Ho là một trong những triệu chứng phổ biến và khó chịu nhất ở trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh. Cơn ho không chỉ khiến trẻ quấy khóc, mất ngủ, bỏ bú mà còn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần. Việc dùng thuốc ho cho trẻ sơ sinh đòi hỏi sự thận trọng cao, vì hệ hô hấp và cơ thể của trẻ còn rất non yếu, dễ bị tác động bởi các thành phần dược lý.
Trước thị trường đa dạng với hàng chục loại thuốc ho dành cho trẻ, nhiều cha mẹ băn khoăn: Liệu loại nào thực sự an toàn? Liệu việc dùng thuốc có thực sự cần thiết? Bài viết này sẽ cung cấp thông tin toàn diện, giúp bạn hiểu rõ về thuốc ho cho trẻ sơ sinh, từ cách nhận biết triệu chứng, lựa chọn sản phẩm an toàn đến các biện pháp chăm sóc tại nhà.
Có thể bạn quan tâm: Tẩy Tế Bào Chết Mặt Cho Da Dầu Mụn – Quy Trình Chuẩn Giúp Da Sạch Mịn, Giảm Mụn
Những lưu ý quan trọng khi dùng thuốc ho cho trẻ sơ sinh
1. Vì sao cần thận trọng với thuốc ho ở trẻ nhỏ?
Thuốc ho thường chứa các thành phần như:
- Benadryl (thuốc kháng histamine) – giúp giảm nghẹt mũi, nhưng có thể gây buồn ngủ.
- Dextromethorphan – ức chế trung tâm ho, thường thấy trong các loại siro trị ho.
- Codeine hoặc hydrocodone – có tính gây nghiện, chỉ dùng theo chỉ định bác sĩ.
Ngoài ra, nhiều siro ho kết hợp với thuốc hạ sốt, long đờm, hoặc chứa cồn. Do đó, các khuyến cáo y tế đều nhấn mạnh: Không nên dùng thuốc ho hoặc cảm lạnh cho trẻ dưới 4 tuổi mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ. Đặc biệt, trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi tuyệt đối không được tự ý dùng các sản phẩm này.
Lý do là vì các loại thuốc này chưa được nghiên cứu kỹ lưỡng trên trẻ em, kết quả lâm sàng chủ yếu dựa trên người lớn, mà phản ứng thuốc ở trẻ có thể hoàn toàn khác biệt. Thậm chí ở người lớn, hiệu quả của thuốc ho cũng còn gây tranh cãi.
2. Các nguyên tắc an toàn khi dùng thuốc cho trẻ sơ sinh
Khi trẻ bị ho hoặc có dấu hiệu cảm lạnh, cha mẹ cần lưu ý:
- Hạ sốt đúng cách: Sử dụng acetaminophen (paracetamol) để hạ sốt. Tránh dùng ibuprofen cho trẻ dưới 6 tháng tuổi hoặc khi trẻ bị nôn mửa, mất nước. Tuyệt đối không dùng aspirin vì nguy cơ mắc hội chứng Reye – một biến chứng nghiêm trọng nhưng hiếm gặp.
- Không tự ý dùng thuốc cảm, ho cho trẻ dưới 4 tuổi trừ khi bác sĩ chỉ định.
- Không cho trẻ dùng thuốc của người lớn – chỉ dùng thuốc được thiết kế riêng cho trẻ em.
- Tránh dùng thuốc nếu trẻ đang dùng các loại thuốc khác – luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước.
- Tuân thủ liều lượng in trên nhãn: Sử dụng thìa đo, ống nhỏ giọt hoặc cốc định lượng đi kèm để đảm bảo chính xác.
- Theo dõi triệu chứng: Nếu cơn ho kéo dài, trẻ sốt cao, khó thở, hoặc tình trạng không cải thiện sau 5–7 ngày, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
3. Thiết lập thói quen dùng thuốc an toàn
Có thể bạn quan tâm: Bảng Chiều Cao Cân Nặng Chuẩn Của Bé Theo Từng Độ Tuổi
Mua thuốc không kê đơn (OTC) cho trẻ là điều rất phổ biến, nhưng điều đó không có nghĩa là thuốc “vô hại”. Dùng sai cách có thể khiến trẻ bị tác dụng phụ, thậm chí nguy hiểm. Vì vậy, cha mẹ cần:
- Đọc kỹ nhãn thuốc: Hiểu rõ thành phần, công dụng, liều dùng và các cảnh báo.
- Chọn thuốc phù hợp: Nếu trẻ chỉ ho có đờm, hãy chọn thuốc long đờm. Nếu chỉ sổ mũi, không cần dùng thuốc trị đau đầu hay hạ sốt.
- Thông báo cho tất cả người chăm sóc: Bố mẹ, người giúp việc, bảo mẫu cần biết trẻ đang dùng thuốc gì và liều lượng bao nhiêu.
- Bảo quản đúng cách: Để thuốc ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng trực tiếp, không để trong tủ phòng tắm. Giữ thuốc ngoài tầm với của trẻ.
- Kiểm tra hạn sử dụng: Không dùng thuốc đã hết hạn, vì hiệu quả có thể giảm và nguy cơ biến chất.
