phẩm.
6. Rút ra bài học: Cùng trẻ tổng kết những kiến thức đã học được, liên hệ với thực tế cuộc sống.

Những lợi ích cốt lõi khi học sinh tiểu học làm sản phẩm STEM

Việc cách làm sản phẩm stem đơn giản mang lại rất nhiều lợi ích to lớn cho sự phát triển của học sinh tiểu học:

Phát triển tư duy khoa học và kỹ năng giải quyết vấn đề

Khi tham gia vào quá trình làm sản phẩm STEM, trẻ không chỉ đơn thuần là làm theo hướng dẫn mà còn phải suy nghĩ, dự đoán, thử nghiệm và điều chỉnh. Quá trình này giúp trẻ hình thành tư duy khoa học – một kỹ năng nền tảng quan trọng cho mọi lĩnh vực học tập và cuộc sống. Trẻ học được cách đặt câu hỏi, đưa ra giả thuyết, thiết kế thí nghiệm để kiểm chứng và rút ra kết luận. Đây chính là nền tảng của phương pháp nghiên cứu khoa học mà trẻ sẽ sử dụng trong suốt quá trình học tập về sau.

Rèn luyện kỹ năng vận động tinh và phối hợp tay mắt

Các hoạt động như cắt dán, lắp ráp, uốn cong ống hút, nối dây điện… đòi hỏi trẻ phải sử dụng các cơ nhỏ ở tay một cách chính xác. Việc này giúp rèn luyện kỹ năng vận động tinh, một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng viết, vẽ và thực hiện các thao tác phức tạp khác. Đồng thời, quá trình làm sản phẩm cũng giúp trẻ phát triển khả năng phối hợp tay mắt, tăng cường sự khéo léo và linh hoạt.

Kích thích sự sáng tạo và tưởng tượng

STEM không phải là những công thức cứng nhắc mà là một sân chơi để trẻ thể hiện sự sáng tạo. Khi được tự do thiết kế và trang trí sản phẩm của mình, trẻ có cơ hội thể hiện cá tính, óc thẩm mỹ và khả năng tưởng tượng phong phú. Việc được tự do sáng tạo giúp trẻ cảm thấy hứng thú hơn với việc học, đồng thời cũng là cách để phát hiện và nuôi dưỡng những năng khiếu tiềm ẩn.

Học cách làm việc nhóm và giao tiếp

Nhiều hoạt động STEM được thiết kế để trẻ làm việc theo nhóm. Trong quá trình cách làm sản phẩm stem đơn giản cùng bạn bè, trẻ học được cách chia sẻ ý tưởng, lắng nghe quan điểm của người khác, phân công công việc và hợp tác để đạt được mục tiêu chung. Đây là những kỹ năng xã hội quan trọng, giúp trẻ tự tin hơn khi giao tiếp và làm việc trong môi trường tập thể.

Kết nối kiến thức với thực tiễn

Một trong những điểm mạnh của STEM là tính ứng dụng cao. Khi làm các sản phẩm như tên lửa nước, xe đồ chơi chạy bằng dây chun hay đèn pin tự chế, trẻ có thể thấy rõ được mối liên hệ giữa những kiến thức khoa học khô khan trên sách vở với những hiện tượng xảy ra trong cuộc sống hàng ngày. Việc này giúp trẻ hiểu sâu hơn và ghi nhớ lâu hơn các kiến thức đã học, đồng thời khơi dậy niềm đam mê khám phá thế giới xung quanh.

Các nguyên tắc an toàn khi thực hiện sản phẩm STEM

Trước khi bắt tay vào cách làm sản phẩm stem đơn giản, việc đảm bảo an toàn là yếu tố hàng đầu. Dưới đây là những nguyên tắc an toàn cơ bản mà cha mẹ và giáo viên cần lưu ý:

Lựa chọn vật liệu an toàn, không độc hại

Có thể bạn quan tâm: Các Loại Ốc Bà Bầu Tuyệt Đối Không Nên Ăn

• Ưu tiên vật liệu tái chế: Các vật liệu như hộp giấy, chai nhựa, ống hút, giấy màu… không chỉ thân thiện với môi trường mà còn an toàn khi sử dụng.
• Tránh vật liệu sắc nhọn: Hạn chế sử dụng kéo to, đinh, kim loại sắc nhọn. Nếu cần thiết, hãy sử dụng các công cụ an toàn dành riêng cho trẻ em và luôn có người lớn giám sát.
• Kiểm tra chất liệu: Đảm bảo các vật liệu không có mùi lạ, không chứa hóa chất độc hại.

