Lang ben ở trẻ sơ sinh là một trong những bệnh ngoài da phổ biến ở các nước nhiệt đới, đặc biệt là trong mùa hè oi bức. Tình trạng này tuy không nguy hiểm nhưng lại gây ngứa ngáy, khó chịu cho bé và có thể tái phát nhiều lần nếu không được điều trị đúng cách. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện về bệnh lang ben ở trẻ sơ sinh, từ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết đến cách điều trị và phòng ngừa hiệu quả.
Những điều cần biết về bệnh lang ben ở trẻ sơ sinh
Lang ben ở trẻ sơ sinh là gì?
Lang ben ở trẻ sơ sinh là một bệnh ngoài da do nhiễm nấm Malassezia gây ra. Loại nấm này thường sống trên da của hầu hết mọi người, nhưng khi có điều kiện thuận lợi, chúng sẽ phát triển quá mức và gây ra các đốm da có màu khác biệt so với vùng da xung quanh.
Có thể bạn quan tâm: Bà Bầu Có Ăn Được Ngải Cứu Không? Lưu Ý Khi Mẹ Bầu Ăn Ngải Cứu
Bệnh lang ben ở trẻ sơ sinh đặc trưng bởi sự xuất hiện của các mảng da có màu sắc bất thường, thường là màu trắng, nâu hoặc đỏ. Các mảng này có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể nhưng thường tập trung ở những vùng da có nhiều tuyến bã nhờn như ngực, lưng, cổ và cánh tay.
Điều quan trọng cần lưu ý là lang ben không phải là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhưng nó có thể gây ngứa ngáy và khiến trẻ quấy khóc. Trong một số trường hợp, nếu không được điều trị kịp thời, các mảng lang ben có thể lan rộng và ảnh hưởng đến diện tích da lớn hơn.
Các vị trí thường xuất hiện lang ben ở trẻ sơ sinh
Lang ben có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể trẻ sơ sinh, nhưng có một số khu vực đặc biệt dễ bị ảnh hưởng hơn:
Vùng đầu và cổ: Đây là nơi dễ bị lang ben nhất ở trẻ sơ sinh. Da đầu và cổ thường dày hơn và có nhiều dầu hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của nấm Malassezia. Các mảng lang ben ở khu vực này có thể khiến phụ huynh lo lắng vì dễ nhìn thấy.
Có thể bạn quan tâm: Có Nên Giữ Lại Tóc Máu Của Trẻ Sơ Sinh Làm Kỷ Niệm?
Lưng và ngực: Đây là hai khu vực phổ biến khác mà lang ben thường xuất hiện. Các mảng da có màu khác biệt ở những vị trí này có thể lan rộng nếu không được điều trị kịp thời.
Nách: Vùng da dưới cánh tay là một trong những nơi ẩm ướt và ít thoáng khí trên cơ thể trẻ, tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn và nấm phát triển.
Vùng đùi và bẹn: Khu vực này thường xuyên tiếp xúc với tã lót ẩm ướt và có thể đổ mồ hôi nhiều khi bé vận động, góp phần làm tăng nguy cơ phát triển lang ben.
Mông: Vùng da dưới ở mông cũng thường bị lang ben do môi trường ẩm ướt và ít thoáng khí, đặc biệt là khi trẻ mặc tã quá lâu.
Khuôn mặt: Mặc dù ít phổ biến hơn, nhưng lang ben cũng có thể xuất hiện trên khuôn mặt trẻ sơ sinh, đặc biệt là ở những bé thường xuyên dụi mắt hoặc chạm tay vào mặt.
Nguyên nhân gây lang ben ở trẻ sơ sinh
Có thể bạn quan tâm: Cách Trị Ho Cho Trẻ Dưới 1 Tuổi An Toàn Và Hiệu Quả
Yếu tố cơ địa và làn da nhạy cảm của bé
Trẻ sơ sinh có cơ địa yếu ớt và làn da vô cùng nhạy cảm. Da của trẻ sơ sinh mỏng hơn so với người lớn, hàng rào bảo vệ da chưa hoàn thiện, khiến da dễ bị tổn thương và nhiễm trùng. Trên da trẻ sơ sinh thường xuyên xuất hiện dầu nhờn do hoạt động của tuyến bã nhờn, sự thay đổi về nội tiết tố trong cơ thể trẻ tạo điều kiện cho nấm Malassezia phát triển và gây bệnh lang ben.