- Không dùng thuốc để “dỗ” trẻ ngủ: Một số thành phần như kháng histamine có thể gây buồn ngủ, nhưng không nên lạm dụng để trẻ ngủ yên.
4. Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Dù đã áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà, nếu trẻ gặp phải một trong các tình trạng sau, hãy đưa trẻ đến bác sĩ nhi khoa ngay:
- Ho kéo dài, không thuyên giảm sau 5–7 ngày.
- Ho kèm khó thở, thở khò khè, hoặc có tiếng rít.
- Sốt cao, trên 38°C, hoặc sốt kéo dài.
- Trẻ bỏ bú, sụt cân, hoặc có dấu hiệu mệt mỏi rõ rệt.
- Ho kèm chảy mũi đặc, nổi hạch, hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
Trong những trường hợp này, cần chẩn đoán chính xác nguyên nhân (viêm phế quản, viêm phổi, hen phế quản…) để có phương pháp điều trị phù hợp.
Một số lựa chọn thuốc ho an toàn cho trẻ sơ sinh (theo chỉ định)
Dưới đây là các loại thuốc có thể được bác sĩ cân nhắc kê đơn cho trẻ sơ sinh, dựa trên nguyên nhân và mức độ ho:
| Loại thuốc | Công dụng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Thuốc long đờm (guaifenesin) | Giúp làm loãng đờm, dễ thở | Chỉ dùng khi trẻ ho có đờm, theo liều bác sĩ |
| Thuốc kháng histamine (diphenhydramine) | Giảm nghẹt mũi, chảy nước mũi | Có thể gây buồn ngủ, dùng hạn chế |
| Thuốc ức chế ho (dextromethorphan) | Dùng cho ho khan, không có đờm | Không dùng cho trẻ dưới 2 tuổi |
| Thuốc kháng sinh | Khi có nhiễm trùng vi khuẩn | Chỉ dùng khi có chỉ định, không tự ý dùng |
Lưu ý: Bất kỳ thuốc nào cũng phải được sử dụng theo đúng chỉ định của bác sĩ. Tự ý dùng thuốc có thể gây nguy hiểm cho trẻ.
Biện pháp chăm sóc tại nhà hỗ trợ giảm ho cho trẻ sơ sinh
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Vẽ Hoa Tulip Đơn Giản Mà Đẹp Cho Người Mới Bắt Đầu
Có thể bạn quan tâm: Thịt Ếch Kỵ Với Rau Gì? Kiến Thức Cần Biết Để Tận Dụng Tối Đa Lợi Ích Dinh Dưỡng
Bên cạnh việc dùng thuốc (nếu cần), cha mẹ có thể áp dụng các phương pháp tự nhiên, an toàn để giúp trẻ bớt khó chịu:
1. Duy trì không khí ẩm
Sử dụng máy tạo độ ẩm trong phòng ngủ, đặc biệt vào ban đêm. Không khí quá khô có thể khiến niêm mạc mũi họng bị kích ứng, làm ho nhiều hơn.
2. Cho trẻ bú đủ sữa
Sữa mẹ là “vaccine” tự nhiên, giúp tăng sức đề kháng cho trẻ. Đảm bảo trẻ bú đủ mỗi ngày để hỗ trợ hệ miễn dịch chiến đấu với virus.
3. Vỗ rung lưng đúng cách
Khi trẻ ho có đờm, cha mẹ có thể vỗ nhẹ vào lưng trẻ từ dưới lên trên, theo đường vòng cung, giúp đờm long ra dễ dàng. Tuy nhiên, phải thực hiện nhẹ nhàng để tránh làm tổn thương trẻ.
4. Uống đủ nước
Duy trì lượng nước tiểu đủ (khoảng 6–8 lần mỗi ngày) giúp giữ ẩm đường hô hấp, giảm ngứa rát cổ họng.
5. Hạn chế tiếp xúc với khói bụi, lông thú
Các tác nhân kích ứng có thể làm ho trở nên nghiêm trọng hơn. Giữ môi trường sống sạch sẽ, thoáng mát.
Tổng kết
Thuốc ho cho trẻ sơ sinh là chủ đề cần được quan tâm một cách cẩn trọng. Dù thị trường có nhiều loại thuốc không kê đơn, nhưng việc tự ý dùng thuốc có thể gây nguy hiểm cho trẻ. Cha mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân ho, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đồng thời ưu tiên các biện pháp chăm sóc tại nhà an toàn.
Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi cho trẻ dùng bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là các sản phẩm có chứa thành phần kháng histamine, dextromethorphan hay cồn. Việc dùng đúng thuốc, đúng liều và đúng thời điểm sẽ giúp trẻ nhanh chóng khỏe mạnh mà không gặp biến chứng.
Nếu bạn cần tìm hiểu thêm về các phương pháp chăm sóc sức khỏe cho trẻ, mời tham khảo các bài viết khác tại vihema.com.
Nguồn tham khảo: webmd.com, verywellfamily.com, healthnavigator.org.nz, familydoctor.org, tga.gov.au
Cập Nhật Lúc Tháng 1 4, 2026 by Đội Ngũ Vihema