Giám sát trẻ trong suốt quá trình thực hiện

• Không để trẻ tự làm một mình: Đặc biệt với các hoạt động có sử dụng keo dán, kéo, hoặc các vật liệu điện (pin, bóng đèn), cần có người lớn ở bên cạnh để hướng dẫn và hỗ trợ.
• Hướng dẫn cách sử dụng dụng cụ an toàn: Dạy trẻ cách cầm kéo, cách sử dụng keo dán, cách nối dây điện sao cho an toàn.
• Chuẩn bị sẵn phương tiện sơ cứu: Để phòng trường hợp bất ngờ, hãy chuẩn bị sẵn băng dán, nước muối sinh lý, thuốc sát trùng…

Tạo môi trường làm việc phù hợp

• Chọn không gian rộng rãi, thoáng mát: Đảm bảo đủ ánh sáng để trẻ có thể nhìn rõ các chi tiết nhỏ.
• Giữ khu vực làm việc sạch sẽ, gọn gàng: Dọn dẹp các vật dụng không cần thiết để tránh trẻ vấp ngã hoặc làm đổ các vật liệu.
• Chuẩn bị sẵn dụng cụ bảo hộ (nếu cần): Với một số hoạt động đặc biệt, có thể cần găng tay, kính bảo hộ.

10+ Ý tưởng sản phẩm STEM đơn giản cho học sinh tiểu học

1. Tên lửa nước mini

Ý tưởng: Tạo một tên lửa nhỏ có thể phóng lên cao bằng lực đẩy của nước và không khí nén.

Nguyên vật liệu:

• Một chai nhựa 1.5 lít (sạch, khô)
• Một quả bóng bay
• Một ống hút
• Keo dán, băng dính
• Nước

Cách làm:

1. Cắt một phần đáy chai nhựa để tạo thành “thân tên lửa”.
2. Cắt bóng bay thành hình tròn, dán vào miệng chai để tạo thành “động cơ phản lực”.
3. Gắn ống hút vào thân chai để làm “vây ổn định”.
4. Đổ một ít nước vào chai (khoảng 1/3 chai).
5. Đặt tên lửa lên một bề mặt phẳng, dùng tay ấn mạnh vào thân chai để tạo áp lực, tên lửa sẽ phóng lên.

Kiến thức được học: Lực đẩy, phản lực, áp suất không khí.

2. Cầu treo bằng dây chun

Ý tưởng: Xây dựng một cây cầu treo đơn giản bằng dây chun và que gỗ, học về cấu trúc và lực kéo.

Nguyên vật liệu:

• Que gỗ (que kem, que xiên thịt)
• Dây chun
• Keo dán
• Giấy bìa cứng

Cách làm:

1. Cắt giấy bìa cứng thành hình chữ nhật để làm mặt cầu.
2. Gắn các que gỗ dọc theo hai bên mặt cầu để làm lan can.
3. Dùng dây chun buộc hai đầu mặt cầu vào hai điểm cố định (hai cái ghế, hai cái hộp…).
4. Kiểm tra độ chắc chắn của cây cầu bằng cách đặt các vật nhỏ lên trên.

Kiến thức được học: Cấu trúc cầu, lực kéo, lực căng.

3. Đèn pin tự chế

Ý tưởng: Tạo một chiếc đèn pin nhỏ hoạt động bằng pin và bóng đèn LED.

Nguyên vật liệu:

• Một viên pin AA
• Một bóng đèn LED nhỏ
• Dây điện (có thể dùng dây đồng)
• Giấy bạc (hoặc giấy nhôm)
• Keo dán, băng dính
• Một ống giấy (ống cuộn giấy vệ sinh)

Cách làm:

1. Cuộn giấy bạc thành hình trụ, vừa khít với viên pin.
2. Gắn bóng đèn LED vào một đầu của ống giấy.
3. Nối dây điện từ bóng đèn LED đến viên pin (lưu ý cực dương và cực âm).
4. Gắn pin vào ống giấy bằng keo dán.
5. Bật đèn và kiểm tra ánh sáng.

Kiến thức được học: Dòng điện, mạch điện đơn giản, cực dương và cực âm.

4. Rô bốt vẽ tự động

Ý tưởng: Tạo một con rô bốt nhỏ có thể di chuyển và vẽ ra những hình dạng ngẫu nhiên.