Ngoài ra, hệ miễn dịch của trẻ sơ sinh chưa hoàn thiện, chưa có khả năng chống lại sự xâm nhập của các tác nhân gây bệnh như nấm, vi khuẩn. Điều này khiến trẻ sơ sinh dễ mắc các bệnh ngoài da, trong đó có lang ben.
Môi trường ẩm ướt và thời tiết nóng ẩm
Thời tiết nóng ẩm là một trong những yếu tố thuận lợi nhất cho sự phát triển của nấm Malassezia. Ở các nước nhiệt đới như Việt Nam, tỷ lệ trẻ sơ sinh mắc lang ben cao hơn so với các nước có khí hậu ôn đới. Nhiệt độ cao và độ ẩm không khí lớn tạo điều kiện cho nấm phát triển mạnh mẽ trên da trẻ.
Có thể bạn quan tâm: Đồ Chơi Thông Minh Cho Bé: Bí Quyết Phát Triển Toàn Diện Từ Những Năm Đầu Đời
Môi trường sống ẩm ướt, thiếu thông thoáng cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc lang ben ở trẻ sơ sinh. Việc để trẻ ở trong phòng kín, không có sự lưu thông không khí, hoặc cho trẻ mặc quá nhiều quần áo có thể khiến da bé luôn trong tình trạng ẩm ướt, tạo môi trường lý tưởng cho nấm phát triển.
Vệ sinh cá nhân không đúng cách
Vệ sinh cá nhân không đúng cách là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây lang ben ở trẻ sơ sinh. Nhiều phụ huynh không biết cách chăm sóc da cho trẻ sơ sinh đúng cách, dẫn đến việc da trẻ luôn trong tình trạng ẩm ướt, không được làm sạch kịp thời.
Một số sai lầm phổ biến trong việc vệ sinh cho trẻ sơ sinh bao gồm:
- Không thường xuyên tắm rửa cho trẻ, đặc biệt là vào mùa hè khi trẻ dễ đổ mồ hôi
- Không lau khô người trẻ sau khi tắm, để da trẻ ẩm ướt trong thời gian dài
- Không thay tã thường xuyên, để trẻ mặc tã ẩm ướt quá lâu
- Sử dụng các loại xà phòng, sữa tắm có tính tẩy mạnh, làm mất đi lớp bảo vệ tự nhiên trên da trẻ
Chế độ ăn uống và dinh dưỡng
Chế độ ăn uống của trẻ sơ sinh, đặc biệt là trong giai đoạn bú mẹ, cũng có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc lang ben. Nếu mẹ ăn uống không đủ chất, thiếu vitamin và khoáng chất, chất lượng sữa mẹ có thể bị ảnh hưởng, từ đó ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của trẻ.
Ngoài ra, việc cho trẻ ăn dặm quá sớm hoặc sử dụng các loại thực phẩm không phù hợp với độ tuổi của trẻ cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ngoài da, trong đó có lang ben.
Dấu hiệu nhận biết lang ben ở trẻ sơ sinh
Thay đổi màu da
Dấu hiệu đặc trưng nhất của lang ben ở trẻ sơ sinh là sự thay đổi màu da. Các mảng da bị lang ben có màu sắc khác biệt so với vùng da xung quanh. Tùy thuộc vào màu da tự nhiên của trẻ, các mảng lang ben có thể có màu:
- Trắng hoặc sáng hơn: Thường gặp ở trẻ có làn da sậm màu
- Nâu hoặc tối hơn: Thường gặp ở trẻ có làn da trắng
- Đỏ hoặc hồng: Một số trường hợp lang ben có thể gây đỏ da
Các mảng lang ben thường có hình tròn hoặc oval, có viền rõ ràng và có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc thành cụm.
Triệu chứng ngứa ngáy
Một trong những triệu chứng khó chịu nhất của lang ben ở trẻ sơ sinh là ngứa ngáy. Trẻ có thể cảm thấy ngứa ở vùng da bị lang ben, đặc biệt là khi thời tiết nóng bức hoặc khi da trẻ đổ mồ hôi. Cảm giác ngứa có thể khiến trẻ quấy khóc, khó chịu và thường xuyên cọ xát hoặc gãi vào vùng da bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả các trường hợp lang ben đều gây ngứa. Một số trẻ có thể không có bất kỳ triệu chứng khó chịu nào, chỉ khi được khám da liễu mới phát hiện ra bệnh.
Triệu chứng khác
Ngoài thay đổi màu da và ngứa ngáy, lang ben ở trẻ sơ sinh có thể gây ra một số triệu chứng khác:
- Da khô và bong tróc: Vùng da bị lang ben có thể trở nên khô hơn và có hiện tượng bong tróc nhẹ
- Viêm da nhẹ: Trong một số trường hợp, vùng da bị lang ben có thể bị viêm nhẹ, gây đỏ và sưng
- Lan rộng: Nếu không được điều trị kịp thời, các mảng lang ben có thể lan rộng sang các vùng da xung quanh
Khi nào cần đưa trẻ đi khám
Phụ huynh nên đưa trẻ đi khám khi phát hiện các dấu hiệu sau:
- Các mảng da có màu bất thường xuất hiện và không tự biến mất sau vài ngày
- Trẻ có biểu hiện ngứa ngáy, quấy khóc nhiều
- Các mảng lang ben có dấu hiệu lan rộng
- Trẻ có dấu hiệu sốt hoặc các triệu chứng toàn thân khác
Đặc biệt, nếu trẻ có tiền sử mắc các bệnh về da khác hoặc có hệ miễn dịch yếu, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Chẩn đoán và điều trị lang ben ở trẻ sơ sinh
Cách chẩn đoán lang ben
Chẩn đoán lang ben ở trẻ sơ sinh thường được thực hiện thông qua khám lâm sàng. Bác sĩ da liễu sẽ quan sát các mảng da bất thường trên cơ thể trẻ và hỏi về các triệu chứng mà trẻ đang gặp phải.
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng đèn Wood (đèn cực tím) để soi da trẻ. Dưới ánh sáng của đèn Wood, các mảng lang ben thường phát ra ánh sáng màu xanh lá cây hoặc màu cam, giúp bác sĩ dễ dàng chẩn đoán bệnh.
Nếu cần thiết, bác sĩ có thể lấy một mẫu da nhỏ để soi dưới kính hiển vi hoặc nuôi cấy vi nấm. Phương pháp này giúp xác định chính xác loại nấm gây bệnh và loại trừ các bệnh da liễu khác có triệu chứng tương tự như lang ben.
Phương pháp điều trị lang ben
Điều trị lang ben ở trẻ sơ sinh cần được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh và tuổi của trẻ, bác sĩ có thể đề xuất các phương pháp điều trị khác nhau:
Thuốc bôi ngoài da: Đây là phương pháp điều trị phổ biến nhất cho lang ben ở trẻ sơ sinh. Các loại thuốc bôi chứa thành phần chống nấm như clotrimazole, miconazole, ketoconazole hoặc selenium sulfide được sử dụng để bôi trực tiếp lên các vùng da bị ảnh hưởng.
Phụ huynh cần tuân thủ đúng liều lượng và thời gian sử dụng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ. Thông thường, thuốc cần được bôi từ 1-2 lần mỗi ngày trong khoảng 2-4 tuần để đạt hiệu quả tốt nhất.
Thuốc uống: Trong trường hợp lang ben lan rộng hoặc không đáp ứng với điều trị bằng thuốc bôi, bác sĩ có thể kê đơn thuốc uống chống nấm. Các loại thuốc thường được sử dụng bao gồm fluconazole, itraconazole hoặc terbinafine.
Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc uống cho trẻ sơ sinh cần được thực hiện rất cẩn trọng và chỉ khi thực sự cần thiết, vì các loại thuốc này có thể gây tác dụng phụ.
Điều trị hỗ trợ: Ngoài các loại thuốc chống nấm, bác sĩ có thể đề xuất sử dụng các loại kem dưỡng ẩm hoặc thuốc kháng histamine để giảm ngứa và hỗ trợ phục hồi da.