Nguyên vật liệu:

• Một chiếc cốc nhựa nhỏ
• Một động cơ nhỏ (có thể tìm mua ở các cửa hàng đồ chơi hoặc điện tử)
• Một viên pin AA
• Một cục tẩy
• Bút chì, bút màu
• Keo dán, băng dính

Cách làm:

1. Gắn động cơ vào đáy cốc nhựa.
2. Gắn cục tẩy vào trục quay của động cơ để tạo độ lệch tâm.
3. Gắn bút chì hoặc bút màu vào thành cốc sao cho đầu bút chạm xuống mặt bàn.
4. Nối dây điện từ động cơ đến viên pin.
5. Đặt rô bốt lên một tờ giấy, bật công tắc, rô bốt sẽ di chuyển và vẽ ra những hình dạng ngẫu nhiên.

Kiến thức được học: Động cơ điện, chuyển động, lực ly tâm.

5. Thuyền giấy chạy bằng hơi nước

Ý tưởng: Tạo một chiếc thuyền nhỏ có thể di chuyển trên mặt nước bằng lực đẩy của hơi nước.

Nguyên vật liệu:

• Giấy màu
• Nến
• Kim ghim
• Một chậu nước

Cách làm:

1. Gấp một chiếc thuyền nhỏ từ giấy màu.
2. Gắn một ngọn nến nhỏ vào giữa thuyền bằng kim ghim.
3. Đặt thuyền lên mặt nước trong chậu.
4. Đốt nến, hơi nóng từ ngọn nến sẽ tạo ra lực đẩy, làm cho thuyền di chuyển.

Kiến thức được học: Lực đẩy, nhiệt năng, chuyển động.

6. Nhà kính mini

Ý tưởng: Xây dựng một nhà kính nhỏ để quan sát sự phát triển của cây trồng.

Nguyên vật liệu:

• Một chai nhựa trong suốt
• Đất trồng
• Hạt giống (đậu, rau muống…)
• Keo dán

Cách làm:

1. Cắt phần trên của chai nhựa để tạo thành nắp.
2. Đổ đất vào phần thân chai.
3. Gieo hạt giống vào đất.
4. Đậy nắp chai lại để tạo thành nhà kính.
5. Đặt chai ở nơi có ánh sáng, tưới nước đều đặn và quan sát sự phát triển của cây.

Kiến thức được học: Quang hợp, chu trình nước, điều kiện phát triển của thực vật.

7. Đồng hồ cát tự chế

Ý tưởng: Tạo một chiếc đồng hồ cát đơn giản để đo thời gian.

Nguyên vật liệu:

• Hai chai nhựa nhỏ
• Cát (có thể dùng bột mì, muối…)
• Ống hút
• Keo dán

Cách làm:

1. Cắt phần cổ của hai chai nhựa.
2. Dán hai cổ chai lại với nhau bằng keo, tạo thành một ống nối.
3. Đổ cát vào một trong hai chai.
4. Đậy nắp chai lại, lật ngược đồng hồ để cát chảy xuống.
5. Đo thời gian cát chảy hết để biết thời gian.

Kiến thức được học: Đo thời gian, trọng lực, tốc độ chảy.

8. Máy bay giấy có cánh điều khiển

Ý tưởng: Gấp một chiếc máy bay giấy có cánh có thể điều chỉnh độ nghiêng để thay đổi hướng bay.

Nguyên vật liệu:

• Giấy A4
• Kéo
• Bút chì

Cách làm:

1. Gấp máy bay giấy theo mẫu truyền thống.
2. Cắt hai miếng giấy nhỏ để làm cánh điều khiển.
3. Dán cánh điều khiển vào phần đuôi máy bay.
4. Điều chỉnh độ nghiêng của cánh để thay đổi hướng bay.

Kiến thức được học: Khí động học, lực nâng, lực cản.

9. Bàn cân tự chế

Ý tưởng: Tạo một chiếc cân đơn giản để so sánh trọng lượng của các vật.

Nguyên vật liệu:

• Một thanh gỗ hoặc que gỗ dài
• Một vật nặng (đá, cục gạch)
• Dây chỉ
• Hai cái cốc nhựa

Cách làm:

1. Buộc dây chỉ vào hai đầu thanh gỗ.
2. Buộc vật nặng vào giữa thanh gỗ để làm điểm tựa.
3. Buộc hai cái cốc vào hai đầu thanh gỗ.
4. Đặt các vật cần cân vào hai cốc, so sánh trọng lượng.

Kiến thức được học: Cân bằng, trọng lượng, đòn bẩy.

10. Mô hình hệ mặt trời

Ý tưởng: Tạo một mô hình đơn giản về hệ mặt trời, giúp trẻ hiểu về vị trí và chuyển động của các hành tinh.

Nguyên vật liệu:

• Các quả bóng nhỏ (bằng xốp, bằng nhựa)
• Giấy màu
• Dây chỉ
• Keo dán
• Một cái đĩa tròn

Cách làm:

1. Dùng giấy màu để tạo thành các hành tinh với màu sắc khác nhau.
2. Dán các hành tinh lên dây chỉ.
3. Buộc các dây chỉ vào đĩa tròn theo thứ tự các hành tinh (Mặt Trời ở trung tâm).
4. Có thể gắn một que gỗ vào đĩa để cầm và quay mô hình.

Kiến thức được học: Hệ mặt trời, chuyển động quay, vị trí các hành tinh.

Các bước hướng dẫn chi tiết làm một sản phẩm STEM điển hình

Để minh họa rõ hơn cho cách làm sản phẩm stem đơn giản, chúng ta sẽ cùng thực hiện một ví dụ cụ thể: Tựa chế một chiếc xe đồ chơi chạy bằng dây chun.

Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Toàn Tập: Dạy Bé Học Bảng Chữ Cái Tiếng Việt Hiệu Quả Từ 2 Tuổi

Bước 1: Chuẩn bị nguyên vật liệu

• Một thanh gỗ nhỏ (hoặc que kem)
• Bốn nắp chai nhựa (làm bánh xe)
• Một dây chun dài
• Bốn que tăm
• Keo dán
• Kéo

Bước 2: Làm bánh xe

1. Dùng kéo khoan một lỗ nhỏ ở tâm mỗi nắp chai.
2. Gắn que tăm vào lỗ để làm trục bánh xe.
3. Dán cố định que tăm vào nắp chai bằng keo.

Bước 3: Làm khung xe

1. Cắt thanh gỗ thành hình chữ nhật để làm thân xe.
2. Khoan bốn lỗ ở bốn góc của thanh gỗ để luồn trục bánh xe.
3. Luồn trục bánh xe vào các lỗ, đảm bảo bánh xe có thể quay tự do.

Bước 4: Lắp dây chun

1. Buộc một đầu dây chun vào trục bánh xe phía sau.
2. Buộc đầu còn lại vào trục bánh xe phía trước.
3. Dán cố định dây chun vào thân xe.

Bước 5: Thử nghiệm và điều chỉnh

1. Quay bánh xe phía sau để dây chun bị xoắn.
2. Đặt xe xuống mặt đất, buông tay ra, xe sẽ chạy.
3. Nếu xe không chạy, kiểm tra xem dây chun có bị tuột không, bánh xe có quay tự do không.

Bước 6: Rút ra bài học

Cùng trẻ thảo luận về hiện tượng đã xảy ra:

• Khi quay bánh xe, dây chun bị xoắn, tích trữ năng lượng.
• Khi buông tay, năng lượng tích trữ trong dây chun được giải phóng, tạo ra lực kéo làm cho xe chuyển động.
• Đây là một ví dụ về chuyển đổi năng lượng (từ cơ năng thành động năng).

Làm thế nào để biến sản phẩm STEM thành một hoạt động học tập hiệu quả

Cách làm sản phẩm stem đơn giản không chỉ đơn thuần là việc tạo ra một món đồ mà quan trọng hơn là quá trình học tập ẩn chứa bên trong. Dưới đây là một số cách để biến hoạt động này thành một trải nghiệm giáo dục thực sự:

Đặt câu hỏi gợi mở trong suốt quá trình

Thay vì chỉ hướng dẫn trẻ làm theo, hãy đặt ra những câu hỏi để kích thích tư duy:

• “Theo con, tại sao chiếc xe này lại chạy được?”
• “Nếu chúng ta dùng dây chun to hơn thì chuyện gì sẽ xảy ra?”
• “Làm thế nào để chiếc xe chạy xa hơn?”

Khuyến khích trẻ ghi chép và quan sát

Dạy trẻ cách ghi chép lại quá trình thực hiện, những gì đã thành công, những gì đã thất bại. Việc này giúp trẻ hình thành thói quen quan sát, ghi nhớ và rút kinh nghiệm.

Tạo cơ hội để trẻ sáng tạo và cải tiến

Sau khi hoàn thành sản phẩm cơ bản, hãy khuyến khích trẻ thử nghiệm những cải tiến:

• Thay đổi hình dạng của xe.
• Sử dụng vật liệu khác nhau.
• Thêm các chi tiết trang trí.