Lưu ý khi điều trị lang ben ở trẻ sơ sinh
Khi điều trị lang ben cho trẻ sơ sinh, phụ huynh cần lưu ý một số điểm quan trọng sau:
- Tuân thủ đúng chỉ dẫn của bác sĩ: Không tự ý tăng hoặc giảm liều lượng thuốc, không ngừng thuốc khi các triệu chứng đã thuyên giảm
- Sử dụng thuốc đúng cách: Bôi thuốc lên vùng da sạch và khô, massage nhẹ nhàng để thuốc thấm sâu vào da
- Theo dõi tác dụng phụ: Quan sát các dấu hiệu bất thường như da đỏ, sưng, nổi mẩn hoặc các triệu chứng toàn thân khác
- Vệ sinh đúng cách: Vừa điều trị vừa chú ý vệ sinh da cho trẻ để tránh tái phát bệnh
- Tái khám đúng hẹn: Đến tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để theo dõi tiến triển của bệnh
Phòng ngừa lang ben ở trẻ sơ sinh
Vệ sinh cá nhân đúng cách
Vệ sinh cá nhân đúng cách là biện pháp phòng ngừa lang ben hiệu quả nhất ở trẻ sơ sinh. Một số nguyên tắc vệ sinh cần lưu ý:
- Tắm rửa hàng ngày: Tắm cho trẻ sơ sinh hàng ngày bằng nước ấm, sử dụng các loại sữa tắm dịu nhẹ, không chứa chất tẩy mạnh
- Lau khô người sau khi tắm: Sau khi tắm, dùng khăn mềm lau khô người trẻ, đặc biệt là các vùng da có nếp gấp như cổ, nách, bẹn
- Thay tã thường xuyên: Thay tã cho trẻ thường xuyên, đặc biệt là sau khi trẻ đi tiểu hoặc đi đại tiện
- Giữ da trẻ luôn khô ráo: Tránh để da trẻ ẩm ướt trong thời gian dài, đặc biệt là trong mùa hè
Chọn quần áo phù hợp
Việc chọn quần áo phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa lang ben ở trẻ sơ sinh:
- Chất liệu thấm hút: Chọn quần áo làm từ chất liệu thấm hút tốt như cotton, vải lanh để giúp da trẻ luôn khô ráo
- Form rộng rãi: Tránh cho trẻ mặc quần áo quá chật hoặc bó sát cơ thể, vì điều này có thể khiến trẻ đổ mồ hôi nhiều và da trở nên ẩm ướt
- Thường xuyên giặt giũ: Giặt quần áo của trẻ thường xuyên bằng nước ấm và phơi dưới ánh nắng mặt trời để diệt khuẩn
Chế độ ăn uống và dinh dưỡng
Chế độ ăn uống và dinh dưỡng cũng ảnh hưởng đến nguy cơ mắc lang ben ở trẻ sơ sinh:
- Cho trẻ bú mẹ đầy đủ: Sữa mẹ cung cấp các kháng thể và chất dinh dưỡng cần thiết giúp tăng cường hệ miễn dịch của trẻ
- Chế độ ăn uống của mẹ: Nếu đang cho con bú, mẹ nên ăn uống đầy đủ chất, uống nhiều nước và bổ sung các loại vitamin, khoáng chất cần thiết
- Cho trẻ ăn dặm đúng cách: Khi trẻ bắt đầu ăn dặm, nên cho trẻ ăn các thực phẩm dễ tiêu, giàu vitamin và khoáng chất
Môi trường sống
Môi trường sống cũng là một yếu tố quan trọng trong việc phòng ngừa lang ben ở trẻ sơ sinh:
- Thông thoáng: Giữ phòng của trẻ luôn thông thoáng, có sự lưu thông không khí
- Nhiệt độ phù hợp: Điều chỉnh nhiệt độ phòng ở mức phù hợp, tránh quá nóng hoặc quá lạnh
- Vệ sinh nhà cửa: Thường xuyên lau dọn nhà cửa, đặc biệt là các khu vực trẻ thường chơi đùa
- Tránh tiếp xúc với người bị lang ben: Nếu trong gia đình có người bị lang ben, nên tránh để trẻ tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị bệnh
Một số câu hỏi thường gặp về lang ben ở trẻ sơ sinh
Lang ben ở trẻ sơ sinh có tự khỏi không?