Kết nối với các môn học khác

Sản phẩm STEM có thể được liên kết với nhiều môn học khác nhau:

• Toán học: Đo chiều dài, tính toán thời gian, so sánh trọng lượng.
• Ngôn ngữ: Viết nhật ký thực nghiệm, thuyết trình về sản phẩm.
• Mỹ thuật: Trang trí, thiết kế sản phẩm.

Những sai lầm thường gặp và cách khắc phục

Khi thực hiện cách làm sản phẩm stem đơn giản, cả cha mẹ và giáo viên đều có thể mắc phải một số sai lầm. Dưới đây là những lỗi phổ biến và cách khắc phục:

1. Quá chú trọng vào kết quả cuối cùng

Sai lầm: Chỉ quan tâm đến việc sản phẩm có hoạt động được hay không, mà bỏ qua quá trình học tập.

Cách khắc phục: Hãy coi trọng quá trình hơn là kết quả. Động viên trẻ khi trẻ cố gắng, dù sản phẩm có thể không hoàn hảo.

Có thể bạn quan tâm: Top 10 Sữa Rửa Mặt Cho Bà Bầu An Toàn Và Hiệu Quả Nhất

2. Làm thay trẻ quá nhiều

Sai lầm: Người lớn làm hết mọi việc, trẻ chỉ đứng nhìn.

Cách khắc phục: Hãy để trẻ tự tay thực hiện càng nhiều càng tốt. Chỉ hỗ trợ khi trẻ thực sự cần.

3. Chọn chủ đề quá khó hoặc quá dễ

Sai lầm: Chọn chủ đề không phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ.

Cách khắc phục: Tìm hiểu kỹ về khả năng của trẻ, chọn những chủ đề vừa sức, có thể nâng dần độ khó.

4. Không chuẩn bị kỹ nguyên vật liệu

Sai lầm: Thiếu nguyên vật liệu, dẫn đến việc phải dừng giữa chừng.

Cách khắc phục: Chuẩn bị đầy đủ nguyên vật liệu trước khi bắt đầu. Có thể lập danh sách kiểm tra để đảm bảo không thiếu sót.

Tạo thói quen học STEM tại nhà

Cách làm sản phẩm stem đơn giản có thể trở thành một thói quen học tập tích cực nếu được thực hiện thường xuyên. Dưới đây là một số gợi ý để xây dựng thói quen này:

Dành một khoảng thời gian cố định mỗi tuần

Hãy chọn một buổi chiều cuối tuần để cả gia đình cùng nhau làm sản phẩm STEM. Việc này không chỉ giúp trẻ học hỏi mà còn là cơ hội để gắn kết tình cảm gia đình.

Tạo một góc STEM tại nhà

Dành một góc nhỏ trong nhà để lưu trữ các nguyên vật liệu, công cụ và sản phẩm STEM. Việc này giúp trẻ có không gian riêng để sáng tạo và cũng là động lực để trẻ tham gia vào các hoạt động này.

Khuyến khích trẻ chia sẻ sản phẩm với bạn bè

Hãy tạo cơ hội để trẻ giới thiệu sản phẩm của mình với bạn bè, người thân. Việc này giúp trẻ tự tin hơn và cũng là cách để trẻ học hỏi từ người khác.

Theo dõi sự tiến bộ của trẻ

Ghi nhận những tiến bộ của trẻ, dù là nhỏ nhất. Hãy khen ngợi sự cố gắng, sự sáng tạo và tinh thần ham học hỏi của trẻ.

Kết luận

Cách làm sản phẩm stem đơn giản là một phương pháp học tập hiệu quả, thú vị và thiết thực dành cho học sinh tiểu học. Qua việc tự tay làm các sản phẩm, trẻ không chỉ được tiếp cận với kiến thức khoa học một cách trực quan mà còn được rèn luyện rất nhiều kỹ năng quan trọng như tư duy logic, sáng tạo, làm việc nhóm và giải quyết vấn đề. Với những hướng dẫn chi tiết, an toàn và phù hợp với độ tuổi được nêu trong bài viết này, hy vọng rằng cha mẹ và giáo viên có thể tự tin tổ chức các hoạt động STEM tại nhà hoặc trong lớp học, góp phần nuôi dưỡng niềm đam mê khám phá khoa học ở trẻ em. vihema.com luôn đồng hành cùng bạn trên hành trình nuôi dạy những thế hệ tương lai thông minh, sáng tạo và đầy nhiệt huyết.

Cập Nhật Lúc Tháng 1 5, 2026 by Đội Ngũ Vihema