Lang ben ở trẻ sơ sinh có thể tự khỏi trong một số trường hợp, đặc biệt là khi hệ miễn dịch của trẻ mạnh và được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, việc để lang ben tự khỏi có thể mất thời gian dài và trong thời gian đó, trẻ có thể cảm thấy ngứa ngáy, khó chịu.
Ngoài ra, lang ben có nguy cơ tái phát cao nếu không được điều trị triệt để. Vì vậy, khi phát hiện trẻ bị lang ben, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh để bệnh kéo dài và gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
Lang ben ở trẻ sơ sinh có gây ngứa không?
Lang ben ở trẻ sơ sinh có thể gây ngứa, đặc biệt là khi thời tiết nóng bức hoặc khi da trẻ đổ mồ hôi. Cảm giác ngứa có thể khiến trẻ quấy khóc, khó chịu và thường xuyên cọ xát hoặc gãi vào vùng da bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả các trường hợp lang ben đều gây ngứa. Một số trẻ có thể không có bất kỳ triệu chứng khó chịu nào, chỉ khi được khám da liễu mới phát hiện ra bệnh.
Có nên tự chữa trị lang ben cho trẻ tại nhà?
Việc tự chữa trị lang ben cho trẻ tại nhà có thể được thực hiện trong một số trường hợp nhẹ, nhưng cần hết sức cẩn trọng. Một số lưu ý khi tự điều trị lang ben tại nhà:
- Chỉ sử dụng các loại thuốc bôi ngoài da: Tránh sử dụng các loại thuốc uống hoặc các phương pháp điều trị mạnh mà không có chỉ định của bác sĩ
- Theo dõi sát các triệu chứng: Nếu các triệu chứng không thuyên giảm sau 1-2 tuần điều trị hoặc có dấu hiệu lan rộng, cần đưa trẻ đi khám ngay
- Vệ sinh đúng cách: Vừa điều trị vừa chú ý vệ sinh da cho trẻ để tránh tái phát bệnh
- Không tự ý sử dụng các loại thuốc dân gian: Một số loại thuốc dân gian có thể gây kích ứng da hoặc làm nặng thêm tình trạng bệnh
Tốt nhất, khi phát hiện trẻ bị lang ben, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, tránh để bệnh kéo dài và gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.
Lang ben có lây không?
Lang ben không phải là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nhưng có thể lây lan từ người này sang người khác thông qua tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị bệnh hoặc sử dụng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, quần áo, chăn ga.
Tuy nhiên, nguy cơ lây lan của lang ben không cao như các bệnh da liễu khác. Để phòng ngừa lây lan, phụ huynh nên:
- Tránh để trẻ tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị lang ben của người khác
- Không sử dụng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, quần áo, chăn ga
- Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ cho trẻ
- Điều trị lang ben kịp thời để tránh lây lan sang các vùng da khác trên cơ thể trẻ
Kết luận
Lang ben ở trẻ sơ sinh là một bệnh ngoài da phổ biến, đặc biệt là trong mùa hè oi bức. Mặc dù bệnh không nguy hiểm nhưng có thể gây ngứa ngáy, khó chịu cho trẻ và có nguy cơ tái phát nếu không được điều trị đúng cách.
Việc hiểu rõ về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, cách điều trị và phòng ngừa lang ben ở trẻ sơ sinh sẽ giúp phụ huynh chăm sóc sức khỏe da cho trẻ tốt hơn. Khi phát hiện trẻ có các dấu hiệu bất thường trên da, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Đặc biệt, việc vệ sinh cá nhân đúng cách, chọn quần áo phù hợp, duy trì chế độ ăn uống và dinh dưỡng hợp lý, cùng với việc giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng là những biện pháp phòng ngừa lang ben hiệu quả ở trẻ sơ sinh.
Nếu bạn đang tìm kiếm thêm thông tin về các vấn đề sức khỏe khác cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, hãy tham khảo các bài viết khác tại vihema.com để có được những kiến thức chăm sóc con yêu toàn diện và khoa học nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 3, 2026 by Đội Ngũ Vihema
